Die soziale Verantwortung von Journalisten und Medien in der Lehre von Johannes Paul II
DOI:
https://doi.org/10.15633/pch.15215Słowa kluczowe:
Johannes Paul II., Medien, Meinungsfreiheit, Menschenwürde, soziale Verantwortung der MedienAbstrakt
Neben vielen anderen Merkmalen zeichnet sich das Pontifikat von Johannes Paul II. durch seine Offenheit gegenüber der Welt der Medien aus. Dies gilt sowohl für die zahlreichen Treffen des Papstes mit Journalisten als auch für die Einbeziehung von Medienthemen in seine Lehre. Der Papst sah in der wachsenden Bedeutung der Medien als Schöpfer von Realität sowohl Chancen als auch Gefahren. Daher widmete er in seinen jährlichen Botschaften zum Welttag der sozialen Kommunikation große Aufmerksamkeit der Verantwortung von Journalisten und Medienschaffenden für die Schaffung eines moralischen Medienraums, der auf menschlichen Werten und Würde basiert.
Ziel der Autoren des Artikels ist es, die wesentlichen Elemente der Botschaft von Johannes Paul II. zu identifizieren, die seiner Meinung nach entscheidend für das sozial verantwortliche Verhalten von Journalisten und Medien sind.
Bibliografia
Chyliński M., Russ-Mohl S., Dziennikarstwo, Grupa Wydawnicza Polska-Press, Warszawa 2008.
Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Astrum, Wrocław 1999.
Drożdż M., Etyczne orientacje w mediosferze, Biblios, Tarnów 2006.
Drożdż M., Osoba i media. Personalistyczny paradygmat etyki mediów, Biblos, Tarnów 2005.
Drożdż M., Nie ma wolności słowa bez… spojrzenie etyczne na wolność słowa i wolność mediów, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe, PWN, Warszawa 1999.
Gruchała M., Dziennikarstwo: służba społeczna czy biznes? Analiza porównawcza badań opinii publicznej w latach 1996–2006, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Hofman I., Dziennikarstwo poważne – wartość w mediach na przykładzie Polski, „Communication Today” 2012 nr 3, S. 94–103.
Jan Paweł II, Do dziennikarzy: jesteśmy towarzyszami podróży w służbie pokoju między ludźmi, „L’Osservatore Romano” 1984 nr 7, S. 9.
Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Znak, Kraków 2005.
Jan Paweł II, Posłannictwo informowania i formowania opinii publicznej według kryteriów prawdy, obiektywizmu i jawności, „L’ Osservatore Romano” 1983 nr 2, S. 19.
Jan Paweł II, Prawda winna być źródłem i kryterium wolności także w informacji, 10.02.1984, In: A. Lewek, Media i dziedzictwo w nauczaniu Jana Pawła II, Instytut Papieża Jana Pawła II, Warszawa 2008.
Jan Paweł II, Prawdziwi chrześcijanie i znakomici dziennikarze, „L’Osservatore Romano” 2000 nr 7–8, S. 20.
Jan Paweł II, Wspaniała misja, zaszczytne poświęcenie, In: Jan Paweł II. Nauczanie papieskie III, 1, 1980, Pallottinum, Poznań 1985.
Johannes Paul II, Ansprache an die Vertreter aus dem Bereich der sozialen Kommunikationsmittel, Einsiedeln, 16.06.1984.
Johannes Paul II, Apostolisches Schreiben Die schnelle Entwicklung, 24.01.2005.
Johannes Paul II, In der Kraft des Heiligen Geistes die Hoffnung vermitteln. Botschaft zum XXXII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1998.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation für eine christliche Förderung der Jugend. Botschaft zum XIX. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1985.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation im Dienst von Gerechtigkeit und Frieden. Botschaft zum XXI. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1987.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und die Förderung des Friedens. Botschaft zum XVII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1983.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und die Förderung von Solidarität und Brüderlichkeit zwischen Völkern und Nationen. Botschaft zum XXII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1988.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und verantwortliche menschliche Freiheit. Botschaft zum XV. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1981.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikationsmittel und Familie. Botschaft zum XIV. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1980.
Johannes Paul II, vor 8.000 katholischen Journalisten aus aller Welt während seiner Pilgerreise nach Rom im Jubiläumsjahr, 04.06.2000.
Lasswell H. D., The structure and function of communication in society, In: The communication of ideas. A series of addresses, ed. L. Bryson, Harper & Brs., New York 1948, S. 32–51.
Lazarsfeld P. F., Merton R. K. Mass communication, popular taste, and organized social action, In: The communication of ideas. A series of addresses, ed. L. Bryson, Harper & Brs., New York 1948, S. 95–118.
Michalczyk S., Teorie komunikowana masowego: skrypt dla studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019.
Mocek S., Meandry dziennikarskiego świata, In: S. Mocek, Dziennikarstwo, media, społeczeństwo, ISP PAN– Collegium Civitas Press, Warszawa 2005.
Odchodzenie Jana Pawła II do Domu Ojca w polskich mediach, red. L. Dyczewski, A. Lewek, J. Olędzki, Księgarnia św. Jacka, Katowice 2007.
Pataj M., Dziennikarstwo poważne, In: I. Hofman, E. Górka, J. Maguś, M. Pataj, Publicystyka Leopolda Ungera. W kierunku dziennikarstwa poważnego, Wydawnictwo Adam Marszałek–Instytut Literacki Kultura, Toruń–Paryż 2018.
Pisarek W., Wstęp do nauki o komunikowaniu, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
Pleszczyński J., Etyka dziennikarska i dziennikarstwa, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2015.
Schramm W., Siebert F. S. & Peterson T., Four theories of the press: The authoritarian, libertarian, social responsibility, and soviet communist concepts of what the press should be, University of Illinois Press, Urbana 1956.
Stępińska A., Secler B., Adamczewska K., Halagiera D., Zadrożniak D., Łapińska K., Usługa, rozrywka czy służba obywatelska? Dziennikarstwo jakościowe w świetle badań nad rolami pełnionymi przez polskich dziennikarzy, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Styczeń T., Wprowadzenie do etyki, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1993.
Sztompka P., Sześć fundamentów wspólnoty, „Idee dla Polski” – thinkletter, 27.09.2019 https://www.kongresobywatelski.pl/wp-content/uploads/2019/10/ko-piotr_sztompka_szesc_fundamentow_wspolnoty.pdf.
Wielkość czy autorytet. Jan Paweł II w przekazach polskich mediów podczas Jego kanonizacji, eds. J. Olędzki, T. Sasińska-Klas, Stowarzyszenie Absolwentów Dzieło, Warszawa 2016.
Wojtyła K., Człowiek w polu odpowiedzialności, Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu Fundacji Jana Pawła II, Rzym–Lublin 1991.
Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1982.
Wright C. R., Functional analysis and mass communication, “Public Opinion Quarterly” 24 (1960) no. 4, S. 605–620.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Iwona Hofman, Sławomir Soczyński
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
