Uwagi o genezie polskiej polityki społecznej – perspektywa krakowska

Jan Mazur

Abstrakt


Polityka społeczna w sensie praktycznym oznacza działalność państwa, samorządów i organizacji pozarządowych lub innych organizacji, której celem jest wyrównywanie drastycznych różnic socjalnych między obywatelami, dawanie im równych szans rozwoju i asekurowanie ich przed skutkami ryzyka socjalnego. Z kolei polityka społeczna w sensie teoretycznym to nauka o praktycznej polityce społecznej. Geneza polskiej polityki społecznej rozważana jest w kontekście przypadającej w 2018 roku setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Prezentowany szkic obejmuje kształtowanie się tej polityki w teorii i praktyce, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska krakowskiego. Na treść artykułu składają się punkty o następujących tytułach: 1. Wokół rozumienia polityki społecznej; 2. W Krakowie u progu niepodległości; 3. Początki nauki o polityce społecznej; 4. Katolicyzm społeczny i myśl liberalna w Krakowie; 5. Konkluzja – pytanie o antropologię. Wśród krakowskich reprezentantów chrześciańskiej myśli społecznej, wpisującącej się w naukę o polityce społecznej, zostali odnotowani ks. Kazimierz Zimmermann (1874–1925) i ks. Jan Piwowarczyk (1889–1959). Natomiat wybrani przedstawiciele myśli liberalnej to: Ferdynand Zweig (1896–1988) i Adam Heydel (1893–1941). Kraków ma również wspaniałe osiągnięcia na polu realizacji zadań, które należą do praktycznej polityki społecznej. U jej genezy znajdują się m.in. inicjatywy księcia biskupa Adama Sapiehy (twórcy Krakowskiego Biskupiego Komitetu Pomocy dla Dotkniętych Klęską Wojny) czy św. brata Alberta – Adama Chmielowskiego (świadczącego pomoc ubogim).


Słowa kluczowe


polityka społeczna; inicjatywy społeczne w Krakowie na początku XX wieku; biskup Adam Sapieha; ks. Kazimierz Zimmermann; ks. Jan Piwowarczyk; ­Ferdynand Zweig; Adam Heydel

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adam Heydel (1893–1941), https://mises.pl/blog/2006/06/28/292/ (31.05.2018).

Auleytner J., Polityka społeczna, czyli ujarzmienie chaosu socjalnego, Warszawa 2002.

Babiński J., Ferdynand Zweig (1896–1988): ekonomista, prawnik, propagator liberalizmu, https://mises.pl/wp-content/uploads/2013/09/Babinski_Ferdynand-Zweig.pdf (31.05.2018).

Balicki J., Polityka społeczna, w: Słownik społeczny, red. B. Szlachta, Kraków 2004, s. 890–901.

Glemma T., Brat Albert (zarys biografii), w: Servus Pauperum. W dwudziestopięciolecie beatyfikacji Brata Alberta – Adama Chmielowskiego, red. R. Prokop, K. Tunia, Kraków-Igołomia 2008, s. 37–64.

Górny G., Zabijacie swoje dzieci, będziecie zdychać w samotności, https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/392380 (31.05.2018).

Jan Paweł II, Encyklika Laborem exercens, w: Ewangelia pracy, red. J. Chmiel, S. Ryłko, Kraków 1983, s. 7–68.

Mazur J., Pro familia et societate. Wybrane zagadnienia polityki społecznej, Kraków 2013.

Nowak J., Książę kardynał Adam Stefan Sapieha jako apostoł miłosierdzia w naszej ojczyźnie, „Polonia Sacra” 18 (2014) nr 2 (35), s. 177–193.

Podoski K., W. Turnowiecki W., Polityka społeczna, Gdańsk 2003.

Polityka społeczna. Teorie, pojęcia, problemy, tłum. P. Jaworski, red. M. Lavalette, A. Pratt, Warszawa 2010.

Strzeszewski C., Chrześcijańska myśl i działalność społeczna w zaborze austriackim w latach 1865–1918, w: Historia katolicyzmu społecznego w Polsce 1832–1939, red. C. Strzeszewski, R. Bender, K. Turowski, Warszawa 1981, s. 137–199.

Szarfenberg R., Definicje, zakres i konteksty polityki społecznej, w: Polityka społeczna. Podręcznik akademicki, red. G. Firlit-Fesnak, M. Szylko-Skoczny, Warszawa 2009, s. 21–36.

Wielecki K., Myśl Jana Pawła II w kontekście polityki społecznej w czasach postindustrializmu, w: Polityka społeczna wobec „rzeczy nowych”. 25-lecie encykliki „Centesimus annus“ św. Jana Pawła II, red. J. Mazur, Kraków 2016, s. 107–129.




Copyright (c) 2019 Jan Mazur