Teologia wobec astronomii – ujęcie Bernharda Pünjera. Metodologiczne podstawy recepcji prac astronomicznych Johanna Zöllnera na gruncie teologii w kontekście kontrowersji pomiędzy nauką a religią w Niemczech w XIX wieku

Piotr Cebula

Abstrakt


The main aim of this article is to investigate the methodology of Bernhard Pünjer’s theology in relationship to Johann Zöllner’s astronomy. These two scholars lived in the 19th century, in which several kinds of science spectacularly developed. How did Pünjer react to the growth of science, for instance to Zöllner’s idea of astronomy? The paper presents Pünjer’s position as contrasted with Zöllner’s main point of view.


Słowa kluczowe


Pünjer Bernhard; Zöllner Johann; science and religion; astronomy; German philosophy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Barbour I. G., Jak układają się stosunki między nauką a teologią?, [w:] Refleksje na rozdrożu. Wybór tekstów z pogranicza wiedzy i wiary, red. S. Wszołek, Kraków–Tarnów 2000.

Cebula P., Istnienie realnym predykatem? Spór G. Fregego z B. Pünjerem na temat istnienia, „Logos i Ethos”, 2008, nr 1(24), s. 165–171.

Cebula P., Reakcja myśli teologicznej Uniwersytetu Jeneńskiego wobec rodzącego się darwinizmu Ernsta Haeckla, „Semina Scientiarum”, 2010, nr 9, s. 97–131.

Coreth E., Ehlen P., Schmidt J., Filozofia XIX wieku, tłum. P. Gwiazdecki, Kęty 2006.

Dębicki W. M., Wielkie bankructwo umysłowe. Rzecz o nowoczesnym skrajnym sceptycyzmie naukowo–filozoficznym. Z dodatkiem studium: Koniec wieku XIX-go pod względem umysłowym. Charakterystyka znamion szczególnych, Warszawa 1895.

Haeckel E., Zarys filozofji monistycznej, tłum. K. S., Warszawa–Lwów 1905.

Heller M., Życiński J., Wszechświat – maszyna czy myśl, Kraków 1988.

Hujer K., On the History of Biela’s Comet and the Origin of Periodic Meteors, “Ithaca”, 1962, 57, s. 773–776.

North J., Historia astronomii i kosmologii, tłum. T. i T. Dworak, Katowice 1997.

Pabjan T., Paradoks grawitacyjny, „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”, 2011, XLVIII, s. 111–126.

Pünjer B., Der Positivismus in der neueren Philosophie. III. Verwandte Erscheinungen in der Deutschen Philosophie, „Jahrbuch für protestantische Theologie“, 1879, 5, s. 3–121.

Pünjer B., Ueber das Verhältnis des Darwinismus zu Religion und Sittlichkeit, „Jahrbuch für protestantische Theologie“, 1877, 3, s. 59–83.

Smith B., Modernism’s history: a study in twentieth-century art and ideas, University of New South Wales Press, 1998.

Wróblewski A. K., Historia fizyki, Warszawa 2006.

Yeomans D. K., Komety. Od starożytności do współczesności w mitach, legendach i nauce, tłum. A. S. Pilski, Warszawa 1999.




Copyright (c) 2013 Piotr Cebula