Wychowanie moralne w narracji socjopedagogicznej
DOI:
https://doi.org/10.15633/ssc.14102Słowa kluczowe:
godność, narracja socjopedagogiczna, normy moralne, środowisko wychowawcze, wychowanie, wartości moralneAbstrakt
W niniejszych analizach socjopedagogicznych wskażemy na niektóre szanse i trudności w wychowaniu moralnym, zarówno w perspektywie socjologicznej, jak i w świetle refleksji pedagogicznej. Rozważania te są ważne ze względu na dokonującą się dekonstrukcję wielu dotychczas obowiązujących w społeczeństwach wartości i norm oraz osłabienie procesów wychowania moralnego w rodzinie. W rodzinie są realizowane najsilniej cele wychowania religijnego i moralnego. Jest ona najważniejszym miejscem formacji religijno-moralnej. Postępujący rozwój społeczno-kulturowy, naznaczony pluralizmem światopoglądów, celów etycznych, ekonomicznych, politycznych itp., sprawia, że podstawowy konsensus w sprawach moralnych nie jest sprawą oczywistą. W tej sytuacji ważne są pytania o nowe wartości i kryteria wartościowania, o mające moc wiążącą normy i orientacje wartości umożliwiające ludzkie, to znaczy sensowne życie.
Bibliografia
Adamski, F. (2011). Pluralizm wartości a wychowanie. Fides et Ratio (3), 80–85.
Bagrowicz, J. (2004). Pedagogika religii (religijna). W R. Chałupniak, J. Kochel, J. Kostorz, W. Spyra (red.), Wokół katechezy posoborowej (s. 316–322). Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego 2004.
Brezinka, W. (2007). Wychowywać dzisiaj. Zarys problematyki (H. Machoń tł.). Wydawnictwo WAM.
Chałas, K. (2016). Wychowanie ku wartościom. W K. Chałas, A. Maj (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (s. 1417–1420). POLWEN Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Chudy, W. (2009). Pedagogia godności. Elementy etyki pedagogicznej (A. Szudra, Oprac). Towarzystwo Naukowe KUL.
Fromm, E. (1994). Niech się stanie człowiek. Z psychologii etyki (R. Saciuk, tł.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Grzybek, G. (2016). Etyka zawodowa jako subdyscyplina naukowa (odniesienie do działalności zawodowej w obszarze nauczania, wychowania i opieki). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Jasionek, S. (2007). Wychowywać człowieka. Osoba ludzka. Prawa człowieka. Wychowanie moralne. Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum. Wydawnictwo WAM.
Kaźmierczak, P. (2003). Personalistyczna koncepcja wychowania w nauczaniu Jana Pawła II. Wydawnictwo WAM.
Majka, J. (1971). Socjologia wychowania. Zarys problematyki. Metropolitalne Seminarium Duchowne we Wrocławiu.
Marek, Z., Podstawka, K. (2016). Wartości moralne (ujęcie pedagogiczne). W K. Chałas, A. Maj (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (s. 1251–1254). POLWEN Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Marek, Z., Walulik, A. (2019). Pedagogika świadectwa. Perspektywa antropologiczno-kerygmatyczna. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Marek, Z., Walulik, A. (2020). Pedagogika Dobrej Nowiny. Pespektywa katolicka. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Mariański, J. ( 2015). Wychowanie moralne. W J. Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności. Podstawy ‒ teorie ‒ badania ‒ perspektywy (s. 940–944). Zakład Wydawniczy NOMOS.
Mariański, J. (2016). Godność ludzka jako wartość społeczno-moralna – mit czy rzeczywistość? Studium interdyscyplinarne. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Mariański, J. (2022). Socjalizacja i wychowanie moralne ‒ analiza pojęć. W M. Szymańska, Z. Marek, J. Mółka, M. Mółka (red.), Pedagogika i teologia w realizacji zadań codzienności (s. 236-261). Wydawnictwo Naukowe Ignatianum w Krakowie.
Marszałek, L. (2018). Wychowanie moralne dziecka w rodzinie. W B. Kiereś, M. Gromek, K. Hryszan (red.), Rodzina – historia i współczesność (s. 153-165). Katedra Pedagogiki Rodziny Instytutu Pedagogiki KUL.
Olbrycht, K. (1991). Dylematy współczesnego wychowania. Znak (9), s. 40-45.
Szczepański, J. (1993). Pedagogika a socjologia. W W. Pomykało (red.), Encyklopedia pedagogiczna (s. 542-547). Fundacja „Innowacja”.
Szlendak, T. (2004). Supermarketyzacja. Religia i obyczaje seksualne młodzieży w kulturze konsumpcyjnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Wurzbacher, G. (1983). Sozialisation–Enkulturation–Personalisation. W G. von Wurzbacher (red.), Der Mensch als soziales und personales Wesen (s. 1-34). Enke Verlag.
Zduniak A. (2010). Socjalizacja religijna w ponowoczesnej rodzinie. W W. Muszyński (red.), Rodzina w świecie wartości. Religia, praca i czas wolny (s. 119-131). Wydawnictwo Adam Marszałek.
Zemło, M. (2016). Wartości i normy uczniów szkół ponadpodstawowych białostockich placówek. W J. Mantur (red.), Styl życia młodzieży Białegostoku. Raport (s. 69-106). Centrum Kształcenia Ustawicznego w Białymstoku.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Janusz Mariański
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
