Personalistyczna wizja kultury wobec Hallowskiej koncepcji kultury. Implikacje dla kształcenia kompetencji komunikacji międzykulturowej
DOI:
https://doi.org/10.15633/tst.44205Słowa kluczowe:
aksjologia komunikowania, komunikowanie międzykulturowe, kultura, personalizmAbstrakt
Artykuł zawiera porównanie personalistycznej wizji kultury Jana Pawła II z modelem kultury opartym na koncepcji antropologa kultury Edwarda T. Halla w kontekście kształcenia kompetencji międzykulturowych. Analiza pokazuje, że choć podejścia te wywodzą się z odmiennych tradycji filozoficznych i antropologicznych, mogą skutecznie się uzupełniać w edukacji ukierunkowanej na komunikację międzykulturową. Połączenie personalistycznej antropologii — podkreślającej godność, podmiotowość i twórczy charakter osoby — z modelem akcentującym wielowarstwową strukturę kultury pogłębia rozumienie wartości, norm i ukrytych mechanizmów kulturowych, a także wspiera rozwój kompetencji personalistycznych niezbędnych do prowadzenia efektywnej komunikacji międzykulturowej. Artykuł opiera się na podejściu teoretyczno-analitycznym, obejmującym krytyczne zestawienie obu modeli według wybranych kryteriów oraz syntezę wniosków, która prowadzi do propozycji integracji tych perspektyw w praktyce edukacyjnej.
Bibliografia
Beyond the surface: Exploring the iceberg of culture, 2024, https://thecorecollaborative.com/beyond-the-surface-exploring-the-iceberg-of-culture/ (11.10.2025).
Brotto F., Huber J., Karwacka-Vogele K., Neuner G., Ruffino R., Teutsch R., Kompetencje międzykulturowe dla wszystkich. Przygotowanie do życia w różnorodnym świecie, Warszawa 2014.
Chudy W., Filozofia personalistyczna Jana Pawła II (Karola Wojtyły), „Teologia Polityczna” 3 (2005–2006), s. 233–252.
Dan M., Culture as a multi-level and multi-layer construct, „Review of International Comparative Management” 21 (2020), s. 226–240.
Drąg K., Drożdż M., Godność osoby w komunikowaniu międzykulturowym, w: Godność osoby w mediach — media godne osoby, red. M. Drożdż, K. Drąg, Tarnów 2020, s. 21–49.
Drożdż M., Osoba i kultura — odkrywanie personalnego wymiaru ludzkiej kultury, „Tarnowskie Studia Teologiczne” 33 (2014) nr 2, s. 155–166.
Fiszer M., Jan Paweł II o roli kultury w życiu człowieka i narodów, „Myśl Ekonomiczna i Polityczna” 29 (2010) nr 2, s. 153–177.
Glondys D., Bednarczyk M., Komunikacja międzykulturowa albo lepiej nie wychodź z domu, Kraków 2020.
Gładkowski K., Personalistyczna koncepcja kultury Jana Pawła II. Próba interpretacji antropologicznej wybranych przemówień, „Roczniki Kulturoznawcze” 15 (2024) nr 3, s. 73–101, https://doi.org/10.18290/rkult24153.3.
Granata P., Culture as mediatization: Edward T. Hall’s ecological approach, „Inmediaciones de la Comunicación” 11 (2016), s. 57–70.
Hall E., Beyond culture, Garden City 1976.
Halverson-Wente L., Developing intercultural communication competence, https://mlpp.pressbooks.pub/interculturalcommunicationcompetence/ (10.09.2025).
Houde K. A., Man creates culture, culture creates man: the reciprocal relationship between humanity and culture in the life and thought of saint John Paul II, „Roczniki Kulturoznawcze” 15 (2024) nr 3, s. 7–48, https://doi.org/10.18290/rkult24153.1.
Jan Paweł II, Kultura służy wyniesieniu człowieka i rozwojowi współpracy między narodami. Przemówienie do intelektualistów, Coimbra 15 maja 1982, w: Wiara i kultura. Dokumenty, przemówienia, homilie, Rzym–Lublin 1988, s. 137–145.
Jan Paweł II, Przemówienie wygłoszone 2 czerwca 1980 roku w UNESCO, https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-przemowienie-wygloszone-2-czerwca-1980-roku-w-unesco (12.10.2025).
Kaczorowski R., Jana Pawła II mówienie o kulturze. Na marginesie jego „Listu do artystów”, „Studia Gdańskie” 12 (1999), s. 289–306.
Król J., Znaczenie i rola kultury w nauczaniu Jana Pawła II w kontekście wybranych współczesnych jej ujęć, „Roczniki Kulturoznawcze” 15 (2024) nr 3, s. 51–71.
Królikowski J., Wielka lekcja duchowości i humanizmu. Papież Jan Paweł II w siedzibie UNESCO w Paryżu (2 czerwca 1980 roku), „Studia Socialia Cracoviensia” 11 (2019) nr 1 (20), s. 61–73, https://doi.org/10.15633/ssc.3799.
Osoba, wspólnota, wartości: personalizm Karola Wojtyły — Jana Pawła II, red. A. Lekka-Kowalik, G. Barth, K. Guzowski, B. Sipiński, Lublin 2021.
Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 7.12.1965.
Sztompka P., O pojęciu kultury raz jeszcze, „Studia Socjologiczne” (2019) nr 1 (232), s. 7–23.
Wierzbicki A. M., Filozofowie personalistycznego przebudzenia: Karol Wojtyła i Tadeusz Styczeń, „Studia Pigoniana” 3 (2020) nr 3, s. 9–24, https://doi.org/10.12775/SP.2020.001.
Ziętala G. A., Język — kultura — komunikacja. Biznes w świecie wielokulturowym, Nowy Sącz 2022.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Drąg, Anna Miśkowiec
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
