Benedykt XVI doktorem honoris causa Akademii Muzycznej i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie

Autor

  • Robert Tyrała Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej w Krakowie; Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie; Akademia Muzyczna w Krakowie

DOI:

https://doi.org/10.15633/pms.1111

Słowa kluczowe:

Benedykt XVI, muzyka kościelna, doktorat honoris causa, Kraków, Castel Gandolfo, teologia muzyki, droga szlachetnego piękna, liturgia

Abstrakt

Dnia 4 lipca 2015 roku Jego Świątobliwość Benedykt XVI, emerytowany papież, otrzymał w Castel Gandolfo godność doktora honoris causa dwóch krakowskich uczelni: Akademii Muzycznej w Krakowie i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
20 kwietnia 2015 roku Senat Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie po wysłuchaniu recenzji nadał stopień doktora honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI. W uzasadnieniu zostało zapisane, że doktorat zostaje przyznany za: „wielki szacunek dla tradycji muzycznej Kościoła oraz niezwykłą wrażliwość na dialog muzyki z wiarą; okazywanie, przez wiele lat na wszystkich stanowiskach, jakie piastował, szczególnej troski o szlachetne piękno muzyki kościelnej i jej właściwe miejsce w sprawowaniu świętych obrzędów liturgicznych Kościoła; podkreślenie w swoim nauczania znaczenia via pulchritudinis – drogi piękna, która może stać się drogą poznania i wielbienia Boga dla współczesnego człowieka; odważne dawanie swoim życiem, posługą, nauczaniem i pracą naukową świadectwa Prawdzie, która umacnia wiarę chrześcijańską w czasach duchowego zamętu spowodowanego przez liberalizm, postmodernizm i relatywizm oraz niestrudzone dążenie do przywrócenia Europie jej duchowego wymiaru; za życzliwe wsparcie działań uczelni zmierzających do przekształcenia Papieskiej Akademii Teologicznej w Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie”.
22 kwietnia 2015 roku Senat Akademii Muzycznej w Krakowie przyjął uchwałę Rady Wydziału Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej, a po wysłuchaniu wyjątków z recenzji nadał stopień doktora honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI. Wyznaczył też Senat na laudatora prof. Stanisława Krawczyńskiego. W uzasadnieniu uchwały Senatu Akademii Muzycznej w Krakowie zapisano, że tytuł zostaje nadany za: „wskazanie swoim przykładem wzorców postawy moralnej i obywatelskiej w wymiarze głęboko religijnym i humanistycznym; nauczanie, w którym odnosi się do wartości najwyższych, niezmiennie obecnych w ludzkim życiu i twórczości; umiłowanie muzyki i wskazanie jej szczególnej roli jako integralnej części uroczystej liturgii Kościoła katolickiego towarzyszącej człowiekowi w akcie wyznania wiary”.
Papież emeryt Benedykt XVI podziękował raz jeszcze za uznanie, z jakim się spotkał w sprawie nadania mu doktoratów honoris causa. Papież powiedział: „cieszę się przede wszystkim, że w ten sposób jeszcze bardziej pogłębił się mój związek z Polską, z Krakowem, z ojczyzną naszego wielkiego świętego Jana Pawła II. Bez niego bowiem trudno sobie nawet wyobrazić moją drogę duchową i teologiczną. Swoim żywym przykładem ukazał on nam również, jak mogą się ze sobą łączyć radość wielkiej muzyki sakralnej i zadanie wspólnego uczestnictwa w liturgii, podniosła radość i pokorna prostota celebracji wiary”. Następnie, przypominając historię odnowy muzyki kościelnej, zwrócił uwagę na szczególne umiłowanie przez siebie muzyki Mozarta. „Na trwałe, na przykład, wpisało się w moją pamięć, że skoro tylko zabrzmiały pierwsze nuty Mszy koronacyjnej Mozarta, to jakby otwierało się niebo i można było bardzo głęboko odczuć obecność Pana”. Ważne wydaje się stwierdzenie dotyczące pewnego napięcia na linii participatio actuosa i miejsca muzyki kościelnej w dzisiejszej liturgii, zwłaszcza tej uroczystej z chórem i orkiestrą. Genialne wręcz stało się postawione w tym także kontekście pytanie papieża emeryta: „Czym właściwie jest muzyka? Skąd pochodzi i do czego zmierza? Myślę, że można wskazać trzy «miejsca», z których wypływa muzyka”. I tu nastąpiła prawdziwie prorocza wizja dotycząca miejsca muzyki w dzisiejszej liturgii. Wymieniając więc owe trzy „miejsca”, z których wypływa muzyka, papież mówił, że pierwszym jej źródłem jest doświadczenie miłości, drugim źródłem muzyki jest doświadczenie smutku, dotknięcie śmiercią, bólem i otchłaniami istnienia, trzecim miejscem pochodzenia muzyki jest spotkanie z tym, co Boże, od początku w jakiejś mierze definiującym to, co ludzkie.
Dla Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie, dla pedagogów i studentów jednostki, która inspirowała całe wydarzenie i łączy obie uczelnie wspólnie prowadzonym kierunkiem studiów muzyka kościelna, to słowa mobilizujące do dalszej wytężonej pracy w służbie pięknu wiary. Wzruszające były także słowa wypowiedziane przez papieża w języku polskim: „Niech Pan was błogosławi!”.

