On the essence of home. An attempt to analyze selected philosophical findings

Abstrakt

Artykuł podejmuje rozważania z obszaru antropologii filozoficznej i jest próbą odpowiedzi na pytanie, czym jest dom człowieka (w sensie ang. „home”, nie „house”). Choć pytanie to ma wielką doniosłość, rzadko było sytuowane w centrum filozoficznych rozważań. W celu odpowiedzi na to pytanie przywołane zostają analizy dokonane przez takich autorów, jak U. Schrade, B. Wolniewicz, J. Zubelewicz, E. Lévinas, J. Tischner, M. Buber. Dom okazuje się trwałą formą współżycia ludzi i wspólnotą duchową, w której tworzeniu zasadnicza rola przynależy do kobiety. Miejsce, jakim jest dom, stanowi dla jego mieszkańców oswojoną przestrzeń oraz przyjazną niszę, z której czerpią oni siły żywotne i poczucie tożsamości. Artykuł analizuje także kategorie zadomowienia i bezdomności, które stanowią „modi” ludzkiej egzystencji w jej uwikłaniu w czas i dzieje. Staram się pokazać, że nie wszystkie epoki historii z ich myślowymi założeniami sprzyjały ludzkiemu zadomowieniu w świecie. Te jednak epoki, w których ludzie nie czuli się zadomowieni, wydawały głęboką refleksję ujmującą specyfikę bytu ludzkiego oraz subtelne koncepcje antropologiczne i egologiczne. Również współcześnie istnieje pewna liczba ludzi wybierających kondycję bezdomności oraz takich, którzy eksperymentują z alternatywnymi względem społecznie dominujących rodzajami zamieszkiwania.