Akty metrykalne odzwierciedleniem życia społeczności lokalnej Zagłębia Dąbrowskiego (na przykładzie akt stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Gołonogu z lat 1808–1912)

Anna Glimos-Nadgórska

Abstrakt


The issue of parish civil status records has been an object of research for both historians and genealogists. The literat­ure concerning this issue is quite wide, but many resources of such records have not been worked out yet; records from the Roman Catholic parish in Gołonóg coming from years 1808–1912 belong to the group. They contain a lot of inform­ation concerning inhabitants of the area of the Dąbrowa Basin; they contain not only their names, surnames and dates of birth-baptism, matrimony or death, but also where they lived and their social rank was in the contemporary society of the Dąbrowa Basin. News presenting a lot of events form life of our nation in the 19th century can also be noticed in the registers. The author presented them on the basis of birth-baptism, marriages and deaths certific­ates of her own 19th ancestors from families: Teper, Jurczyk, and Glimosa. The families which have inhabited and belonged to the Gołonóg community parish since four generations.


Słowa kluczowe


metryki kościelne; akta stanu cywilnego; chrzest; ślub i pogrzeb; Zagłębie Dąbrowskie; historia społeczna XIX w.; genealogia; historia zagłębiowskich rodzin

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła archiwalne

Archiwum Państwowe w Katowicach, zespoły:

Akta Stanu Cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Gołonogu, lata 1808–1912.

Gmina Olkusko-Siewierska, sygn. 420, 423.

Archiwum Państwowe w Łodzi, zespoły:

Dyrekcja Szkolna Łódzka, sygn. 1302.

Rząd Gubernialny Piotrkowski 1867–1914, sygn. 8975.

Archiwum Diecezji Sosnowieckiej w Będzinie

Akta Stanu Cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Niegowonicach. Księga ochrzczonych, rok 1852.

Archiwum Parafii Rzymskokatolickiej Najświętszego Serca Pana w Dą¬browie Górniczej-Strzemieszycach

Księga ochrzczonych, rok 1926

Źródła drukowane

Kaczmarek A., Liber baptisatorum, copulatorum et mortuorum paro¬chialis in Dmenin 1635–1679, Dmenin–Częstochowa 2008.

Kaczmarek A., Liber baptisatorum, copulatorum et mortuorum paro¬chialis in Dmenin 1755–1788, Dmenin–Kraków 2010.

Kaczmarek A., Liber baptisatorum, copulatorum et mortuorum paro¬chialis in Dmenin 1723–1788, Dmenin–Kraków 2009.

Kaczmarek A., Liber baptisatorum, copulatorum et mortuorum paro¬chialis in Dmenin 1788–1825, Kraków 2010.

Księgi metrykalne kościołów radomskich z lat 1591–1795. Seria A: Metryki chrztów; Seria B: Metryki ślubów; Seria C: Metryki zmarłych, Radom (kolejne tomy od 2001, różne osoby opracowujące poszczególne tomy).

Liber copulatorum parafii pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty w Mielcu 1762–1777, oprac. K. Haptaś, P. Miodunka, Mielec 2006.

Libri metrices ecclesiae parochialis Cmieloviensis, t. 1–22, wyd. J. Mo¬niewski, Radom 2002–2005 (t. 1: Libri baptisatorum ecclesiae paro¬chialis Cmieloviensis, cz. 1: 1601–1667, wyd. J. Moniewski, Radom 2002; t. 22: Liber baptisatorum ecclesiae parochialis Cmieloviensis, cz. 10: 1811–1825 in rubricis, wyd. J. Moniewski, Radom 2005).

Nowak T.A., Księgi metrykalne parafii św. Lamberta w Radomsku, cz. 1: Księga zawartych małżeństw z lat 1735–1796, Radomsko 2012; cz. 2: Księga ochrzczonych z lat 1739–1779, Radomsko 2013; cz. 3: Księga ochrzczonych z lat 1779–1796, Radomsko 2014; cz. 4: Księga zmarłych z lat 1785–1810, Radomsko 2015.