Biogram autora

Robert Tyrała - Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej w Krakowie; Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie; Akademia Muzyczna w Krakowie

Robert Tyrała – w 1990 roku uzyskał tytuł magistra teologii na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie; święcenia kapłańskie przyjął w wawelskiej katedrze w 1990 roku; w 1997 roku uzyskał tytuł magistra sztuki na Wydziale Wychowania Muzycznego Akademii Muzycznej w Krakowie. W latach 1997–2009 był dyrygentem męskiego chóru katedralnego w Krakowie; od roku 1997 jest kierownikiem muzyki kościelnej w katedrze wawelskiej, a od 2009 – kantorem katedralnym. Od 1997 roku pracuje na Akademii Muzycznej w Krakowie (od 2005 roku kierownik Katedry Muzyki Religijnej, od 2009 – dyrektor Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej). W latach 1998–2004 wiceprzewodniczący, a od 2005 roku przewodniczący Archidiecezjalnej Komisji Muzyki Kościelnej.
Przebywał na stypendiach naukowych w zakresie chorału gregoriańskiego w opactwie oo. Benedyktynów w Solesmes we Francji (w 1998 i 2003 roku), a w roku akademickim 2003/2004 na stypendium naukowym w Papieskim Instytucie Muzyki Kościelnej w Rzymie (fundacja Renovabis). W latach 1998–2000 studiował w Podyplomowym Studium Chórmistrzowskim prowadzonym przez Narodowe Centrum Kultury w Warszawie. W 2000 roku uzyskał doktorat z liturgiki na Wydziale Teologicznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie; od 2000 roku pracuje na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie (w latach 2006–2009 prodziekan Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego, od 2008 dyrektor Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej); w 2010 roku habilitował się z nauk humanistycznych na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Od 2006 roku członek Zespołu ds. Transmisji Telewizyjnych Konferencji Episkopatu Polski; od 2012 roku konsultor Podkomisji ds. Muzyki Kościelnej Konferencji Episkopatu Polski; w latach 2004–2009 prezydent Polskiej Federacji Pueri Cantores i asystent kościelny Międzynarodowej Federacji Pueri Cantores; od 2009 roku prezydent Międzynarodowej Federacji Pueri Cantores; od 2011 roku kanonik gremialny Kapituły Metropolitalnej w Krakowie na Wawelu.
Zasiada w radach programowych Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Sakralnej Gaude Mater w Częstochowie i Rassegna Musicale di Loreto we Włoszech. Organizator koncertów i sympozjów muzyki kościelnej, kongresów (Pueri Cantores, muzyki liturgicznej, Bożego Miłosierdzia), pielgrzymek papieskich (1997, 1999, 2002, 2006); pomysłodawca i organizator Dni Muzyki Kościelnej w Archidiecezji Krakowskiej; redaktor naczelny czasopisma naukowego „Pro Musica Sacra”. Za pracę naukową i dydaktyczną otrzymał w 2008, 2012 i 2014 roku nagrodę Rektora Akademii Muzycznej w Krakowie, a w roku 2009 – nagrodę Rektora Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W 2009 roku odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Bibliografia

Benedykt XVI, List do rektorów Akademii Muzycznej w Krakowie i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Rzym 5 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Benedykt XVI, Słowa podziękowania papieża seniora Benedykta XVI z okazji nadania tytułu doktoratu honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz Akademii Muzycznej w Krakowie, http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2015/07/04/0533/01162.html#pol [dostęp: 04.07.2015].

