Kontrowersje wokół kanonistycznego konceptu dobrej wiary
DOI:
https://doi.org/10.15633//acan.21202Słowa kluczowe:
dobra wiara, kanonistyczny koncept, kontrakt, małżeństwo mniemane, przedawnienieAbstrakt
W zaprezentowanym opracowaniu przedmiotem uwagi Autora stała się kwestia kanonistycznego konceptu dobrej wiary. Badając publikacje poświęcone tej tematyce, wykazał, iż w doktrynie nie występuje zgodność opinii w tej materii. Opowiadając się za nurtem większościowym, wyraził pogląd, iż koncept ten nie ma charakteru jednolitego, gdyż ma charakter dwuwymiarowy: przedmiotowy (posesoryjny) o charakterze psychologicznym oraz podmiotowy (kontraktualny) o charakterze etycznym. Wyjaśniając tę tezę, zauważył, iż idea dobrej wiary w obszarze kontraktualnym różni się od tej, która występuje w instytucjach przedawnienia oraz małżeństwa mniemanego. Kolejnym obiektem namysłu Autora stał się problem znaczenia kategorii braku grzechu w strukturze kategorii dobrej wiary. W związku z niezgodnością opinii kanonistów w tej kwestii, co do jej waloru, Autor opowiedział się za jej walorem prawnym, uzasadniając przyjętą tezę specyfiką kanonicznego porządku prawnego.
Bibliografia
Albisetti A., Buena fe, w: Diccionario general de derecho canónico, vol. 1, dir. J. Otaduy, A. Viana, J. Sedano, Pamplona 2012, s. 763–768.
Albisetti A., Brevi note sul can. 198 Codex Juris Canonici, „Il Diritto Ecclesiastico” 98 (1987) nr 1, s. 3–12.
Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983, „Acta Apostolicae Sedis” 75 (1983) pars 2, s. 1–317; tekst polski: Kodeks prawa kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 r. Zaktualizowany przekład na język polski, zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski, Poznań 2022.
Codex Iuris Canonici Pii X Pontificus Maximi iussu digestus Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, 27.05.1917, „Acta Apostolicae Sedis” 9 (1917), pars 2, s. 1–593.
De Luca L., La buona fede nel diritto canonico ed il pensiero di Liugi Scavo Lombardo, „Il Diritto Ecclesiastico” 107 (1996) nr 3–4, s. 697–706.
Erlebach G., «Illicitas» – pojęcie prawne czy moralne?, w: „Forum externum” i „forum internum” w prawie kanonicznym, red. A. Skorupa, Lublin 2006, s. 79–97.
Fedele P., Discorso generale su l’ordinamento canonico, Roma 1976.
Fedele P., Il concetto di buona fede nel diritto canonico. (A proposto di una recente pubblicazione), „Ephemerides Iuris Canonici” 3 (1947), s. 140–149.
Fedele P., L’essenza della buona fede nella dottrina canonistica del matrimonio putativo, Milano 1937.
Finocchiaro F., La buona fede nelle canonistica contemporanea, w: L. Scavo Lombardo, La buona fede nel diritto canonico, Bologna 1995, s. 11–24.
Finocchiaro F., Luigi Scavo Lombardo e „La buona fede nel diritto canonico”, „Il Diritto Ecclesiastico” 107 (1996) nr 1, s. 707–713.
Gallo P., Contratto e buona fede, Milanofiori Assago 2014.
Harelt K., Buena fe, w: Diccionario enciclopédico de Derecho Canónico, ed. S. Haering, H. Schmitz, trad. R. H. Benet, Barcelona 2008, s. 99–100.
Hervada J., Lecciones propedéuticas de derecho canónico, Pamplona 2000.
Kaiser M., Der gute Glaube in Codex Iuris Canonici, München 1965.
Koprowicz Ł. J., Bona fides praescriptio. Kanon 41 (Quoniam omne) IV Soboru Laterańskiego (1215) a prawo rzymskie, „Prawo Kanoniczne” 61 (2018) nr 1, s. 169–183.
Lagomarsino G., Origine ed evoluzione della buona fede in diritto canonico, „Apollinaris” 67 (1994), s. 565–589.
Neme Villareal M. L., Buena fe subjetiva y buena fe objetiva. Equívocos a los que conduce la falta de claridad en la distinción de tales conceptos, „Revsita de Derecho Privado Externado” 17 (2009), s. 47–76.
Neme Villareal M. L., La buena fe en el derecho romano. La extensión del deber de actuar conforme a buena fe en materia contractual, Bogotá 2010.
Pereira Fredes E., La buena fe y sus fundamentos normativos, „Latin American Legal Studies” 7 (2020), s. 111–142.
Ruffini F., La buona fede in materia di prescrizione. Storia della teoria canonistica, Torino 1892.
Scavo Lombardo L., La buona fede nel diritto canonico, Roma 1944.
Scavo Lombardo L., La buona fede nel diritto canonico, a cura di F. Finocciaro, Bologna 1995.
Skonieczny P., Przesłanki przedawnienia kanonicznego, ze szczególnym uwzględnieniem kanonizowanej ustawy cywilnej polskiej, „Prawo Kanoniczne” 57 (2014) nr 2, s. 92–128.
Schopf Olea A., La buena fe contractual como norma jurídica, „Revista Chilena de Derecho Privado” 31(2018), s. 109–153.
Scialoja V., Teoria della proprietà nel diritto romano, t. 2, Roma 1933.
Sobański R., Teologia prawa kanonicznego, Warszawa 2001.
Sobór Laterański IV (1215), w: Dokumenty soborów powszechnych, red. A. Baron, H. Pietras, t. 2, Kraków 2003, s. 211–325.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Ginter Dzierżon

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.