Opracowania i artykuły

Chodyński S., Metryki kościelne [w:] Encyklopedia kościelna, wyd. przez ks. M. Nowodworskiego, t. 14, Warszawa 1881, s. 224–231.

Dudała H., Genealogie powstańców śląskich [w:] Kościół i związki wy¬znaniowe a konflikt polsko-niemiecki na Górnym Śląsku w latach 1919–1921, Z. Kapała, J. Myszor (red.), Bytom 2005, s. 210–233.

Dudała H., Dziwoki J., Rok 1865 w świetle katowickich ksiąg metrykal¬nych [w:] Katowice w 138. rocznicę uzyskania praw miejskich. Prze¬miany struktur społeczno-zawodowych ludności w dziejach Katowic, A. Barciak (red.), Katowice 2004, s. 63–137.

Dymek M., Funkcjonowanie rodziny gliwickiej na podstawie ksiąg parafii pw. Wszystkich Świętych w Gliwicach w latach 1656–1790, „Rocznik Muzeum w Gliwicach” 2011, t. 23, s. 37–106.

Frączek L., Księgi metrykalne i metody ich wykorzystania w badaniach nad poznaniem historii społeczeństw XIX wieku na przykładzie pa¬rafii szczekocińskiej, „Rocznik Towarzystwa Genealogicznego Ziemi Częstochowskiej” 2012, t. 3, s. 19–32.

Frączek L., Ludność parafii Borzykowa w latach 1818–1918 w świetle metryk parafialnych, Kraków 2004.

Frączek L., Ludność parafii szczekocińskiej w latach 1808–1914 w świetle ksiąg metrykalnych, Kraków 2012.

Gieysztorowa I., Niebezpieczeństwa metodyczne polskich badań metry¬kalnych XVII–XVIII wieku, „Kwartalnik Historii Kultury Material¬nej” 1971, t. 19, s. 557–603.

Glimos-Nadgórska A., Dawne akta. (Jakie informacje zawierają XIX¬-wieczne akty stanu cywilnego – urodzenia-chrztu, małżeństwa i zgo¬nu – parafii rzymskokatolickiej w Gołonogu?), „Nowe Zagłębie” 2017, nr 4–6, s. 10–13.

Glimos-Nadgórska A., Strzemieszyce Wielkie [w:] Dąbrowa Górni¬cza. Monografia, t. 2: Dzielnice miasta, Dąbrowa Górnicza 2016, s. 331–336.

Glimos-Nadgórska A., Szkolnictwo Będzina 1795–1918 wraz z tekstami źródłowymi, Katowice 2013.

Historia Kościoła w Polsce, t. 2: 1764–1945, cz. 1: 1764–1918, Poznań– Warszawa 1979.

Hruszka C., Księgi metrykalne i akta stanu cywilnego w Archiwum Państwowym w Poznaniu, „Archeion” 1970, t. 54, s. 59–78.

Ignatowicz I., Biernat A., Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003.

Jaroszewski T.S., Kowalczyk J., Artyści w Puławach w XVIII wieku (w świetle ksiąg metrykalnych parafii Włostowice), „Biuletyn Historii Sztuki” 1959, t. 21, s. 213–221.

Karbownik H., Ofiary iura stolae na ziemiach polskich w latach 1285–1918. Studium historycznoprawne, Lublin 1995.

Karkocha M., Ludność parafii Rembieszyce po II wojnie światowej w świetle ksiąg metrykalnych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2014, t. 92, s. 185–204.

Kieniewicz S., Historia Polski 1795–1918, Warszawa 1970.

Klisiewicz E., Męskie imiona chrzestne w parafii Rudawa koło Krakowa z lat 1570–1897 (na podstawie ksiąg metrykalnych), „Onomastica” 1989, t. 33, s. 169–181.

Kościół prawosławny w Polsce dawniej i dziś. Aneks statystyczny z para¬fialnych ksiąg metrykalnych białostocczyzny XVIII, XIX i XX wieku, L. Adamczuk, A. Mironowicz (red.), Warszawa 1993.

