Social responsibility of journalists and media in the teaching of John Paul II
DOI:
https://doi.org/10.15633/pch.15215Keywords:
John Paul II, media, human dignity, freedom of speech, social responsibility of the mediaAbstract
The pontificate of John Paul II is characterised, among many other things, by its openness to the media world. This applies both to the Pope’s numerous meetings with journalists and to the inclusion of media issues in his teaching. The Pope saw both opportunities and dangers in the growing importance of the media as a creators of reality. Therefore, in his annual Messages for World Communications Day, he devoted much space to the responsibility of journalists and media creators to create a moral media space based on the value of the human person and his or her dignity.
The authors of this article aim to identify the essential elements of John Paul II’s message that are crucial for the socially responsible action of journalists and the media.
References
Chyliński M., Russ-Mohl S., Dziennikarstwo, Grupa Wydawnicza Polska-Press, Warszawa 2008.
Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Astrum, Wrocław 1999.
Drożdż M., Etyczne orientacje w mediosferze, Biblios, Tarnów 2006.
Drożdż M., Osoba i media. Personalistyczny paradygmat etyki mediów, Biblos, Tarnów 2005.
Drożdż M., Nie ma wolności słowa bez… spojrzenie etyczne na wolność słowa i wolność mediów, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe, PWN, Warszawa 1999.
Gruchała M., Dziennikarstwo: służba społeczna czy biznes? Analiza porównawcza badań opinii publicznej w latach 1996–2006, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Hofman I., Dziennikarstwo poważne – wartość w mediach na przykładzie Polski, „Communication Today” 2012 nr 3, S. 94–103.
Jan Paweł II, Do dziennikarzy: jesteśmy towarzyszami podróży w służbie pokoju między ludźmi, „L’Osservatore Romano” 1984 nr 7, S. 9.
Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Znak, Kraków 2005.
Jan Paweł II, Posłannictwo informowania i formowania opinii publicznej według kryteriów prawdy, obiektywizmu i jawności, „L’ Osservatore Romano” 1983 nr 2, S. 19.
Jan Paweł II, Prawda winna być źródłem i kryterium wolności także w informacji, 10.02.1984, In: A. Lewek, Media i dziedzictwo w nauczaniu Jana Pawła II, Instytut Papieża Jana Pawła II, Warszawa 2008.
Jan Paweł II, Prawdziwi chrześcijanie i znakomici dziennikarze, „L’Osservatore Romano” 2000 nr 7–8, S. 20.
Jan Paweł II, Wspaniała misja, zaszczytne poświęcenie, In: Jan Paweł II. Nauczanie papieskie III, 1, 1980, Pallottinum, Poznań 1985.
Johannes Paul II, Ansprache an die Vertreter aus dem Bereich der sozialen Kommunikationsmittel, Einsiedeln, 16.06.1984.
Johannes Paul II, Apostolisches Schreiben Die schnelle Entwicklung, 24.01.2005.
Johannes Paul II, In der Kraft des Heiligen Geistes die Hoffnung vermitteln. Botschaft zum XXXII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1998.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation für eine christliche Förderung der Jugend. Botschaft zum XIX. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1985.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation im Dienst von Gerechtigkeit und Frieden. Botschaft zum XXI. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1987.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und die Förderung des Friedens. Botschaft zum XVII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1983.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und die Förderung von Solidarität und Brüderlichkeit zwischen Völkern und Nationen. Botschaft zum XXII. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1988.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikation und verantwortliche menschliche Freiheit. Botschaft zum XV. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1981.
Johannes Paul II, Soziale Kommunikationsmittel und Familie. Botschaft zum XIV. Welttag der sozialen Kommunikationsmittel, 1980.
Johannes Paul II, vor 8.000 katholischen Journalisten aus aller Welt während seiner Pilgerreise nach Rom im Jubiläumsjahr, 04.06.2000.
Lasswell H. D., The structure and function of communication in society, In: The communication of ideas. A series of addresses, ed. L. Bryson, Harper & Brs., New York 1948, S. 32–51.
Lazarsfeld P. F., Merton R. K. Mass communication, popular taste, and organized social action, In: The communication of ideas. A series of addresses, ed. L. Bryson, Harper & Brs., New York 1948, S. 95–118.
Michalczyk S., Teorie komunikowana masowego: skrypt dla studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019.
Mocek S., Meandry dziennikarskiego świata, In: S. Mocek, Dziennikarstwo, media, społeczeństwo, ISP PAN– Collegium Civitas Press, Warszawa 2005.
Odchodzenie Jana Pawła II do Domu Ojca w polskich mediach, red. L. Dyczewski, A. Lewek, J. Olędzki, Księgarnia św. Jacka, Katowice 2007.
Pataj M., Dziennikarstwo poważne, In: I. Hofman, E. Górka, J. Maguś, M. Pataj, Publicystyka Leopolda Ungera. W kierunku dziennikarstwa poważnego, Wydawnictwo Adam Marszałek–Instytut Literacki Kultura, Toruń–Paryż 2018.
Pisarek W., Wstęp do nauki o komunikowaniu, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
Pleszczyński J., Etyka dziennikarska i dziennikarstwa, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2015.
Schramm W., Siebert F. S. & Peterson T., Four theories of the press: The authoritarian, libertarian, social responsibility, and soviet communist concepts of what the press should be, University of Illinois Press, Urbana 1956.
Stępińska A., Secler B., Adamczewska K., Halagiera D., Zadrożniak D., Łapińska K., Usługa, rozrywka czy służba obywatelska? Dziennikarstwo jakościowe w świetle badań nad rolami pełnionymi przez polskich dziennikarzy, In: Współczesne media, wolne media?, t. 1, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
Styczeń T., Wprowadzenie do etyki, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1993.
Sztompka P., Sześć fundamentów wspólnoty, „Idee dla Polski” – thinkletter, 27.09.2019 https://www.kongresobywatelski.pl/wp-content/uploads/2019/10/ko-piotr_sztompka_szesc_fundamentow_wspolnoty.pdf.
Wielkość czy autorytet. Jan Paweł II w przekazach polskich mediów podczas Jego kanonizacji, eds. J. Olędzki, T. Sasińska-Klas, Stowarzyszenie Absolwentów Dzieło, Warszawa 2016.
Wojtyła K., Człowiek w polu odpowiedzialności, Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu Fundacji Jana Pawła II, Rzym–Lublin 1991.
Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1982.
Wright C. R., Functional analysis and mass communication, “Public Opinion Quarterly” 24 (1960) no. 4, S. 605–620.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Iwona Hofman, Sławomir Soczyński

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).