Bramorski J., Recenzja w postępowaniu o przyjęcie godności doktora honoris causa przez Jego Świątobliwość Ojca Świętego Emeryta Benedykta XVI, [w:] Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015, s. 106.

Dziwisz S., Homilia w Bazylice św. Piotra w Rzymie, 3 lipca 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Dziwisz S., List do abpa Georga Gänsweina z dnia 1 marca 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Górecki H. M., Wykład z okazji nadania doktoratu h.c. Akademii Muzycznej w Krakowie, maj 2008.

Komunikat Senatu Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie po zwyczajnym posiedzeniu w dniu 16 marca 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Komunikat Senatu Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie po zwyczajnym posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Krawczyński S., Laudacja, [w:] Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015, s. 18–19.

Krawczyński S., Laudacja, [w:] Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015, s. 168–172.

List kard. Stanisława Dziwisza do prefekta Kongregacji Edukacji Katolickiej kard. Zenona Grocholewskiego z dnia 16 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

List profesorów do rektora Akademii Muzycznej w Krakowie w sprawie nadania doktoratu honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI z dnia 11 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

List profesorów do rektora Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie w sprawie nadania doktoratu honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI z dnia 11 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

List rektorów Akademii Muzycznej w Krakowie i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie do Ojca Świętego emeryta Benedykta XVI z dnia 1 stycznia 2015 roku z dnia 1 stycznia 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Lista obecności na nadzwyczajnej Radzie Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie z dnia 9 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Malecka T., Recenzja w postępowaniu o nadanie tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie Ojcu Świętemu Emerytowi Benedyktowi XVI dr h.c. multi, [w:] Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015, s. 98.

Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015.

Pieronek T., Opinia dotycząca nadania przez Radę Wydziału Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie doktoratu honoris causa Papieżowi Seniorowi Benedyktowi XVI, [w:] Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015, s. 43.

Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015.

Przemówienie kard. Stanisława Dziwisza do papieża emeryta Benedykta XVI, Castel Gandolfo 4 lipca 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Szymonik K., Recenzja w postępowaniu o nadanie tytułu doktora honoris causa Papieżowi Seniorowi Benedyktowi XVI przez Wydział Twórczości Interpretacji i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie, [w:] Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015, s. 67.

Tyrała R., Recenzja w postępowaniu o nadanie papieżowi Benedyktowi XVI doktoratu honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie, [w:] Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015, s. 91–92.

Tyrała R., Słowa wiążące na uroczystości nadania doktoratu honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI 4 lipca 2015 roku w Castel Gandolfo, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Uchwała nr 11/2015 Senatu Akademii Muzycznej w Krakowie w sprawie nadania tytułu doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie, [w:] Papież-emeryt Benedykt XVI, Benedetto XVI – papa emerito, Doktor Honoris Causa Akademii Muzycznej w Krakowie, wyd. okolicznościowe z okazji nadania doktoratu Benedyktowi XVI, Kraków 2015, s. 7.

Uchwała nr 21/2015 Senatu Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2015 roku w sprawie nadania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie Jego Świątobliwości Ojcu Świętemu Benedyktowi XVI, [w:] Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015, s. 14–16.

Uchwała Rady Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie w sprawie poparcia wniosku o nadanie doktoratu honoris causa dla papieża Benedykt XVI, nr /2015, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Uchwała Rady Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego, nr 14/2014/2015 z dnia 20 lutego 2015 roku, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Uchwała Rady Wydziału Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie z dnia 16 marca 2015 roku o wyznaczeniu recenzentów w postępowaniu o nadanie doktoratu honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Uchwała Senatu Akademii Muzycznej w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2015 roku o nadanie doktoratu honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI, Archiwum Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie.

Zając A., Recenzja w postępowaniu o nadanie godności doktora honoris causa Jego Świątobliwości Ojcu Świętemu Benedyktowi XVI przez Akademię Muzyczną w Krakowie i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, [w:] Promotio doctoris honoris causa Pontificiae Universitatis Cracoviensis Ioannis Pauli II Sua Sanctitas Benedictus XVI, Kraków 2015, s. 20.

Pobrania

Opublikowane

2015-09-01

Numer

Dział

Artykuły i rozprawy