Krotla T., Ludność parafii bielawskiej w latach 1766–1830 (na podstawie ksiąg metrykalnych), „Śląski Kwartalnik Historyczny «Sobótka»” 1991, t. 46, s. 415–436.

Księgi metrykalne i inne źródła do historii lokalnej, ochrony i promocji lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz tożsamości historycznej mieszkańców. Materiały z I Konferencji Naukowej Stowarzyszenia „Korony Północnego Krakowa”, M. Wyżga (red.), Kraków 2011.

Księgi metrykalne w Archiwum Archidiecezjalnym w Katowicach. Przewodnik po zasobie, oprac. H. Dudała, W. Schäffer, Katowice 2013.

Kufel T.R., Duchowni w księgach metrykalnych parafii Babimost od końca XVIII wieku do początku XX wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2004, t. 81, s. 139–168.

Kurpas J., Początki ksiąg metrykalnych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1961, t. 2, s. 5–62.

Laszuk A., Księgi metrykalne i stanu cywilnego w archiwach państwo¬wych w Polsce. Informator, Warszawa 1998 (wyd. II, Warszawa 2013).

Łatak K., Rodzina Barbary Samulowskiej, wizjonerki gietrzwałdzkiej. Studium genealogiczne w świetle parafialnych ksiąg metrykalnych, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2005, t. 3, s. 433–441.

Majewski D., Inwentarz ksiąg metrykalnych Archiwum Diecezjalnego w Płocku, Płock 2006.

Malikowski J., Gołonóg [w:] Dąbrowa Górnicza. Monografia, t. 2: Dziel¬nice miasta, Dąbrowa Górnicza 2016, s. 143–238.

Michaluk D., Powstanie styczniowe w świetle akt metrykalnych parafii rzymsko-katolickiej w Bielsku Podlaskim, „Białostocczyzna” 1989, t. 4, s. 19–20.

Nauka pasterzowania, Z. Pilch (red.), Kielce 1939.

Nawrot D., Powstanie na Nowym Śląsku w 1806 i 1807 roku. U źródeł Zagłębia Dąbrowskiego, Czeladź 2016.

Nita M., Zagłębie Dąbrowskie w historiografii. Pojęcie, źródła, stan badań i postulaty badawcze [w:] Zagłębie Dąbrowskie. W poszukiwaniu tożsamości regionalnej, M. Barański (red.), Katowice 2001, s. 52–71.

Pałka A., Imiona chrzestne w księgach metrykalnych z lat 1727–1837, 1758–1797, 1797–1837 oraz 1985–1990 parafii św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu, „Onomastica” 2008, t. 52, s. 203–228.

Piasecki E., Ludność parafii bejskiej (województwo kieleckie) w świe¬tle ksiąg metrykalnych z XVIII–XX wieku. Studium demograficzne, Warszawa 1990.

Plichta A., Mińskie księgi metrykalne – źródło wiedzy historycznej i ge¬nealogicznej, „Rocznik Mińsko-Mazowiecki” 2013, t. 21, s. 39–57.

Rachwał P., Księgi metrykalne z czasów zaboru austriackiego w archiwach parafialnych w Lubelskiem – regulacje prawne, stan zachowania, „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego” 2014, t. 6, s. 306–325.

Rejman S., Śluby w okolicach Rzeszowa w okresie przedautonomicznym na podstawie ksiąg metrykalnych, „Prace Historyczno-Archiwalne” 1999, t. 7, s. 87–103.

Rosińska D., Dzieje parafii w Gołonogu w latach 1675–1951, Dąbrowa Górnicza 2008.

Rottermund K., Nieznani muzycy, muzykanci i muzykusy w końcu XVIII i w XIX wieku w świetle ksiąg metrykalnych parafii ewangelickiej w Kaliszu, „Muzyka” 2003, t. 48, s. 99–103.

Rozynkowski W., Związki dominikanów toruńskich z parafią w Kasz¬czorku na podstawie parafialnych ksiąg metrykalnych z przełomu XVIII i XIX wieku, „Rocznik Toruński” 1999, t. 26, s. 147–161.

Siebel J., Ludność parafii bogucickiej (województwo śląskie) w latach 1738–1860 (na podstawie ksiąg metrykalnych), Katowice 2012.

