Apolonia Helena Massalska’s conflict resolution strategies during her education in Paris (1771–1779)
DOI:
https://doi.org/10.15633/fhc.31209Keywords:
Apolonia Helena Massalska, school conflicts, adaptive strategies, childhood socialization, 18th-century educationAbstract
The article presents the conflict-resolution strategies developed by Apolonia Helena Massalska during her education at the convent boarding school Abbaye-aux-Bois (1771–1779). It highlights the tension between the need for adult approval and the desire for peer acceptance, the complexity of children’s adaptive mechanisms, the role of self-reflection, and the significance of relationships with female educators. The study also discusses manifestations of resistance to injustice, aspects of practical education, the development of artistic and emotional competencies, and the importance of bonds with adult caregivers. It emphasizes that children are capable of consciously analyzing social relationships and adjusting their behavior to prevailing group norms. Massalska’s diaries constitute a valuable source of knowledge about socialization processes within the educational environment of the Enlightenment era.
References
Źródła
Błędowska z Działyńskich H., Pamiątka przeszłości. Wspomnienia z lat 1794–1832, oprac. K. Kostenicz, Z. Makowiecka, Warszawa 1960.
Massalska A. H., Mémoires d’une écolière à l’Abbaye-aux-Bois à Paris (1771–1779), éd. par M. E. Kowalczyk, A. Locher, Mielec 2014.
Massalska A. H., Pamiętniki pensjonarki. Zapiski z czasów edukacji w Paryżu (1771–1779), wstęp i oprac. M. E. Kowalczyk, przekł. z j. franc. A. Pikor-Półtorak, Kraków 2012.
Mémoires d’Appolline Hélène Massalska en l’Abbaye Royale de Notre-Dame--aux-Bois rue de Sève, Faubourg Saint-Germain, w: C. A. L. Herpin [L. Perey], Histoire d’une grande dame au XVIII siècle. La princesse Hélène de Ligne, Paris 1887, s. 18–175.
Propokowicz A. M., Sposób nowy i najłatwiejszy pisania i czytania dla panienek. Z przypisami dla nauczycielek, Kraków 1790.
Opracowania
Czerwińska-Jasiewicz M., Społeczno-kulturowe podejście do dorastania,w: Z zagadnień współczesnej psychologii wychowawczej, red. A. Jurkowski, Warszawa 2003, s. 208–226.
Forster D., Świat symboliki chrześcijańskiej. Leksykon, Warszawa 2001.
Kasabuła T., Ignacy Massalski biskup wileński, Lublin 1998.
Kowalczyk M. E., Janicka J., „Państwo jedne żądają mieć Madame, umiejącą po francusku, dla edukowania córki jednej w domu swoim…”. Poszukiwania obcojęzycznych guwernantek przez rodziców szlacheckich w czasach stanisławowskich, w: Guwerner – preceptor – nauczyciel. Szkice z historii edukacji w Polsce i Europie Zachodniej (XVII–XIX w.), red. A. Jakuboszczak, A. Kucharski, A. Wieczorek, Toruń 2022, s. 203–219.
Kowalczyk M. E., Janicka J., „Wychowawca! O jakaż wzniosła musi to być dusza!” Prywatne guwernantki dziewcząt w czasach stanisławowskich, „Biuletyn Historii Wychowania” 2018 nr 39, s. 19–34.
Kowalczyk M. E., Obraz Włoch w polskim piśmiennictwie geograficznym i podróżniczym osiemnastego wieku, Toruń 2005.
Kowalczyk M. E., Zagraniczne podróże Polek w epoce oświecenia, Łomianki 2019.
Kowalczyk M. E., Zapiski Apolonii Heleny Massalskiej z czasów edukacji w Paryżu (1771–1779), w: Ustrój – polityka – kultura. Studia ofiarowane Profesor Stefanii Ochmann-Staniszewskiej, red. J. Maroń, R. Kołodziej, Wrocław 2011, s. 227–242.
Kowalczyk M. E., Życie codzienne na paryskiej pensji w II połowie XVIII wieku w świetle pamiętnika Apolonii Heleny Massalskiej, w: Strony autobiografizmu, red. M. Pieczara, R. Słodczyk, A. Witkowska, Poznań 2012, s. 273–281.
Kuchowicz Z., Człowiek polskiego baroku, Łódź 1992.
Łojek J., Wiek markiza de Sade. Szkice z historii obyczajów i literatury we Francji XVIII wieku, Lublin 1972.
Łoziński W., Lucien Perey: Histoire d’u ne grande dame au XVIII siècle. La princesse Hélène de Ligne. Paris 1887, str. XII. 488. 8°, „Kwartalnik Historyczny” 1 (1887), s. 697–699.
Sytuacje konfliktu w środowisku rodzinnym, szkolnym i rówieśniczym. Jak sobie radzą z nimi dzieci i młodzież?, red. D. Borecka-Biernat, Warszawa 2010.
Zielińska Z., Massalski Józef Adrian, w: Polski słownik biograficzny, t. 20, Kraków 1975, s. 140–141.
Znaniecki F., Socjologia wychowania, t. 1, Warszawa 2001.
Żołądź-Strzelczyk D., Kowalczyk M. E., W domu i na pensji – dziewczęce zapiski i kobiece wspomnienia o edukacji z końca XVIII wieku, „Biuletyn Historii Wychowania” 2022 nr 47, s. 161–181.
Żołądź-Strzelczyk D., Antoniego Maksymiliana Prokopowicza „Sposób nowy najłatwiejszy pisania i czytania razem dla panienek z przypisami dla nauczycielek”. Pierwszy polski podręcznik edukacji elementarnej dla dziewcząt, „Kwartalnik Historii Kultury Matierialnej” 62 (2014) nr 4, s. 553–565.
Żołądź-Strzelczyk D., Świat dziecka w pamiętnikach doby staropolskiej, w: Memuarystyka w dawnej Polsce, red. P. Borek, D. Chemperek, A. Nowicka-Struska, Kraków 2016, s. 45–58.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Małgorzata Kowalczyk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
