Zasady etyki publikacyjnej
Zespół redakcyjny czasopisma dokłada wszelkich starań, aby na każdym etapie procesu publikacyjnego przestrzegać najwyższych standardów etycznych. Redakcja postępuje zgodnie z zasadami etyki publikacyjnej i stosuje procedury rekomendowane przez Committee on Publication Ethics (COPE).
Zasady obowiązujące autorów
1. Rzetelność naukowa i dostępność danych
Autorzy są zobowiązani do prowadzenia badań opisywanych w publikacji zgodnie z zasadami rzetelności naukowej. Proces badawczy powinien zostać opisany wystarczająco szczegółowo, aby można go było powtórzyć, a wyniki analiz należy interpretować w sposób obiektywny. Niedopuszczalne jest fałszowanie danych lub metod badawczych. Źródła danych i informacji powinny zostać wskazane w tekście, a przywoływanie ustaleń i wyników badań innych osób wymaga stosowania przejrzystego i rzetelnego systemu cytowania. Informacje pozyskane prywatnie nie mogą zostać opublikowane bez zgody osoby, która ich udzieliła. W szczególnych przypadkach autorzy mogą zostać poproszeni o udostępnienie redakcji lub recenzentom danych badawczych stanowiących podstawę tez sformułowanych w artykule. Są zatem zobowiązani do ich bezpiecznego przechowywania również po opublikowaniu tekstu.
2. Oryginalność
„Folia Historica Cracoviensia” przyjmuje wyłącznie teksty oryginalne, wcześniej niepublikowane i stanowiące własność intelektualną ich autorów. Autorzy są zobowiązani do zgłaszania wyłącznie treści, które nie naruszają praw autorskich osób trzecich. Wszelkie zapożyczenia, odwołania oraz źródła inspiracji wykorzystane w artykule powinny zostać uwzględnione i prawidłowo oznaczone. Plagiat we wszystkich jego formach, w tym autoplagiat, jest niedopuszczalny.
3. Ujawnienie autorstwa
Aby przeciwdziałać przypadkom „ghostwriting” i „guest authorship”, redakcja wymaga ujawnienia wkładu poszczególnych autorów w powstanie publikacji na każdym etapie jej przygotowania, w szczególności autorstwa koncepcji, założeń, metod oraz poszczególnych fragmentów tekstu. Lista autorów powinna być ograniczona do osób, które wniosły istotny wkład w powstanie tekstu. Do zgłoszenia należy dołączyć deklarację dotyczącą wkładu poszczególnych autorów. Pozostałe osoby uczestniczące w procesie badawczym na różnych jego etapach powinny zostać wymienione, np. w podziękowaniach. Autorzy odpowiadają za ostateczny kształt tekstu; każdy z nich powinien zapoznać się z jego ostateczną wersją i wyrazić zgodę na publikację.
4. Przeciwdziałanie konfliktom interesów i ujawnianie źródeł finansowania
Autorzy są zobowiązani do poinformowania redakcji o wszelkich możliwych konfliktach interesów, w szczególności prawnych, zawodowych lub finansowych, które mogłyby wpłynąć na przebieg, obiektywność lub wyniki badania. Jeżeli tekst powstał przy wsparciu finansowym, należy ujawnić jego źródła. Autorzy artykułów publikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes” są proszeni o przekazanie redakcji informacji dotyczących udziału podmiotów finansujących w powstaniu publikacji.
5. Integralność obrazów
Obrazy dołączane do tekstu nie powinny być modyfikowane w sposób naruszający ich integralność. Niedopuszczalne jest usuwanie, dodawanie, zamazywanie, poprawianie ani przemieszczanie elementów obrazu. Niewielkie zmiany – takie jak dostosowanie jasności, kontrastu lub balansu kolorów – są dopuszczalne pod warunkiem, że nie wpływają na zawartość ani przekaz oryginalnego obrazu. Obrazy przedstawiające osoby niepełniące funkcji publicznych, które nie zostały wykonane podczas wydarzenia publicznego, np. jako zdjęcia zbiorowe, i na których wizerunek danej osoby nie stanowi jedynie szczegółu szerszej całości, mogą zostać opublikowane wyłącznie po uzyskaniu jej zgody na rozpowszechnianie wizerunku i przetwarzanie danych osobowych.
