Metody odkrycia prawdy procesowej przez sędziego w kanonicznym procesie małżeńskim
DOI:
https://doi.org/10.15633/acr.2029Słowa kluczowe:
kanoniczny proces małżeński, prawda obiektywna, pewność moralna, sędzia kościelnyAbstrakt
Niniejszy artykuł w swoich założeniach: „najpierw rzeczy pierwsze”, ma na celu zwięzłe przypomnienie o nadrzędnej wartości kanonicznego procesu małżeńskiego jaką jest prawda obiektywna, do której, poprzez różne metody poznania intelektualnego musi dojść sędzia kościelny badający sprawę o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Autorka wskazuje i krótko opisuje kryteria pozwalające sędziemu poznanie prawdy w procesie takie jak: pewność moralna, swobodna ocena dowodów, obiektywizm. Zwraca również uwagę na charakterystykę osoby sędziego jako badacza sprawiedliwości. W publikacji przywołane zostają cechy i postawy, które wspomagają sędziego w przepowiadaniu prawdy, ale które mogą w pewnych okolicznościach osłabić też jego obiektywizm. Tenor myśli przewijającej się w pracy jest następujący: żadne racje pastoralne nie osłabiają nakazu osiągnięcia przez sędziego prawdy obiektywnej. Ta bowiem zawiera się w fundamentalnej kodeksowej zasadzie salus animarum.Bibliografia
Bonnet P. A., Le prove nel giudizio ecclesiale, „Periodica” 98 (2009), s. 235–273.
Brzemia-Bonarek A., Pomoc sądowa między sądami państwowymi a sądami kościelnymi. Analiza prawna zagadnienia i propozycje de lege ferenda, [w:] Sędzia i pasterz. Księga pamiątkowa z okazji 50-lecia pracy sądowej ks. Prof. Remigiusza Sobańskiego, red. H. Typańska, Katowice 2007, s. 41–53.
Burke R. L., Canon 1095. Canonical doctrine and jurisprudence, part 1: Canon 1095 § 1 and 2, [w:] Proceedings of the 45th Annual Convenction of CLSA, Washington 1984, s. 94–107.
Corriden J. A., Rules for interpreters, „The Jurist” 42 (1982), s. 277–303.
Gaudamet J., Storia del diritto canonico. Ecclesia et civitas, Milano 1998.
Grabowski M., Emocje i matematyka, [w:] Wiedza a uczucia. Filozoficzne problemy wiedzy, red. A. Motycka, Warszawa 2003.
Grocholewski Z., Pewność moralna jako klucz do lektury norm procesowych, „Ius Matrimoniale” 3 (1998) nr 9, s. 9–43.
Klonowski W., Chaosensologia. Fizykalistyczna teoria uczuć, [w:] Filozoficzne problemy wiedzy, t. 4: Wiedza a uczucia, red. A. Motycka, Warszawa 2003.
Llobell J., Oggettività e soggettività nelle valutazione giudiziaria delle prove, „Quaderni di diritto ecclesiale” 14 (2001), s. 394–413.
Longeran B., Insight. A study of human understanding, [w:] The collected works of Bernard Longeran, Toronto 1992.
Majer P., Kanon 1687 § 1 CIC/MIDI, [w:] Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego „Mitis Iudex Dominus Iesus Motu proprio” papieża Franciszka, red. P. Skonieczny OP, Tarnów 2015, s. 184–192.
Pastwa A., Favor matrimonii i certitudo moralis (kan. 1608 § 4) – strukturalne filary teleologii procesu o nieważność małżeństwa, „Prawo Kanoniczne” 2011, nr 1–2, s. 217–245.
Rozkrut T., Dialog sędziego z biegłym w kanonicznym procesie małżeńskim, „Prawo Kanoniczne” 2011, nr 1–2, s. 161–174.
Rozkrut T., Kanon 1678 § 3 CIC/MIDI, [w:] Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego „Mitis Iudex Dominus Iesus Motu proprio” papieża Franciszka, red. P. Skonieczny OP, Tarnów 2015, s. 111–114.
Skonieczny P., Ratio art. 12, [w:] Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego „Mitis Iudex Dominus Iesus Motu proprio” papieża Franciszka, red. P. Skonieczny OP, Tarnów 2015, s. 156-159.
Sobański R., Uwagi o funkcji sędziego w procesie o nieważność małżeństwa, „Ius Matrimoniale” 3 (1998) nr 9, s. 45–61.
Sobański R., Iudex veritatem in matrimonio dicit, „Ius Matrimoniale” 4 (1999) nr 10, s. 169–197.
Sobański R., Uwagi o tożsamości sędziego kościelnego, „Prawo Kanoniczne” 45 (2002) nr 3–4, s. 2–22.
Sobański R., Prawda jako entelechia procesu o nieważność małżeństwa w świetle przemówień Piusa XII do Roty Rzymskiej, „Ius Matrimoniale” 13 (2008) nr 19, s. 29–41.
Tokarczuk R., Sprawiedliwość jako naczelna wartość prawa, „Państwo i Prawo” 1997, nr 6, s. 3–20.
Tourneau D. le, La protection de la vérité dans les discours de le Pape Jean Paul II à la Rote Romaine (1979–2005), „Forum Canonicum” 2 (2007) nr 1, s. 71–86.
Versaldi G., L’oggettivita delle prove in campo psichico, [w:] Richerche di Scienze Teologiche 19, Brescia 1981.
Zuanazzi G., Psichologia e psychiatria nelle cause matrimoniali canoniche, „Studii Giuridici” 73 (2006).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.