Wyobrażenie oblężenia Krakowa z 1657 roku na grobowcu generała Melchiora von Hatzfelda w Prusicach koło Trzebnicy
DOI:
https://doi.org/10.15633/fhc.32105Słowa kluczowe:
Melchior von Hatzfeld, Nagrobek w Prusicach, odbicie Krakowa 1657, Jan Adam Garnier, Aula LeopoldinaAbstrakt
Trzebnica znana jest głównie z bazyliki św. Jadwigi, jednak niedaleko, w Prusicach, znajduje się jeden z najciekawszych militarno-artystycznych zabytków Śląska – nagrobek feldmarszałka Melchiora von Hatzfelda (1593–1658), który odegrał kluczową rolę w odbiciu Krakowa z rąk Szwedów w 1657 roku. Pomnik, wykonany przez Achillesa Kerna, zawiera sceny bitewne, w tym panoramiczne ujęcie Krakowa. Hatzfeld ma również podobny nagrobek w Laudenbach. Postać towarzyszącego mu pułkownika Jana Adama Garniera, fundatora klasztoru Karmelitów w Głębowicach i późniejszego zakonnika, ukazuje połączenie kariery wojskowej i duchowej. Garnier, zasłużony oficer cesarski, przekazał majątek na cele religijne, m.in. na budowę Auli Leopoldyńskiej we Wrocławiu. Oba nagrobki Hatzfelda pozostają mało znane w Polsce, mimo ich symbolicznego związku z wyzwoleniem Krakowa spod okupacji szwedzkiej.
Bibliografia
Banach J., Dawne widoki Krakowa, Kraków 1983.
Bieniarzówna J., Małecki J., Kraków w wiekach XVI–XVIII, Kraków 1984 (Dzieje Krakowa, 2).
Breuer J., Die kultur- und kunsthistorische Bedeutung des Hatzfeld-Grabmals in Laudenbach, „Denkmalpflege in Baden-Württemberg” 31 (202) H. 4, s. 208–220.
Bretschneider P., Die Epitaphien des Grafen Melchior von Hatzfeld in den Kirchen zu Prausnitz und Laudenbach, „Die christliche Kunst” 6 (1909/10), s. 317–324.
Das Grabmal des Grafen Melchior von Hatzfeld in der Bergkirche zur Schmerzhaften Mutter von Laudenbach, Ortsteil der Stadt Weikersheim, Hrsg. G. Ritter, Nussbaum 2002.
Domażalski D., Zarys historii śląskiej linii von Hatzfeld, https://www.zmigrod.com.pl/asp/pliki/biezace/artykul_hatzfeld.pdf (08.09.2025).
Galewski D., Fundacje artystyczne dla śląskich karmelitów w okresie nowożytnym – wybrane zagadnienia, „Folia Historica Cracoviensia” 22 (2016), s. 109–123.
Kempe A., Etos wojskowy i drogi kariery. O dwóch nagrobkach marszałka Melchiora von Hatzfelda, „Rocznik Historii Sztuki” 32 (2007), s. 69–100.
Lamparska J., Śmiertelna zagadka. Tajemnice klasztoru Karmelitów trzewiczkowych w Głębowicach, „Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska” 7.01.2005, s. 28.
Nowacki D., Rodzina Hatzfeldów i ich dobra na Śląsku w XVII–XVIII wieku, w: Śląsk w czasach nowożytnych. Studia z dziejów społecznych i gospodarczych, red. S. B. Lenard, Opole 2007, s. 189–204.
Nowak A., Dzieje Polski, t. 6: 1632–1673: Potop i ogień, Kraków 2023.
Parafia, garnierowka.pl (07.09.2025).
Radzik M., Radzik J., Transport do Prusic, maszynopis w posiadaniu autora.
Sikora L., Szwedzi i Siedmiogrodzianie w Krakowie od 1655 do 1657 roku, Kraków 1905 (Biblioteka Krakowska, 39).
Walczak M., Myśliwy i pan natury. Jeszcze raz o przedstawieniach zwierząt na nagrobku króla Władysława II Jagiełły, „Biuletyn Historii Sztuki” 84 (2022) nr 3, s. 431–456.
Wrabec J., Zespół poklasztorny w Głębowicach k. Wołowa (dawniej Trzcinica Wielka). Historia i architektura. Studium do celów konserwatorskich, Wrocław 1991, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, sygn. 4234/91.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Maciej Miezian
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
