Keys for Understanding the Musical Magisterium of Pope Saint John Paul II: Between a Retrospective Look and the Post-conciliar Challenges

Autor

  • Juan Pablo Rubio Sadia Pontificio Istituto Liturgico Sant’Anselmo, Roma

DOI:

https://doi.org/10.15633/pms.4113

Słowa kluczowe:

muzyka podczas pogrzebu, pieśni pogrzebowe, dobór pieśni na nabożeństwo pogrzebowe, zmartwychwstanie, nadzieja

Abstrakt

W artykule podjęto temat śpiewu podczas nabożeństwa pogrzebowego. Najpierw przedstawiono historię pochówku zmarłych w pierwszych cywilizacjach i towarzyszącej im muzyki, a następnie ukazano schemat liturgii pogrzebu w chrześcijaństwie. Dalej, posługując się metodą analizy tekstu, autor wykazał deficyt pieśni liturgicznych, które zawierałyby treści mówiące o zmartwychwstaniu i nadziei.

Biogram autora

Juan Pablo Rubio Sadia - Pontificio Istituto Liturgico Sant’Anselmo, Roma

Juan Pablo Rubio Sadia OSB – obecnie wykłada w Papieskim Instytucie Liturgicznym św. Anzelma w Rzymie, jest także wykładowcą i kierownikiem Teologii Liturgicznej na Katolickim Uniwersytecie św. Damazego w Madrycie. Do jego ważniejszych publikacji należy praca doktorska zatytułowana La recepción del rito francorromano en Castilla (ss. XI–XII). Las tradiciones litúrgicas locales a través del Responsorial del „Proprium de Tempore” (Monumenta Studia Instrumenta Liturgica 61, Città del Vaticano 2011), oraz wydana ostatnio edycja rękopisu ms. 8 z Archiwum Opactwa w Silos: „Liber sacramentorum” monástico del Archivo de Santo Domingo de Silos (Ms. 8) (Stvdia Silensia 41, Abadía de Silos 2020).
Głównym przedmiotem jego zainteresowań badawczych jest zagadnienie wprowadzenia rytu rzymskiego na Półwyspie Iberyjskim. Temat ten stara się ujmować z różnych perspektyw: historii, muzyki, archiwistyki i identyfikacji źródeł rękopiśmiennych. Obecnie jest wykonawcą w projekcie naukowym realizowanym ze środków hiszpańskiego Ministerstwa Nauki i Innowacji pt. Spanish Early Music Manuscripts (Ref. HAR2017–82931-P), którego kierownikiem jest Dr Carmen Julia Gutiérrez (Uniwersytet Madrycki). Jest także konsultantem w projekcie Arts & Humanities Research Council (AHRC) pt. Doctrine, devotion, and cultural expression in the cults of medieval Iberian saints (Ref. AH/S006060/1), kierowanym przez profesor Emmę Hornby (Uniwersytet Bristolski). Regularnie uczestniczy w międzynarodowych konferencjach, takich jak: Cantus Planus Meeting (2011, 2014, 2016 oraz 2018), International Medieval and Renaissance Music Conference (2015 oraz 2017) czy Congresso Internazionale di Liturgia di ­Sant’Anselmo (2015 i 2018).

Bibliografia

Bodzioch B., Muzyka w Mszach za zmarłych, „Liturgia Sacra” 4 (1998).

Chmiel J., Pogrzeb Jezusa w świetle zwyczajów żydowskich, Ruch Biblijny i Liturgiczny 37(1984).

Decyk J., Ludzki i Boży wymiar śmierci w świetle kultu zmarłych. Studium liturgiczne, Warszawa 2000.

Drozd K. J., Śmierć i pogrzeb Chrystusa w Ewangeliach Apokryficznych, Opole 2003.

Ewangelia według św. Mateusza. Rozdziały 1–13, wstęp, przekład z oryginału, komentarz ks. A. Paciorek, Częstochowa 2005 (Nowy Komentarz Biblijny. Nowy Testament, t. 1, cz. 1).

