Trzy modele relacji między nauką a wiarą w "Dziennikach gwiazdowych" Stanisława Lema

Zofia Sajdek

Abstrakt


The article is an attempt to reconstruct the Stanisław Lem’s views on the relationship between science and faith presented in his The star diaries. The author discusses three stories: The twenty­‑second voyage, The twenty­‑first voyage, and The twentieth voyage. The following questions are considered during the analysis of these novels: Does theology (as depicted by Lem), despite having no competence in the area, attempt to solve scientific problems? Does Lem suggest that Christian claims are potentially falsifiable? Can science lay the foundations of theodicy? The answers to these questions appear helpful in explicating three models of the relationship between science and faith embedded in Lem’s stories: conflict regarding content, conflict regarding form, and cooperation.


Słowa kluczowe


Stanislaw Lem; science and faith; philosophy of religion; science­‑fiction

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Barbour I., Jak układają się stosunki między nauką a teologią?, tłum. S. Cyran i in., „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce” (1993) 15, s. 3–22.

Dawkins R., Bóg urojony, tłum. P. Szwajcer, Warszawa 2008.

Dyskusja o nauce i wierze [udział wzięli: J. A. Kłoczowski, M. Heller, S. Grygiel, S. Lem], „Znak” (1978) 291, s. 1139–1152.

Gomułka J., Dlaczego dowody na istnienie Boga nie są konkluzywne?, [w:] (Nie)konkluzywność dowodów na istnienie Boga, red. Z. Sajdek, D. Bentke, Kra­ków 2013, s. 9–36.

Gould S. J., Nonoverlapping Magisteria, „Natural History” (1997) 106, s. 16–22.

Interdyscyplinarny Panel Naukowy „Lem i problemy nauki”, red. E. Twardoch, „Bez Porównania” (2009) 7, s. 33–85.

Heller M., Bóg i nauka. Moje dwie drogi do jednego celu, Kraków 2013.

Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, http://adonai.pl/jp2/pliki/fer.pdf (7.1.2016).

Jan Paweł II, Magisterium Kościoła wobec ewolucji, „L’Osservatore Romano” wydanie polskie, 18 (1997) 1 (189), s. 18–19.

Jan Paweł II, Posłanie Jego Świątobliwości Ojca Świętego Jana Pawła II do ojca George’a Coyne’a, Dyrektora Obserwatorium Watykańskiego, tłum. J. Dem­­bek, „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce” (1990) 12, s. 2–12.

Jaźniewicz W., Fenomen Stanisława Lema w świecie rosyjskojęzycznym, „Bez Porównania” (2009) 7, s. 9–20.

Lem S., Dzienniki gwiazdowe, Kraków 1982.

Lem S., Fantastyka i futurologia, t. 2, Warszawa 2009.

Lem S., Sława i Fortuna. Listy do Michaela Kandla 1972–1987, Kraków 2013.

Libet B., Do we have free will?, „Journal of Consciousness Studies” (1990) 8–9, s. 47–57.

Libet B., Unconscious cerebral initiative and the role of conscious will in volun­tary action, „The Behavioral and Brain Sciences” (1985) 8, s. 529–566.

Okołowski P., Materia i wartości. Neolukrecjanizm Stanisława Lema, Warsza­wa 2010.

Pabjan T., Czy nauka dowodzi istnienia Boga? Naukowa apologetyka Piusa XII, „Studia Philosophiae Christianae” (2009) 45/2, s. 277–294.

Pius XII, Encyklika Humani generis. O błędach przeciwnych wierze katolickiej (12 VIII 1950), Warszawa 2002.

Płaza M., O poznaniu w twórczości Stanisława Lema, Wrocław 2006.

The Big Bang and Georges Lemaître, ed. A. Berger, Dordrecht–Boston–­Lancaster 1983.

Wszołek S., List Jana Pawła II do George’a Coyne’a S.J. na tle encykliki „Fides et Ratio”, [w:] Wiara i nauka. Materiały z sesji naukowej i dyskusji panelowej, red. J. Mączka, Kraków 2010, s. 55–67.

Życiński J., Bóg i ewolucja, Lublin 2002.

Życiński J., Trzy kultury, Poznań 1999.

Życiński J., Wszechświat emergentny. Bóg w ewolucji przyrody, Lublin 2009.




Copyright (c) 2016 Zofia Sajdek