Idea korelacji między wolnością a modalnością na podstawie dzieła Roberta Grosseteste De libero arbitrio

Dawid Wierdak

Abstrakt


Artykuł prezentuje korelację pomiędzy wolnością a modalnością, która stała się przedmiotem filozoficznych badań angielskiego myśliciela, Roberta Grosseteste. Ten znakomity, choć mało znany autor scholastyczny przedstawił swoje rozważania na temat wolności na kartach traktatu De libero arbitrio. Najważniejsze inspiracje filozoficzne Grosseteste czerpał ze źródła filozofii starożytnej i średniowiecznej, zwłaszcza od Arystotelesa. Celem artykułu jest pokazanie, że dzięki wprowadzeniu pojęć atemporalnych możliwe jest zestawienie ze sobą wolności i modalności.

Słowa kluczowe


Grosseteste; De libero arbitrio; wolność; modalność; konieczność

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arystoteles, Etyka nikomachejska, tłum. D. Gromska, Warszawa 1982.

Bizoń M., Metateoria historii woli. Rozważania o powstaniu i wczesnym rozwoju pojęcia woli od V wieku przed Chrystusem do Maksyma Wyznawcy, „Roczniki Filozoficzne” 65 (2017), nr 3, s. 33–51.

Boczar M., Grosseteste, Warszawa 1994.

Gałkowski J., Wolność moralna w ujęciu Sokratesa i Arystotelesa, „Roczniki Filozoficzne” 21 (1973), z. 2, s. 13–31.

Grosseteste R., De libero arbitrio [O wolnym wyborze], tłum. A. Kijewska, w: Jeżeli Bóg istnieje… Wolność człowieka a hipoteza teistyczna, t. 1, Wybór tekstów, red. A. Stefańczyk, Lublin 2018, s. 231–292.

Judycki S., Wolność i determinacja, w: Wolność we współczesnej kulturze. Materiały V Światowego Kongresu Filozofii Chrześcijańskiej, KUL – Lublin, 20–25 sierpnia 1996, Lublin, s. 355–367.

Kijewska A., Robert Grosseteste i jego „De libero arbitrio”, w: Jeżeli Bóg istnieje… Wolność człowieka a hipoteza teistyczna, t. 2, Studia i eseje, red. A.P. Stefańczyk, Lublin 2018, s. 119–136.

Koszkało M., Natura woli, wolność a konieczność, Gdańsk 2019.

Kubicki R., Grosseteste Robert, w: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 4, red. A. Maryniarczyk, Lublin 2003, s. 89–85.

Lewis N., Robert Grosseteste: On Free Decision, Oxford 2017.

Lewis N., Robert Grosseteste, w: The Stanford Encyclopedia of Philosophy, red. E.N. Zalta, 2019, plato.stanford.edu/archives/sum2019/entries/grosseteste [dostęp: 15 I 2020 r.].

Pearson A.L., Robert Grosseteste’s „De libero arbitrio”, Kalamazoo 1990.

Stefańczyk A.P., Moc Boga a wolność istot rozumnych według Anzelma z Canterbury: Czy upadek diabła jest wolny czy konieczny, w: Jeżeli Bóg istnieje… wolność człowieka a hipoteza teistyczna, t. 2, Studia i eseje, red. A.P. Stefańczyk, Lublin 2018, s. 99–118.

Swieżawski S., Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa 2012.

Trepczyński M., Światło jako arché świata. Metafizyka światła Roberta Grosseteste, „Ethos” 30 (2017), nr 3 (119), s. 93–115.

Żełaniec W., Czy i dlaczego Arystotelejski słaby wolą (ἀκρατής [akratēs]) nie wybiera?, „Roczniki Filozoficzne” 65 (2017), nr 3, s. 5–32.


Odwołania typu refback

  • Artykuł nie posiada zewnętrznych odwołań (refback).