Siebel J., Nauczyciele szkoły parafialnej w Bogucicach w świetle metryk parafialnych [w:] Katowice w 143. rocznicę uzyskania praw miejskich. W 40-lecie powstania Uniwersytetu Śląskiego – szkolnictwo i nauka na Górnym Śląsku, A. Barciak (red.), Katowice 2009, s. 326–337.

Siebel J., Zgony spowodowane chorobami zakaźnymi w parafii bogucic¬kiej w drugiej połowie XVIII i pierwszej połowie XIX wieku (wybrane problemy) [w:] Katowice w 142. rocznicę uzyskania praw miejskich. Dzieje medycyny i działalności charytatywnej na terenie Katowic, A. Barciak (red.), Katowice 2008, s. 66–75.

Skierska J., Ludność Zielonej Góry w latach 1652–1766 w świetle ksiąg metrykalnych, Zielona Góra 2015.

Stuczeń S., Z metryk i inwentarzy kościelnych, „Przegląd Katolicki” 1893, nr 38 z 9(21) IX 1893, s. 599–600.

Szczypiorski A., Badania ksiąg metrykalnych a obliczenia ludności Polski w wieku XVII–XVIII, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1962, t. 10, s. 53–75.

Szewczyński P., Załączniki do ksiąg metrykalnych jako źródło historyczne do badań subregionu konińskiego w XIX wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2010, t. 94, s. 309–315.

Szulc Z., Przepisy prawne dotyczące prowadzenia ksiąg metrykalnych w Galicji, „Prace Historyczno-Archiwalne” 1995, t. 3, s. 30–46.

Trąba M., Historia Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej-Strzemieszycach (1911–2011), Katowice 2011.

Trąba M., Strzemieszyce na przełomie XIX i XX wieku, „Studia i Mate¬riały z Dziejów Ślaska” 2001, t. 25, s. 112–128.

Walachowicz T., Kodeks Napoleona a kościelna dyscyplina małżeńska w dobie Księstwa Warszawskiego, „Roczniki Teologiczno-Kanonicz¬ne” 1977, t. 24, z. 5, s. 135–145.

Walachowicz T., Kościół katolicki w prawodawstwie Księstwa Warszaw¬skiego, Lublin 1984.

Waluś J., Księgi metrykalne Pomorza Zachodniego, „Colloquia Theolo¬gica Ottoniana” 2010, t. 1, s. 141–168.

Wiśniewski K., Ludność parafii Szwelice (pow. makowiecki) na przełomie XIX i XX wieku w świetle ksiąg metrykalnych, „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego” 2009, t. 1, s. 90–106.

Wlaźlak W.P., Inwentarz ksiąg metrykalnych Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej im. ks. Walentego Patykiewicza w Częstochowie, „Rocznik Towarzystwa Genealogicznego Ziemi Częstochowskiej” 2011, t. 1, s. 11–581 (wyd. II z 2014).

Wyczawski H.E., Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, Kalwaria Zebrzydowska 1989, s. 278–279.

Wyżga M., Księgi metrykalne parafii podkrakowskich z XVI–XVIII w., „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego” 2010, t. 2, s. 126–142.

Zawadzki W., Katolickie księgi metrykalne diecezji elbląskiej, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2005, t. 84, s. 373–393.

Ziółek E.M., Między tronem i ołtarzem. Kościół i Państwo w Księstwie Warszawskim, Lublin 2012.

Żurek W.W., Księgi metrykalne wołyńskie – stan zachowania, sposoby opracowania i warunki archiwizacji do chwili obecnej, „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego” 2009, t. 1, s. 136–141.

Życie lokalnych społeczności w Prusach Królewskich wpisane w księgi metrykalne, W. Zawadzki (red.), Elbląg 2016.

Życiński S., Możliwości wykorzystania akt metrykalnych i stanu cywil¬nego przy badaniu społeczeństwa Warszawy, „Kronika Warszawy” 1984, t. 15, s. 127–135.




Copyright (c) 2018 Anna Glimos-Nadgórska