6. Przestrzeganie procedur dotyczących badań z udziałem ludzi
Jeżeli w badaniu, którego wyniki opisano w artykule, uczestniczyli ludzie lub przetwarzano dane osobowe, autorzy powinni dołączyć do manuskryptu pozytywną decyzję komisji etycznej działającej przy podmiocie, z którym są afiliowani, zawierającą zgodę na przeprowadzenie badania. Autorzy są również zobowiązani do przedstawienia potwierdzenia, że dane badawcze pozyskano zgodnie z obowiązującym prawem polskim i unijnym, a uczestnicy udzielili świadomej zgody na udział w badaniu.
7. Zgłaszanie błędów
Autorzy są zobowiązani do niezwłocznego powiadomienia redakcji w przypadku wykrycia w artykule błędów lub nieścisłości, również po jego opublikowaniu. Zgłoszenie należy skierować do redaktora naczelnego w celu ustalenia dalszego postępowania, w szczególności skorygowania lub wycofania tekstu. Jeżeli błąd lub nieścisłość zostaną zgłoszone przez osobę trzecią, autorzy są zobowiązani do współpracy z zespołem redakcyjnym w celu niezwłocznego rozwiązania problemu.
8. Brak równoległych, nadmiarowych lub powielających się publikacji
„Folia Historica Cracoviensia” przyjmuje wyłącznie teksty niepublikowane i niezgłoszone równolegle do redakcji innego czasopisma naukowego. Niedopuszczalne jest ponowne publikowanie wyników badań, które zostały wcześniej przedstawione w innym artykule.
Zasady obowiązujące zespół redakcyjny
1. Odpowiedzialność za decyzje wydawnicze
Zespół redakcyjny odpowiada za decyzje dotyczące artykułów publikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes”, w tym za ich przyjęcie lub odrzucenie. Podejmując decyzje, redakcja jest zobowiązana kierować się rzetelnością i znaczeniem artykułów dla badaczy i czytelników, a także uwzględniać obowiązujące wymagania prawne, w tym dotyczące zniesławienia lub pomówienia. Redakcja współpracuje z recenzentami przy podejmowaniu decyzji dotyczących publikacji tekstu. W przypadku wykrycia błędów lub nieścisłości zespół redakcyjny jest gotów skorygować lub wycofać artykuł zgłoszony do publikacji.
2. Bezstronność i obiektywizm (fair play)
Redakcja jest zobowiązana do bezstronnego rozpatrywania nadsyłanych zgłoszeń, kierując się wyłącznie ich jakością, treścią i znaczeniem, bez względu na afiliację, miejsce pochodzenia, narodowość, pochodzenie etniczne, płeć, przekonania religijne i polityczne ani rasę autorów.
3. Poufność
Zgłoszenia nadsyłane do „Folia Historica Cracoviensia” są traktowane jako treści poufne i nie są upubliczniane ani udostępniane osobom trzecim poza procesem recenzyjnym i wydawniczym. Zespół redakcyjny czuwa nad przestrzeganiem zasady poufności na każdym etapie obu procesów, w tym nad ochroną anonimowości recenzentów. Członkowie redakcji zobowiązują się nie wykorzystywać przekazanych im materiałów przed ich opublikowaniem do własnych badań bez pisemnej zgody autorów.
4. Dbałość o proces recenzyjny
Zespół redakcyjny jest zobowiązany do zapewnienia rzetelnego, bezstronnego i sprawnego przebiegu procesu recenzyjnego. Nieuzasadnione przedłużanie tego procesu jest niedopuszczalne. Redakcja powinna powoływać na recenzentów osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje w zakresie ocenianej problematyki. Artykuły publikowane w sekcji „Commentationes et dissertationes” powinny być oceniane przez co najmniej dwóch recenzentów z zachowaniem anonimowości obu stron (double-blind peer review). Treść recenzji należy traktować jako poufną. Redakcja jest zobowiązana do zapobiegania potencjalnym konfliktom interesów i badania wszystkich przypadków, w których zachodzi ryzyko sformułowania stronniczej oceny przez recenzenta. Dokłada również starań, aby między autorami a recenzentami nie zachodziły relacje mogące wpłynąć na obiektywizm i rzetelność recenzji. Recenzentami nie mogą być członkowie redakcji, tj. redaktor naczelny, zastępca redaktora naczelnego i sekretarz redakcji, ani członkowie kolegium redakcyjnego.
