Doświadczenie zła jako racja dla ateizmu (analiza koncepcji Jerome'a I. Gellmana)

Stanisław Ruczaj

Abstrakt


W tym artykule analizuję krytycznie propozycję J. Gellmana, która głosi, że istnieje rodzaj doświadczenia zła, w którym podmiotowi manifestuje się nieistnienie Boga. To doświadczenie może stanowić rację prima facie dla przekonania, że Boga nie ma. Przyjęcie podejścia Gellmana pozwala na wyjście poza klasyczny podział na intelektualny i emocjonalny problem zła. Pozwala również na uratowanie racjonalności tych ateistów, którzy nie wierzą w Boga w wyniku tego, że doświadczyli zła, ale nie znają argumentów ze zła za nieistnieniem Boga. Wskazuję na dwa problemy związane z propozycją Gellmana. Pierwszy problem to problem niejasnych kryteriów identyfikacji konkretnego doświadczenia zła jako postrzeżenia nieistnienia Boga. Drugi problem dotyczy uniwersalności wniosków Gellmana: możliwe, że szereg doświadczeń zła, które prowadzą do uznania, że Boga nie ma, nie ma charakteru postrzeżenia, że Boga nie ma. W przypadku przekonań utworzonych na podstawie takich doświadczeń należy zatem poszukać źródeł uzasadnienia innych niż percepcja. 


Słowa kluczowe


problem zła; ateizm; argumenty ze zła; doświadczenie religijne; uzasadnienie dla ateizmu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adams S., Robson J., Does Absence Make Atheistic Belief Grow Stronger?, „Inter­national Journal for Philosophy of Religion” 79 (2016) no. 1.

Alston W., Perceiving God. The Epistemology of Religious Experience, London–Ithaca 1991.

Alston W., Précis of Perceiving God, „Philosophy and Phenomeno­logical Research” 54 (1994) no. 4.

Craig W. L., Sinnott-Armstrong W., God? A Debate between a Christian and an Atheist, Oxford 2004.

Evans C. S., Natural Signs and Knowledge of God. A New Look at Theistic Arguments, Oxford 2010.

Gellman J., A New Look at the Problem of Evil, „Faith and Philosophy” 9 (1992) no. 2.

Hubaczek K., Bóg a zło. Problematyka teodycealna w filozofii analitycznej, Wrocław 2010.

Olczykowski D., Bąk J., Były więzień Auschwitz: chciałbym, żebyście to napisali, http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/karol-tendera-chcialbym-zebyscie-to-napisali-wywiad/nnrwm9 (28.08.2016).

Plantinga A., Warranted Christian Belief, Oxford 2000.

Schellenberg J., The Hiddenness Argument: Philosophy’s New Challenge to Belief in God, Oxford 2015.

Speak D., The Problem of Evil, Cambridge 2014.




Copyright (c) 2018 Stanisław Ruczaj