Od zniszczonych butów do antropologii daru. Duszpasterska geneza personalizmu św. Jana Pawła II

Krzysztof Gryz

Abstrakt


Jednym z głównych wątków bogatego magisterium św. Jana Pawła II jest tematyka antropologiczna. Pytanie o człowieka, o jego naturę, jego egzystencjalny etos i ostateczne powołanie, które odnajduje w Bogu, było tematem pierwszej, programowej encykliki Redemptor hominis. Jednak geneza zainteresowania tematem człowieka była wcześniejsza i sięga początków formacji intelektualnej i duchowej Karola Wojtyły, a także jego pracy kapłańskiej. Znaczącym elementem tej historii jest duszpasterstwo młodzieży akademickiej w Krakowie. Stało się ono nie tylko praktycznym polem doświadczenia człowieka, ale i inspiracją do naukowej refleksji filozoficzno-teologicznej. Jej owocem były dwa dzieła, w których Wojtyła formułuje zarys swojego personalizmu integralnego: Miłość i odpowiedzialność oraz Osoba i czyn. Zawarta w nich analiza podmiotowości człowieka będzie później fundamentem jego nauczania o godności osoby ludzkiej, której najgłębszy fundament znajduje się w stworzeniu człowieka na obraz i podobieństwo Boga, w odkupieniu dokonanemu przez Chrystusa i ­powołaniu człowieka do wspólnoty miłości z Bogiem w wieczności.
Artykuł przedstawia zasadnicze linie tego rozwoju, począwszy od pierwszych konferencji na temat człowieka skierowanych do krakowskich studentów, aż po teologię ciała, rozwijaną w trakcie środowych audiencji w Watykanie.


Słowa kluczowe


Karol Wojtyła; Jan Paweł II; antropologia; duszpasterstwo; godność osoby; miłość; teologia ciała

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Buttiglione R., Myśl Karola Wojtyły, Lublin 1996.

Frossard A., „Nie lękajcie się”. Rozmowy z Janem Pawłem II, Rzym 1982.

Galarowicz J., Człowiek jest osobą. Podstawy antropologii filozoficznej Karola Wojtyły, Kraków 1994.

Jan Paweł II, Dar i tajemnica. W pięćdziesiątą rocznicę moich święceń kapłańskich, Kraków 1996.

Jan Paweł II, List do rodzin Gratissimam sane (2 lutego 1994), Kraków 1994.

Jan Paweł II, Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Odkupienie ciała a sakramentalność małżeństwa, Watykan 1986.

Jan Paweł II, List apostolski Novo millenio ineunte (6 stycznia 2001), Poznań 2001.

Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei, Lublin 1994.

Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis (4 marca 1979), Lublin 1982.

Jan Paweł II, „Szkoła dla człowieka” sprzyja spotkaniu z Chrystusem. Audiencja dla nauczycieli szkół średnich, członków Włoskiego Katolickiego Związku Nauczycieli Szkół Średnich (3 listopada 1979), w: Nauczanie papieskie, t. 2, cz. 2, s. 493–495.

Jan Paweł II, Tu m’as mis au tréfonds. List apostolski z okazji pięćdziesiątej rocznicy wybuchu II wojny światowej (27 sierpnia 1989), https://ekai.pl/papiez-na-lecie-wybuchu-wojny/.

Skawińska T., On rozda miłość, Paryż 1997.

Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, s. 526–606.

Weigel G., Świadek nadziei. Biografia Papieża Jana Pawła II, Kraków 2000.

Wojtyła K., Doctrina de fide apud S. Joannem a Cruce, wyd. pol. Zagadnienie wiary w dziełach św. Jana od Krzyża, tłum. o. Leonard od Męki Pańskiej OCD, Kraków 1990.

Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, Lublin 19864.

Wojtyła K., O humanizmie św. Jana od Krzyża, „Znak” 6 (1951) nr 1 (27), s. 6–20.

Wojtyła K., O poznawalności i poznawaniu Boga, Kraków 2000.

Wojtyła K., Osoba i czyn, Kraków 19852.

Wojtyła K., Rozważania o istocie człowieka, Kraków 1999.

Zapis drogi. Wspomnienia o nieznanym duszpasterstwie księdza Karola Wojtyły, red. A. Świerczek, Kraków 20052.




Copyright (c) 2020 Krzysztof Gryz