Spiritual communion as a desire for communion. Effectiveness and disposition in the light of theological tradition
DOI:
https://doi.org/10.15633/ps.30305Keywords:
spiritual communion, desire, union, sacramentsAbstract
The article addresses the issue of the effectiveness of spiritual communion and the disposition necessary to receive it. The method combines a historical-theological reconstruction of the doctrine from scholasticism to the exhortations of contemporary popes with a phenomenological analysis of the structure of the act of spiritual communion as a desire for communion. The main conclusion is that the desire for communion allows for the realisation of the essential effect of the sacrament (“res sacramenti”) — union with Christ — even beyond the visible sign. In situations where the actual disposition is lacking, a sincere desire can become an instrument of perfect contrition and dynamise the process of conversion. Although spiritual communion naturally tends towards completion in sacramental communion, God is not bound by sacramental economy in the granting of grace.
References
Bachanek G., Komunia duchowa. Niektóre problemy teologiczne, „Teologia w Polsce” 10 (2016) nr 2, s. 43–58, https://doi.org/10.31743/twp.2016.10.2.03.
Bartnik C., Dogmatyka katolicka, t. 2, Lublin 2012.
Benedykt XVI, Posynodalna adhortacja apostolska Sacramentum caritatis, 22.02.2007.
Blaza M., Kowalczyk D., Traktat o sakramentach, w: Dogmatyka, t. 5, red. E. Adamiak, A. Czaja, J. Majewski, Warszawa 2007, s. 213–553.
Bourgeois H., Ukształtowanie się teologii sakramentów (od XII do XIV wieku), w: Historia dogmatów, t. 3: Znaki zbawienia, red. B. Sesboüé, Kraków 2001, 97–125.
Denzinger H., Enchiridion symbolorum definitionum et declarartionum de rebus fidei et morum, ed. P. Hünermann, Freiburg 2009.
Elżbieta od Trójcy Świętej, Pisma wszystkie, t. 1: Listy młodzieńcze, tłum. J. E. Bielecki, Kraków 2006.
Garrigou-Lagrange R., Trzy okresy życia wewnętrznego wstępem do życia w niebie, tłum. T. Landy, Niepokalanów 2014.
Gogola J. W., Teologia komunii z Bogiem, Kraków 2001.
Jan od Krzyża, Dzieła, tłum. B. Smyrak, Kraków 2010.
Jan Paweł II, Encyklika Ecclesia de Eucharistia, 17.04.2003.
Jaworski K., Czy można przyjąć Ciało Chrystusa w sposób duchowy? Komunia duchowa i jej skutki, „Colloquia Theologica Ottoniana” 36 (2020), s. 143–162.
Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 2012.
Kowalczyk D., Niewidzialna łaska, widzialny znak sakramentalny w kontekście dyskusji o możliwości dopuszczenia do Komunii świętej osób rozwiedzionych żyjących w związkach niesakramentalnych. Komunia duchowa, „Christianitas” 59 (2015), s. 23–36.
Lubac de H., O naturze i łasce, tłum. J. Fenrychowa, Kraków 1986.
Marchetti A., Zarys teologii życia duchowego, cz. 2: Rozwój doskonałości w człowieku, tłum. J. E. Bielecki, Kraków 1996.
Misiurek J., Komunia duchowa, w: Encyklopedia katolicka, t. 9, red. B. Migut, Lublin 2002, kol. 494.
Nadolski B., Komunia duchowa, „Anamnesis” 10 (2004) nr 39, s. 53–59.
Pius XII, Mediator Dei et hominum. O świętej liturgii, Warszawa 2010.
Rahner K., Podstawowy wykład wiary, przekł. T. Mieszkowski, Warszawa 1987.
Sobór Trydencki, Dekret o Najświętszym Sakramencie Eucharystii, w: Dokumenty soborów powszechnych, t. 4, oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2004, s. 445–455.
Sokolowski R., Obecność eucharystyczna. Studium z teologii fenomenologicznej, Tarnów 1995.
Strzelczyk G., Sakrament Eucharystii, w: Znaki Tajemnicy. Sakramenty w teorii i praktyce Kościoła, red. K. Porosło, R. J. Woźniak, Kraków 2018, s. 269–300.
Świerzawski W., Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy. Sakrament Eucharystii, Wrocław 1984.
Tanquerey A., Zarys teologii ascetycznej i mistycznej, t. 1, tłum. P. Mańkowski, Warszawa 2003.
Teresa od Jezusa, Droga doskonałości, przeł. H. P. Kossowski, Kraków 2014.
Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna, t. 28: Eucharystia, tłum. S. Piotrowicz, Londyn 1974.
Uniżycki M., Historia sakramentologii, w: Znaki Tajemnicy. Sakramenty w teorii i praktyce Kościoła, red. K. Porosło, R. J. Woźniak, Kraków 2018, s. 16–42.
Woźniak R. J., Znak, osoba, tajemnica: zarys ogólnej teorii sakramentów, w: Znaki Tajemnicy. Sakramenty w teorii i praktyce Kościoła, red. K. Porosło, R. J. Woźniak, Kraków 2018, s. 43–72.
Zawada M., Homo desiderans Deum. Dynamika pragnienia Boga w wymiarze antropologiczno-duchowym, Kraków 2011.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Marcin Wojnicki
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish in this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
