View of Cracovie by Jan Nepomucen Głowacki. Contribution to the iconography of Krakow in 19th century
DOI:
https://doi.org/10.15633/fhc.32107Keywords:
church of the Most Holy Saviour, Krakow, Zwierzyniec, Jan Nepomucen Głowacki, Ambroży Grabowski, iconography, view, landscape, panoramaAbstract
The author presents a landscape painted in the first half of the 19th century by Jan Nepomucen Głowacki (1802–1847) which has not been discussed by researchers yet, pointing out that it was the prototype initiating a fashion for depicting views of Krakow from the west, i.e. from the side of what was then Zwierzyniec village. By comparing the work in question with archival maps, photographs, and literature on the subject, she evidences that this view supplements our knowledge of Krakow’s iconography, offering new and interesting contents for the documentation of Krakow’s architecture in the period before the great fire of 1850. The picture also allows reconstructing what the area painted by the artist actually looked like at the time. (tłum. Justyna Piątkowska-Osińska)
References
Baczyński J., Wieniec wspomnień historycznych Zwierzyńca. W 50-letnią rocznicę powstania roku 1863–64, Kraków 1913.
Banach J., Dawne widoki Krakowa, Kraków 1983.
Bayerische Staatsgemäldesammlungen, Neue Pinaktohek, Gemäldekataloge, Bd. 4: Spätklassizismus und Romantik, Hrsg. T. Vignau-Wilberg i in., München 2003.
Brulion Mappy wsi Instytutowych Zwierzyniec Półwsie Część Kawior Należących do Przewielebnych Panien Norbertanek Klasztoru Zwierzynieckiego, zdjętej w roku 1821 Miesiącu Październiku przez Wincentego Jarockiego Jeometrę Przysięgłego, Archiwum Narodowe w Krakowie, Archiwum planów Budownictwa Miejskiego w Krakowie, sygn. 29/1410/0/2.2.33/ABM, teka XXXIII pl. 3, https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/14884424.
Cyrankiewicz S., Przewodnik po cmentarzach, Kraków 1986.
Dettloff P., Odbudowa i restauracja zabytków architektury w Polsce w latach 1918–1930. Teoria i praktyka, Kraków 2006 (Ars Vetus et Nova, 23).
Gerson W., Kielce jako rozsadnik dążeń estetycznych, w: Pamiętnik kielecki. Zbiór prac ku uczczeniu Adama Mickiewicza 1798–1898, Kielce 1901.
Gwiazda T., Tempus edax rerum. Utracone kościoły Krakowa wzniesione od X do XVIII wieku, Rzeszów 2020 (poszerzona wersja tekstu na płycie CD dołączonej do publikacji).
Jakimowicz I., Tomasz Zieliński. Kolekcjoner i mecenas, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1973.
Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 4: Miasto Kraków, cz. 7: Zwierzyniec, Nowy Świat, Półwsie Zwierzynieckie – kościoły i klasztory, red. J. Daranowska-Łukaszewska, R. Henoch-Marendziuk, Warszawa 1995.
Katalogi rysunków w zbiorach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, t. 1: Zbiory Pawlikowskich, oprac. M. Grońska, M. Ochońska, red. T. Solski, Wrocław 1960.
Kraków i jego okolice opisał historycznie Ambroży Grabowski, Kraków 1830.
Kraków i jego okolice opisał historycznie Ambroży Grabowski, Kraków 1866.
Krasnowolski B., Krakowskie Planty. Zarys dziejów, Kraków 2018.
Królikiewicz G., Wawel w polskiej poezji romantycznej, w: Sztuka Krakowa i Galicji w XIX wieku, red. W. Bałus, Kraków 1991, s. 7–23.
Lempart M., Prawie wszystko o Zwierzyńcu, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Kraków 2017.
Mapa poglądowa gminy Zwierzyniec z roku 1906, Archiwum Narodowe w Krakowie, Zbiór kartograficzny, sygn. 29/663/0/2/279, https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/en/jednostka/-/jednostka/14814000.
Melbechowska-Luty A., Mali mistrzowie polskiego pejzażu XIX wieku, Warszawa 1997.
Minakowski M. J., Bardzo dokładny plan Krakowa z 1847–48, https://minakowski.pl/bardzo-dokladny-plan-krakowa-z-1847-48-r (17.02.2026).
Rosales-Rodríguez A., „Romantyzm udomowiony”. Biedermeier w malarstwie, w: Biedermeier, red. A. Kozak, A. Rosales-Rodríguez, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2017, s. 31–45.
Rosales-Rodríguez A., Swojska natura. Biedermeierowski pejzaż a romantyczne mity, w: Polski biedermeier – romantyzm „udomowiony”, red. A. Rosales Rodríguez, Warszawa 2018, s. 277–291.
Samek J., Nawrót do gotyku w sztuce Krakowa pierwszej połowy w. XVII, „Folia Historiae Artium” 5 (1968), s. 71–127.
Skotniczna E., Widoki architektury w grafice XIX wieku. Z problematyki kształtowania kanonu zabytków narodowych, Kraków 2018.
Stan niniejszy gmachów duchowno narodowych, co do ich położenia, wewnętrznego rozkładu, liczby mieszkających zakonnych osób i ich dochodów… Krakowskie zabudowania klasztorne w czasach Księstwa Warszawskiego, opis z 1810 r., wyd. K. Follprechat, Wrocław 2016.
Świszczowska M., Krajobrazy Jana Nepomucena Głowackiego, w: Od Pieskowej Skały do Morskiego Oka. Prace pejzażowe Jana Nepomucena Głowackiego, katalog wystawy, Zamek w Pieskowej Skale Oddział Zamku Królewskiego na Wawelu, sierpień–wrzesień 2001, red. nauk. J. T. Petrus, Kraków 2001.
Tomkowicz S., Teka Grona Konserwatorów Galicyi Zachodniej, t. 2, Kraków 1906.
Treter B., Dziennik konserwatorski 1.08.31–31.08.1932, maszynopis powielany, Archiwum Narodowe w Krakowie, Akta Rodziny Treterów, sygn. 29/652/0/-/3 (paginacja wprowadzona przez autora).
Treter B., Kronika Konserwatorska, „Rocznik Krakowski” 25 (1934), s. 186–187.
Zeńczak A., Ikonografia placu Dominikańskiego w Krakowie. Przemiany wyglądu placu w XIX wieku i początkach XX wieku, „Rocznik Krakowski” 55 (1898), s. 127–142.
Ziejka F., Poeci. misjonarze, uczeni. Z dziejów kultury i literatury polskiej, Kraków 1998.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Magdalena Świszczowska-Piegdoń
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