Głowa W., Dobór pieśni we Mszy św., „Collectanea Theologica” 55 (1985).

Hagner D. A., Matthew 1–13. Word Biblical Commentary, Dallas 1993.

Ikram S., Śmierć i pogrzeb w starożytnym Egipcie, tłum. J. Aksamit, Warszawa 2004.

Instrukcja o muzyce w świętej liturgii Musicam sacram, red. K. Konecki, Toruń 2016 (Scripta Theologica Thoruniensia, 42).

Instrukcja liturgiczno-duszpasterska Episkopatu Polski o pogrzebie i modlitwach za zmarłych, Jasna Góra 1978.

Jankowski M., Śpiewajmy Panu. Śpiewnik Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa 1971.

Katechizm Kościoła katolickiego, Poznań 2002.

Konecki K., Euchologia za zmarłych w Mszale Rzymskim Pawła VI, w: Pogrzeb chrześcijański. Obrzędy, teologia, praktyka, t. 8, red. Cz. Krakowiak, W. Pałęcki, Lublin 2012, s. 47–59 (Studia Liturgiczne, 8).

Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, w: Sobór Watykański II. Konstytucje, dekrety, deklaracje, tekst polski, Poznań 2002, s. 40–70.

Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, w: Sobór Watykański II. Konstytucje, dekrety, deklaracje, tekst polski, Poznań 2002, s. 104–166.

Krakowiak Cz., Z dziejów liturgii pogrzebu, w: Pogrzeb chrześcijański. Obrzędy, teologia, praktyka, t. 8, red. Cz. Krakowiak, W. Pałęcki, Lublin 2012 (Studia Liturgiczne, 8).

Kunzler M., Liturgia Kościoła, t. 10, Poznań 1999.

Labudda A., Liturgia pogrzebu w Polsce. Do wydania Rytuału Piotrowskiego (1631). Studium historyczno-liturgiczne, Warszawa 1983.

Manzi F., Prima lettera ai Corinzi. Introduzione, traduzione e commento, Torino 2013.

Mszał rzymski dla diecezji polskich, wyd. 2, poszerzone i uzupeł., Poznań 2013.

Nitecki P., Nowe „ordo exsequiarum” a paschalne misterium Chrystusa, „Studia Theologica Varsaviensia” 15 (1977) nr 1, s. 95–110.

Obrzędy pogrzebu dostosowane do zwyczajów diecezji polskich. Wprowadzenie teologiczne i pastoralne, Katowice 2012.

Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego. Z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego, Rzym 2002 oraz wskazania Episkopatu Polski, Poznań 2004.

Pawlak I., Muzyka liturgiczna po Soborze Watykańskim II w świetle dokumentów Kościoła, Lublin 2001.

Pogrzeb chrześcijański. Pomoce liturgiczne dla organistów, red. W. Delimat i in., Kraków 2001.

Pośpiech R., Muzyka w liturgii pogrzebowej, „Studia Liturgiczne” 8 (2012), s. 118–119.

Rachuta R., Muzyka w Biblii, Poznań 2011.

Ratzinger J., Nowa pieśń dla Pana, Kraków 2005.

Siedlecki J., Śpiewnik kościelny, wyd. XLI, Kraków 2017.

Sielepin A. CHR, Eschatologia w obrzędach pogrzebu katolickiego, „Studia Liturgiczne” 8 (2012), s. 67–69.

Śpiewnik kościelny, Katowice 2020.

Wajda A., Ewangeliczne opisy pogrzebu Jezusa z Nazaretu a żydowska tradycja grzebania zmarłych, w: Misterium miłości. Księga pamiątkowa dedykowana księdzu prałatowi Franciszkowi Chowańcowi, red. D. Czaicki, Kraków 2013.

Woźniak J., Niechrześcijańskie źródła liturgii pogrzebu i kultu zmarłych wczesnego chrześcijaństwa, „Teologia i Człowiek” 34 (2016) nr 2, s. 17–18.

Opublikowane

2021-11-30

Numer

Dział

Artykuły