Tajemnica niepokalanego poczęcia Maryi w świetle teologii paschalnej. „Chrystus nasza Pascha” (1 Kor 5, 7) i Maryja „Niepokalane Poczęcie”

Autor

  • Bogusław Gil MIC Seminarium Duchowne Księży Marianów w Sajgonie

DOI:

https://doi.org/10.15633/tst.38101

Słowa kluczowe:

dar, osoba, relacja, komunia

Abstrakt

W artykule została podjęta próba interpretacji katolickiego dogmatu o niepokalanym poczęciu NMP w oparciu o dorobek teologii paschalnej reprezentowanej tu głównie przez alzackiego teologa F.-X. Durrwella. Dogmat ogłoszony przez Piusa IX w 1854 roku jest oczywiście niezmienny co do swej treści i sensu, ale ze względu na nieustannie zmieniające się warunki kulturowe i społeczne właśnie ten niezmienny sens prawdy dogmatycznej domaga się pełniejszego ukazania przy użyciu kategorii ułatwiających jego przyjęcie i zrozumienie nie tylko teologowi, ale i zwyczajnemu chrześcijaninowi poszukującemu zrozumienia swej wiary. Odkrywając na nowo soteriologiczne, a nie tylko apologetyczne znaczenie centralnej tajemnicy zmartwychwstania, teologia paschalna ukazuje misterium odkupienia i zbawienia człowieka w Jezusie Chrystusie jako rzeczywistość eschatologiczną, istniejącą w Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym, który jest sakramentalnie obecny i dostępny w swoim Kościele dla każdego człowieka przez wiarę w Niego. Prawniczy język teologii jurydycznej mówiącej o zadośćuczynieniu, zasługach i przywilejach zostaje tu zastąpiony przez personalistyczne kategorie osoby, relacji, komunii i daru. Dzięki temu także prawda o niepokalanym poczęciu, zdogmatyzowana w 1854 roku według używanych wówczas pojęć oraz ukazana głównie w swym aspekcie negatywnym, nabiera większej wyrazistości. Widać więc teraz lepiej, że niepokalane poczęcie to nie tyle przywilej Maryi wyróżnionej przez Boga przez zachowanie jej od zmazy grzechu pierworodnego ze względu na przyszłe zasługi jej Syna, ile jej głęboka osobowa tożsamość wypływająca z Bożego wybrania jej „przed założeniem świata” na Matkę Jego Syna. Chodzi tu zatem o nieuchwytną dla ludzkiego rozumu relację do Ducha Świętego, taką Jego pełnię w Służebnicy Pańskiej, że staje się ona dla Słowa Ojca w ziemskiej rzeczywistości tym, czym w immanentnej Trójcy jest właśnie ten Duch — łonem Boga, w którym Ojciec odwiecznie rodzi Syna. Duch Święty, który jest Boską mocą rodzenia, Boskim niepokalanym poczęciem czyni zatem Maryję nowym stworzeniem, Nową Ewą, Niepokalanym Poczęciem. Pełnia Daru Ducha Świętego oraz zjednoczenie Maryi z Chrystusem Nowym Adamem są źródłem jej nadzwyczajnej świętości i wolności od grzechu. Dogmat o niepokalanym poczęciu Maryi widziany w świetle teologii paschalnej ukazuje więc sens zbawienia człowieka polegający na jego osobowym i wolnym zjednoczeniu z Trójjedynym Bogiem. Wolność od grzechu jest owocem komunii z Nim, nie odwrotnie. Łaska bowiem jest zawsze pierwsza.

Bibliografia

Bartosik G., Duch Święty a pośrednictwo Matki Bożej według świętego Maksymiliana M. Kolbego, http://ptm.rel.pl/czytelnia/artykuly/44-duch-swiety-a-posrednictwo-matki-bozej-wedlug-sw-maksymiliana-m-kolbego.html (03.09.2020).

Bartosik G., Macierzyństwo duchowe Maryi w macierzyństwie Ducha Świętego, „Salvatoris Mater” 10 (2008) nr 2, s. 70–101.

Bonhoeffer D., Wybór pism, Warszawa 1970.

Durrwell F.-X., Christ our Passover. The Indispensable Role of Resurrection in Our Salvation, Hampshire 2004.

Durrwell F.-X., Chrystus, człowiek i śmierć, Kraków 2017. Durrwell F.-X., Marie, Méditation devant l’Icône, Paris 1990.

Forlai G., L’irruzione della Grazia. Per una rilettura ecumenica del dogma dell’Immacolata, Cinisello Balsamo 2010.

Gil B., Maria, Immacolata e Assunta nell’evento e nella prospettiva del „dono”. Dimensione culturale e teologica, Ariccia 2016.

Hennaux J.-M., La formule de Lourdes: „Je suis l’Immaculée Conception”, „Nouvelle Revue Théologique” 130 (2008), s. 65–78.

Hryniewicz W., Chrystus nasza Pascha. Zarys chrześcijańskiej teologii paschalnej, t. 1, Lublin 1987.

Chrostowski W., Wcielenie a Księga Rodzaju, konferencja z 17.11.2014, w: W. Chrostowski, Konferencje biblijne 2006/07–2017/18, nieautoryzowany zapis na podstawie nagrań: J. Paczyński, Parafia Zwiastowania Pańskiego, Warszawa 2018.

Ioannes PP. XXIII, Concilium oecumenicum Vaticanum II sollemniter inchoatur (11.10.1962), „Acta Apostolicae Sedis” 54 (1962), s. 785–795.

Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris Mater, 25.03.1987.

Je suis l’Immaculée Conception, Colloque organisée par les sanctuaires Notre-Dame de Lourdes et la la Société Française d’Études Mariales, presente par J. Perrier, Paris 2006.

Kolbe M., Wybór pism, red. J. Bar, Warszawa 1973. Pius IX, Bulla Ineffabilis Deus, 8.12.1854.

Ratzinger J., Balthasar H. U. von, Maryja w tajemnicy Kościoła, Kraków 2007. Ratzinger J., Introduzione al cristianesimo. Lezioni sul Simbolo apostolico, Brescia 2010.

Ratzinger J., La Figlia di Sion. La devozione a Maria nella Chiesa, Milano 1979. Rychlicki C., Związek między śmiercią Chrystusa i Jego zmartwychwstaniem: wyjaśnienie teologiczne, „Studia Płockie” 2 (1974), s. 42–50.

Sesboüé B., Jésus-Christ l’unique Médiateur, Paris 1988.

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna Lumen gentium, 21.11.1964. Staglianò A., Madre di Dio. La mariologia personalistica di Joseph Ratzinger, Cinisello Balsamo 2010.

Pobrania

Opublikowane

2019-06-30

Numer

Dział

Artykuły