5. Uczciwe praktyki wydawnicze
Redakcja zapewnia przejrzysty i uczciwy proces wydawniczy, określając jasne zasady obowiązujące autorów i recenzentów. Zespół redakcyjny stosuje jednakowe zasady wobec wszystkich zgłoszeń i proceduje je w całości w ramach tego samego systemu Open Journal Systems (OJS). Redakcja ustanawia jasne mechanizmy odwoływania się od decyzji wydawniczych oraz zgłaszania błędów i nieścisłości. Redakcja zobowiązuje się nie wpływać za pomocą nieuczciwych praktyk na pozycję czasopisma w systemach cytowań i rankingach, w szczególności przez stawianie wymagań dotyczących cytowania artykułów publikowanych w czasopiśmie.
6. Dbałość o standard artykułów publikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes”
Zespół redakcyjny przyjmuje zgłoszenia dotyczące błędów i nieścisłości zauważonych w artykułach opublikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes”. Zgłoszenia należy kierować bezpośrednio do redaktora naczelnego na adres e-mail podany na stronie internetowej czasopisma. Jeżeli zgłoszenie nie pochodzi od autorów tekstu, redakcja niezwłocznie się z nimi kontaktuje w celu ustalenia dalszego postępowania. Zgłoszenia są rozpatrywane bez zbędnej zwłoki. Po potwierdzeniu ich zasadności artykuły opublikowane w tej sekcji są korygowane przez aktualizację wersji elektronicznej lub opublikowanie erraty w pierwszym drukowanym numerze czasopisma wydanym po wykryciu błędu. Teksty, których nie można skorygować w ten sposób, są wycofywane.
7. Ujawnianie konfliktów interesów
Redakcja jest zobowiązana do ujawnienia wszelkich możliwych konfliktów interesów, które mogą powstać w związku z procedowanymi zgłoszeniami.
Zasady dotyczące recenzentów
1. Dbałość o standard naukowy
Recenzenci poprzez swoją pracę wpływają zarówno na decyzje wydawnicze, jak i na ostateczny kształt publikowanego artykułu. Są zobowiązani do dbałości o zachowanie możliwie najwyższego standardu naukowego przygotowywanej publikacji.
2. Bezstronność
Recenzenci są zobowiązani do bezstronnego rozpatrywania nadsyłanych zgłoszeń, kierując się wyłącznie ich jakością, treścią i znaczeniem, bez względu na afiliację, miejsce pochodzenia, narodowość, pochodzenie etniczne, płeć, przekonania religijne i polityczne ani rasę autorów.
3. Poufność
Recenzenci są zobowiązani do traktowania recenzowanych materiałów jako treści poufnych. Ich upublicznianie lub udostępnianie osobom trzecim jest niedopuszczalne. Recenzenci nie mogą wykorzystywać powierzonych im materiałów do własnych badań przed ich opublikowaniem. Również treść recenzji powinna być traktowana jako poufna. Jeżeli mimo starań redakcji recenzent jest w stanie zidentyfikować autora tekstu, powinien niezwłocznie powiadomić o tym redakcję i wycofać się z procesu recenzyjnego.
4. Rzetelność naukowa
Recenzent powinien podejmować się recenzowania wyłącznie artykułów publikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes”, które mieszczą się w zakresie jego kompetencji. Recenzja powinna zostać sporządzona w sposób przejrzysty i zrozumiały, zgodnie z najwyższymi standardami naukowymi oraz w terminie wyznaczonym przez redakcję. Nieuzasadnione opóźnianie przekazania recenzji jest niedopuszczalne. Zastrzeżenia dotyczące tekstu powinny mieć charakter merytoryczny i jasno określać oczekiwania wobec jego autorów. Niedopuszczalne jest używanie obraźliwego języka lub formułowanie ataków personalnych wymierzonych w autora. Wszelkie wątpliwości dotyczące oryginalności recenzowanego artykułu lub jego podobieństwa do innych opublikowanych prac powinny zostać zgłoszone redakcji. Wszelkie błędy i nieścisłości dostrzeżone w sporządzonej recenzji, które mogą wpłynąć na ocenę artykułu i jego wartości naukowej, powinny zostać niezwłocznie zgłoszone redakcji, również po opublikowaniu recenzowanego tekstu.
