Antropologiczno-prawne a psychologiczne znaczenie pozytywnego aktu woli z kan. 1101 § 2 kodeksu prawa kanonicznego. Możliwość paradoksalnej opozycji
DOI:
https://doi.org/10.15633/acan.21207Słowa kluczowe:
symulacja konsensu małżeńskiego, pozytywny akt woli, wola wirtualna „implicite”Abstrakt
Termin „pozytywny akt woli” z kan. 1101 § 2 KPK posiada znaczenie prawne wypływające z jego znaczenia antropologicznego. Akt ten jest przyczyną sprawczą symulacyjnego wykluczenia, które powoduje wadę konsensu małżeńskiego i w rezultacie nieważność małżeństwa. Termin „pozytywny akt woli” posiada również swoje konotacje psychologiczne. Artykuł opisuje przypadek możliwej sprzeczności pomiędzy antropologiczno-prawnym a psychologicznym znaczeniem tego terminu. Podejmujący się egzegezy tego terminu musi precyzyjnie rozróżniać oba jego znaczenia. Ich wzajemna opozycja może mieć miejsce szczególnie wtedy, kiedy pozytywnym akt woli z kan. 1101 § 2 KPK jest tzw. wola wirtualna „implicite”. W dobie współczesnych przemian obyczajowych może być ona coraz częstszą przyczyną sprawczą symulacji konsensu małżeńskiego.
Bibliografia
Codex Iuris Canonici Pii X Pontificus Maximi iussu digestus Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, 27.05.1917, „Acta Apostolicae Sedis” 9 (1917), pars 2, s. 1–593.
Góralski W., Pozytywny akt woli (kan. 1101 § 2 KPK) w świetle doktryny i orzecznictwa rotalnego, „Roczniki Nauk Prawnych” 31 (2021) nr 2, s. 123–152.
Gas Aixendri M., La formación del concepto „acto positivo de voluntad” contrario al matrimonio hasta el CIC 1983, w: „Iustitia et iudicium”. Studi di diritto matrimoniale e processuale canonico in onore di Antoni Stankiewicz, a cura di J. Kowal, J. Llobell, Libreria Editrice Vaticana, 2010, s. 753–779.
Hervada J., La revocación del consentimiento matrimonial, w: J. Hervada, Una caro. Escritos sobre el matrimonio, Pamplona 2000, s. 551–567.
Hervada J., La simulación total. (Comentario a al sentencia de la S.R.R. de 22-II-1961 c. Canals), w: J. Hervada, Una caro. Escritos sobre el matrimonio, Pamplona 2000, s. 303–340.
Kodeks prawa kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 r. Zaktualizowany przekład na język polski, zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski, Poznań 2022.
Ortiz M. A., En torno al acto positivo de voluntad y la simulación total del consentimiento, w: El matrimonio y su expresión canónica ante el III milenio. X Congreso International de Derecho Canónico, coord. P.-J. Viladrich, J. Escrivá-Ivars, J. I. Bañares, J. Miras, Pamplona 2000, s. 1159–1174.
Peña García C., Acto de voluntad implícito y simulación del consentimiento, „Revista Española de Derecho Canónico” 81 (2024), s. 303–332.
Stankiewicz A., Concretizzazione del fatto simulatorio nel „positivus voluntatis actus”, „Periodica” 87 (1998), s. 257–286.
Stankiewicz A., La simulazione del consenso in generale, „Ius Ecclesiae” 14 (2002), s. 639–654.
Viladrich P.-J., El consentimiento matrimonial, Pamplona 1998.
Viscome F., La relación entre „exclusión implícita” y el „error determinante de la voluntad” en la reciente jurisprudencia Rotal, „Ius Communionis” 11 (2023), s. 317–338.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Andrzej Wójcik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
