Moral education in socio-pedagogical discourse
DOI:
https://doi.org/10.15633/ssc.14102Keywords:
moral education, dignity, moral values, moral norms, educational environment, socio-pedagogical narrativeAbstract
In the present socio-pedagogical analyses, we indicate selected opportunities and challenges related to moral education, both from a sociological perspective and in the light of pedagogical reflection. These considerations are important due to the ongoing deconstruction of many values and norms that have so far functioned within societies, as well as the weakening of moral upbringing processes within the family. The family remains the environment in which the aims of religious and moral education are most strongly realized, constituting the primary space for religious and moral formation. The progressing socio-cultural development, marked by pluralism of worldviews, ethical goals, economic and political orientations, and other systems of meaning, makes a fundamental consensus on moral issues far from self-evident. In this context, questions concerning new values and evaluation criteria, as well as binding norms and value orientations that enable a truly human—that is, meaningful—life, become particularly significant.
References
Adamski, F. (2011). Pluralizm wartości a wychowanie. Fides et Ratio (3), 80–85.
Bagrowicz, J. (2004). Pedagogika religii (religijna). W R. Chałupniak, J. Kochel, J. Kostorz, W. Spyra (red.), Wokół katechezy posoborowej (s. 316–322). Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego 2004.
Brezinka, W. (2007). Wychowywać dzisiaj. Zarys problematyki (H. Machoń tł.). Wydawnictwo WAM.
Chałas, K. (2016). Wychowanie ku wartościom. W K. Chałas, A. Maj (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (s. 1417–1420). POLWEN Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Chudy, W. (2009). Pedagogia godności. Elementy etyki pedagogicznej (A. Szudra, Oprac). Towarzystwo Naukowe KUL.
Fromm, E. (1994). Niech się stanie człowiek. Z psychologii etyki (R. Saciuk, tł.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Grzybek, G. (2016). Etyka zawodowa jako subdyscyplina naukowa (odniesienie do działalności zawodowej w obszarze nauczania, wychowania i opieki). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Jasionek, S. (2007). Wychowywać człowieka. Osoba ludzka. Prawa człowieka. Wychowanie moralne. Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum. Wydawnictwo WAM.
Kaźmierczak, P. (2003). Personalistyczna koncepcja wychowania w nauczaniu Jana Pawła II. Wydawnictwo WAM.
Majka, J. (1971). Socjologia wychowania. Zarys problematyki. Metropolitalne Seminarium Duchowne we Wrocławiu.
Marek, Z., Podstawka, K. (2016). Wartości moralne (ujęcie pedagogiczne). W K. Chałas, A. Maj (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (s. 1251–1254). POLWEN Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Marek, Z., Walulik, A. (2019). Pedagogika świadectwa. Perspektywa antropologiczno-kerygmatyczna. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Marek, Z., Walulik, A. (2020). Pedagogika Dobrej Nowiny. Pespektywa katolicka. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Mariański, J. ( 2015). Wychowanie moralne. W J. Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności. Podstawy ‒ teorie ‒ badania ‒ perspektywy (s. 940–944). Zakład Wydawniczy NOMOS.
Mariański, J. (2016). Godność ludzka jako wartość społeczno-moralna – mit czy rzeczywistość? Studium interdyscyplinarne. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Mariański, J. (2022). Socjalizacja i wychowanie moralne ‒ analiza pojęć. W M. Szymańska, Z. Marek, J. Mółka, M. Mółka (red.), Pedagogika i teologia w realizacji zadań codzienności (s. 236-261). Wydawnictwo Naukowe Ignatianum w Krakowie.
Marszałek, L. (2018). Wychowanie moralne dziecka w rodzinie. W B. Kiereś, M. Gromek, K. Hryszan (red.), Rodzina – historia i współczesność (s. 153-165). Katedra Pedagogiki Rodziny Instytutu Pedagogiki KUL.
Olbrycht, K. (1991). Dylematy współczesnego wychowania. Znak (9), s. 40-45.
Szczepański, J. (1993). Pedagogika a socjologia. W W. Pomykało (red.), Encyklopedia pedagogiczna (s. 542-547). Fundacja „Innowacja”.
Szlendak, T. (2004). Supermarketyzacja. Religia i obyczaje seksualne młodzieży w kulturze konsumpcyjnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Wurzbacher, G. (1983). Sozialisation–Enkulturation–Personalisation. W G. von Wurzbacher (red.), Der Mensch als soziales und personales Wesen (s. 1-34). Enke Verlag.
Zduniak A. (2010). Socjalizacja religijna w ponowoczesnej rodzinie. W W. Muszyński (red.), Rodzina w świecie wartości. Religia, praca i czas wolny (s. 119-131). Wydawnictwo Adam Marszałek.
Zemło, M. (2016). Wartości i normy uczniów szkół ponadpodstawowych białostockich placówek. W J. Mantur (red.), Styl życia młodzieży Białegostoku. Raport (s. 69-106). Centrum Kształcenia Ustawicznego w Białymstoku.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Janusz Mariański
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
