Palimpsest Wojtyły. Jan Paweł II, polski mesjanizm i katolicka nauka społeczna

Autor

  • Paweł Rojek Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.15633/acr.4308

Słowa kluczowe:

Jan Paweł II, polski mesjanizm, nauka społeczna Kościoła, teologia narodu

Abstrakt

In 1953 Karol Wojtyła started his lectures on Catholic social teaching at the Theological Faculty of the Jagiellonian University. The course was generally based on notes prepared by Professor Jan Piwowarczyk, a former lecturer, removed from teaching for political reasons. For a long time Wojtyła’s own script was not available for researchers. Many commentators speculated about the content of his early lectures; some of them argued that Wojtyła was at that time close to Marxism, whereas others denied that the lectures were actually authored by him. Finally, in 2018, the full version of the lectures was published in Polish. It turns out that Wojtyła usually merely repeated or slightly reformulated Piwowarczyk’s material, though in some cases he added some original content. In this paper I analyse these additions to find some traces of Wojtyła’s earliest views. I argue that they clearly indicate influences of Polish romantic messianism. Wojtyła in a way translated his early inspirations into the language of Catholic social teaching. That is why he wrote about the idea of the Kingdom of God on earth, supported the doctrine of the missions of particular nations and defended the eligious meaning of collective suffering.

Bibliografia

Bocheński J.M., Szkice o nacjonalizmie i katolicyzmie polskim, Komorów 1994.

Bonowicz W., Tischner, Kraków 2001.

Dzieduszycki W., Dokąd nam iść wypada? Mesjanizm polski a prawda dziejów, Kraków 2012.

Grondelski J.M., Social Ethics in the Young Karol Wojtyła: A Study­in­Progress, „Faith and Reason” 22 (1996), s. 31–43.

Gryz K., Naród i patriotyzm – czy nadal są aktualne? Jana Pawła II myśli o ojczyźnie, w: Jan Paweł II. Posługa myślenia, t. 2, red. B. Kastelik, A. Krupka, R. Woźniak, Kraków 2015, s. 341–362.

Grzybowski J., Byt, tożsamość, naród. Próba wyjaśnienia formuły „tożsamość narodowa” w perspektywie metafizyki, Kęty 2012.

Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis, w: Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II, t. 1, Kraków 1996, s. 1–53.

Jan Paweł II, Encyklika Slavorum Apostoli, w: Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II, t. 1, Kraków 1996, s. 155–185.

Jan Paweł II, List apostolski Salvifici doloris, w: Listy apostolskie Jana Pawła II, Kraków 2013, s. 95–142.

Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci, Kraków 2005. Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny. Przemówienia i homilie, Kraków 2012.

Karol Wojtyła sympatyzował z marksizmem?, https://info.wiara.pl/doc/158191.Karol-Wojtyla-sympatyzowal-z-marksizmem/3 (01.12.2021).

Kwitny J., Człowiek stulecia. Życie i czasy papieża Jana Pawła II, tł. B. Sławomirska, Warszawa–Chicago 1998.

Llywelyn D., Katolicka teologia narodowości, tł. A. Gomola, Kraków 2014.

Luxmoore J., Babiuch J., John Paul’s Debt to Marxism, „The Tablet” 14.01.2006, s. 4–5.

Luxmoore J., Babiuch J., The Vatican and the Red Flag: The Struggle for the Soul of Eastern Europe, London 1999.

Luxmoore J., John Paul II: Capitalism Trenchant Critic, „The Tablet” 2.02.2019, s. 4–5.

Łętocha R., Myśl społeczna Karola Wojtyły w kontekście nauczania św. Jana Pawła II, w: K. Wojtyła, Katolicka etyka społeczna, Lublin 2018, s. 523–536.

Piwowarczyk J., Katolicka etyka społeczna, t. 1–2, Londyn 1960–1963.

Possenti V., Rewolucja Ducha. Doktryna społeczna Kościoła widziana oczyma kard. Karola Wojtyły, tł. R. Skrzypczak, Warszawa 2007.

Rojek P., Between Ideology and Utopia. Recent Discussions on John Paul II’s Theology of the Nation, „Theological Research” 7 (2019), s. 131–148.

Rojek P., Liturgia dziejów. Jan Paweł II i polski mesjanizm, Kraków 2016.

Salij J., Złe i dobre strony polskiego mesjanizmu, w: Narody i historia, red. A. Rzegocki, Kraków 2000, s. 27–34.

Walicki A., Filozofia a mesjanizm. Studia z dziejów filozofii i myśli społeczno­religijnej romantyzmu polskiego, Warszawa 1970.

Weigel G., Fr Wojtyla on Marx, „The Tablet” 21.01.2006, s. 23.

Weigel G., Świadek nadziei. Biografia papieża Jana Pawła II, tł. D. Chylińska, J. Illg, J. Piątkowska, R. Śmietana, M. Tarnowska, Kraków 2012.

Weigel G., Wojtyłan Fantasies, Revisited, https://www.firstthings.com/web-exclusi- ves/2019/02/wojtyan-fantasies-revisited (01.12.2021).

Wojtyła K., Katolicka etyka społeczna, Lublin 2018.

Wojtyła K., Noc wigilijna. Nieznane przemówienia, homilie i nagrania, Kraków 2017.

Wojtyła K., U podstaw odnowy. Studium o realizacji Vaticanum II, Kraków 1972.

Woroniecki H., Quaestio disputata de natione et statu civili, „Divus Thomas” 29 (1926), s. 25–54.

Woroniecki J., O narodzie i państwie, tł. R. Maliszewski, Lublin 2004.

Pobrania

Numer

Dział

Filozofia