5. Konflikt interesów
Recenzenci są zobowiązani do ujawnienia wszelkich możliwych konfliktów interesów, w szczególności prawnych, instytucjonalnych lub finansowych, powstałych w związku z recenzowanymi artykułami publikowanymi w sekcji „Commentationes et dissertationes”. Dotyczy to również osobistych relacji z autorami recenzowanego tekstu. Przez konflikt interesów rozumie się zależność służbową, w tym podległość zawodową, bezpośrednią współpracę naukową w okresie dwóch lat poprzedzających rok sporządzenia recenzji oraz bezpośrednie relacje osobiste – pokrewieństwo do drugiego stopnia lub związek małżeński – między recenzentem a autorem recenzowanego tekstu.
6. Poszanowanie własności intelektualnej i praw autorskich
Recenzenci są zobowiązani do poszanowania podczas procesu recenzyjnego praw autorskich i własności intelektualnej autorów tekstu oraz osób trzecich. Wszelkie odwołania, nawiązania i źródła inspiracji dla tez przedstawionych w recenzji powinny zostać uwzględnione i prawidłowo oznaczone.
Zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji (Generative AI)
Redakcja nie rekomenduje korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji na żadnym etapie przygotowywania tekstu ani procesu recenzyjnego i wydawniczego. Formułując wytyczne dotyczące korzystania z narzędzi opartych na generatywnej sztucznej inteligencji, podkreśla znaczenie przestrzegania zasad rzetelności naukowej, poufności i ochrony praw autorskich.
Autorzy
Redakcja nie rekomenduje korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji do tworzenia artykułów publikowanych w sekcji „Commentationes et dissertationes”. Niedopuszczalne jest zgłoszenie tekstu w całości wygenerowanego przez narzędzia sztucznej inteligencji. Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, w tym np. do poprawy jakości tekstu lub analizy zbiorów danych, jeżeli jest uzasadnione, powinno mieć charakter odpowiedzialny, ograniczony i celowy oraz odbywać się w całości pod nadzorem autorów. Autorzy są zobowiązani do sprawdzenia, czy wynik działania tych narzędzi nie zawiera błędów, zafałszowanych danych ani treści o charakterze stronniczym. Autorzy ponoszą odpowiedzialność za całość zgłoszonego tekstu. Niedopuszczalne jest korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji do modyfikowania obrazów dołączonych do artykułu w sposób naruszający ich integralność. Dotyczy to w szczególności usuwania, dodawania, zamazywania, poprawiania lub przemieszczania elementów obrazu. Niewielkie zmiany – takie jak dostosowanie jasności, kontrastu lub balansu kolorów – są dopuszczalne pod warunkiem, że nie wpływają na zawartość oryginalnego obrazu. Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji nie może naruszać własności intelektualnej ani praw autorskich osób trzecich. Każdy przypadek korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji musi zostać ujawniony podczas zgłaszania tekstu. Autorzy powinni wskazać konkretne wykorzystane narzędzia, cel i zakres ich zastosowania oraz przedstawić uzasadnienie ich użycia. Wraz z deklaracją dotyczącą wykorzystania tych narzędzi autorzy powinni przekazać redakcji oświadczenie o przyjęciu odpowiedzialności za zgłoszony tekst.
Recenzenci
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji do sporządzania recenzji jest niedopuszczalne. Recenzenci nie powinni w szczególności udostępniać recenzowanego tekstu publicznie dostępnym narzędziom generatywnej sztucznej inteligencji, np. w celu sprawdzenia jego oryginalności lub wygenerowania streszczenia, ponieważ mogłoby to naruszać zasadę poufności i nieupubliczniania manuskryptu. Generowanie recenzji za pomocą narzędzi sztucznej inteligencji jest niedopuszczalne, ponieważ narusza zasady rzetelności naukowej i obiektywizmu oraz może naruszać własność intelektualną i prawa autorskie twórców artykułu. Z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji nie należy korzystać nawet w celu poprawienia jakości językowej recenzji. Pełną odpowiedzialność za recenzję ponosi wyłącznie recenzent.
Zespół redakcyjny
Zespół redakcyjny nie powinien korzystać z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji na żadnym etapie procesu recenzyjnego ani wydawniczego. W szczególności niedopuszczalne jest udostępnianie zgłoszonego tekstu publicznie dostępnym narzędziom generatywnej sztucznej inteligencji, np. w celu sprawdzenia jego oryginalności lub wygenerowania streszczenia, ponieważ mogłoby to naruszać zasadę poufności i nieupubliczniania manuskryptu. Zasada ta dotyczy również treści recenzji, które są traktowane jako poufne.
