Życie zacne czy spełnione? Kilka uwag do „Medytacji o życiu godziwym” Tadeusza Kotarbińskiego
DOI:
https://doi.org/10.15633/lie.31207Słowa kluczowe:
cel życia, spolegliwy opiekun, szczęście, życie spełnione, życie zacneAbstrakt
W dzisiejszym zindywidualizowanym, podkreślającym wagę jednostkowego samorozwoju świecie coraz trudniej o spolegliwą, świadczącą o zacności działającego podmiotu opiekę. Jest ona bowiem często widziana jako hamulec spełnionego na własnych warunkach, w zgodzie z rozpoznanym potencjałem i potrzebami, jednostkowego życia. Czy oznacza to, że obecnie zacności nie da się pogodzić z osobistym spełnieniem? Ta warta zbadania kwestia jest przedmiotem mojej pracy. W jej ramach najpierw wyjaśnia się czym dla Tadeusza Kotarbińskiego jest zacne życie. Następnie przedstawia się godziwą egzystencję w kontekście jednostkowego szczęścia i celu ludzkiego życia. Dzięki temu można ustalić czym, według autora „Medytacji o życiu godziwym”, jest spełnione ludzkie życie. W kolejnym kroku próbuje się dookreślić wybrany, promowany obecnie przez media model życia spełnionego. Na koniec zestawiam ów ferowany wzorzec z postawą spolegliwego opiekuna, którą Kotarbiński uważał za uosobienie zacnego życia. To zestawienie pozwoli odpowiedzieć na postawione w tytule pytanie.
Bibliografia
Bauman Z., Dwa szkice o moralności ponowoczesnej, Warszawa 1994.
Brożek A., Jadacki J., Minimalizm etyczny Tadeusza Kotarbińskiego, „Etyka” 39 (2006), s. 48–71.
Friedan B., Mistyka kobiecości, tłum. A. Grzybek, Warszawa 2012.
Fromm E., O sztuce miłości, przeł. A. Bogdański, Warszawa 1992.
Fromm E., Ucieczka od wolności, tłum. O. i A. Ziemilscy, Warszawa 2014.
Jančina M., Kubicka D., Kierowanie własnym rozwojem. Kontekst teoretyczny zjawiska, „Psychologia Rozwojowa” 19 (2014) nr 4, s. 31–48.
Janiszewska A., Co może blokować wykorzystanie potencjału twórczego? Psychologiczne inhibitory samorealizacji, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” 16 (2023) nr 1, s. 289–302.
Kaufman S. B., Transcend: The new science of self-actualization, Los Angeles 2020.
Kotarbiński T., Co to jest szczęście?, w: T. Kotarbiński, Studia z zakresu filozofii, etyki i nauk społecznych, Wrocław 1970, s. 182–184.
Kotarbiński T., Cóż to znaczy żyć zacnie? Cóż to znaczy postępować haniebnie?, w: T. Kotarbiński, Żyć zacnie, wybór T. Duralska-Macheta, Warszawa 1989, s. 43–56.
Kotarbiński T., Idea wolności, w: T. Kotarbiński, Wybór pism, t. 1: Myśli o działaniu, Warszawa 1957, s. 483–507.
Kotarbiński T., Ideały, w: T. Kotarbiński, Pisma etyczne, red. P. J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa 1987, s. 211–227.
Kotarbiński T., Istota oceny etycznej, w: T. Kotarbiński, Pisma etyczne, red. P. J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa 1987, s. 111–114.
Kotarbiński T., Medytacje o życiu godziwym, Warszawa, 1986.
Kotarbiński T., Mistrzostwo i humanizm [Rozmowa „Studiów Filozoficznych” z profesorem Tadeuszem Kotarbińskim], w: T. Kotarbiński, Myśli o ludziach i ludzkich sprawach, red. J. Kotarbińska, Wrocław–Warszawa 1986, s. 334–346.
Kotarbiński T., Myśli o ludziach i ludzkich sprawach, red. J. Kotarbińska, Wrocław–Warszawa 1986.
Kotarbiński T., Myśli o nauce, w: T. Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1961, s. 536–546.
Kotarbiński T., O istocie oceny etycznej, w: T. Kotarbiński, Pisma etyczne, red. P. J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa 1987, s. 106–110.
Kotarbiński T., Pisma etyczne, red. P. J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa 1987.
Kotarbiński T., Zasady etyki niezależnej, w: T. Kotarbiński, Pisma etyczne, red. P. J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa 1987, s. 140–149.
Kotarbiński T., Żyć zacnie, wybór T. Duralska-Macheta, Warszawa 1989.
Maslow A., Teoria hierarchii potrzeb, w: Materiały z historii psychologii, red. K. Zamiara, Poznań 1995, s. 256–279.
Mianowska E., Jak być szczęśliwym i mieć udane życie? Warunki udanego, szczęśliwego życia w opiniach studiujących i niestudiujących młodych Polaków, „Dyskursy Młodych Andragogów” 18 (2017) s. 59–76.
Obuchowski K., Galaktyka potrzeb. Psychologia dążeń ludzkich, Poznań 2000.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Michalik-Jeżowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
