Misja władcy Trzeciego Rzymu w Posłaniu do wielkiego księcia Wasyla III

Monika Sagało

Abstrakt


W artykule została podjęta kwestia wizji Trzeciego Rzymu i szczególna rola jego władcy, którą opisał Filoteusz (ok. 1465–1542) w liście Posłanie do wielkiego księcia Wasyla III. Autorka prezentuje w pracy tło  historyczne i domniemane powody, przyczyniające się do wzrostu potęgi Księstwa Moskiewskiego w XV i XVI wieku. Ponadto przedstawia, jak pskowski mnich w liście do Wasyla III kreuje go na jedynego sukcesora prawosławnych wartości i jakie cechy według Filoteusza powinien mieć najpotężniejszy władca chrześcijańskiego świata – władca Trzeciego Rzymu.


Słowa kluczowe


Trzeci Rzym; Moskwa; Filoteusz; Wasyl III; władca

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bibliografia

Źródła

Filoteusz, Posłanie do wielkiego księcia Wasyla III, przeł. R. Łużny, w: R. Łużny, Słowo o Bogu i człowieku. Myśl religijna Słowian Wschodnich doby staroruskiej, Kraków 1995, s. 171–173.

Święty Ambroży z Mediolanu, Listy, t. 3, przeł. P. Nowak, Kraków 2012.

Literatura

Andrusiewicz A., Mit Rosji. Studia z dziejów i filozofii rosyjskich elit, t. 1, Rzeszów 1994.

Bazylow L., Historia Rosji, Wrocław–Warszawa–Kraków 2005.

Billington J. H., Ikona i topór. Historia kultury rosyjskiej, przeł. J. Hunia, Kraków 2008.

Cierniak U., Literacki wymiar kultury religijnej staroobrzędowców, Częstochowa 1997.

Encyklopedia kultury bizantyńskiej, red. O. Jurewicz, Warszawa 2002.

Kłoczowski J., Europa słowiańska w XIV-XV wieku, Warszawa 1984.

Kowalska H., Kultura staroruska XI–XVI w. Tradycja i zmiana, Kraków 1998.

Kucharzewski J., Od białego caratu do czerwonego. Epoka mikołajowska, t. 1, Warszawa 1998.

Kumor B., Historia Kościoła I. Starożytność chrześcijańska, Lublin 2001.

Kumor B., Historia Kościoła IV. Jesień kościelnego średniowiecza, Lublin 2001.

Kumor B., Historia Kościoła VI. Czasy nowożytne. Kościół w okresie absolutyzmu i oświecenia, Lublin 2003.

Lazari A. de, Czy Moskwa będzie Trzecim Rzymem? Studia o nacjonalizmie rosyjskim, Katowice 1995.

Łużny R., Słowo o Bogu i człowieku. Myśl religijna Słowian Wschodnich doby staroruskiej, Kraków 1995.

Mantran R., Stambuł w czasach Sulejmana Wspaniałego, przeł. M. Żurowska, Warszawa 2014.

Meyendorff A., Baynes N.H., Dziedzictwo bizantyńskie na Rusi, w: Bizancjum. Wstęp do cywilizacji wschodniorzymskiej, oprac. N. H. Baynes, H. St. L. B. Moss, przeł. E. Zwolski, Warszawa 1964, s. 323–340.

Romanowski D., Trzeci Rzym. Rozwój rosyjskiej idei imperialnej, Kraków 2013.

Serczyk W.A., Prehistoria imperium, czyli imperialne oblicze absolutyzmu rosyjskiego, w: Cywilizacja Rosji imperialnej, red. P. Kraszewski, Poznań 2002, s. 27–37.

Sykulski L., „Moskwa – Trzeci Rzym” – zarys idei, http://geopolityka.net/moskwa-trzecirzym-zarys-idei/ (28.02.2018).

Uspienski B. A., Żywow W. M., Car i Bóg. Semiotyczne aspekty sakralizacji monarchy w Rosji, przeł. H. Paprocki, Warszawa 1992.

Ware K., Kościół prawosławny, przeł. W. Misijuk, Białystok 2002.

Wysocki M., Obraz chrześcijańskiego władcy w listach św. Ambrożego, „Vox Patrumˮ 34 (2014), t. 61, s. 171–177.




Copyright (c) 2019 Monika Sagało