Dobro a sens ostateczny
DOI:
https://doi.org/10.15633/lie.31206Słowa kluczowe:
Bóg, dobro, miłość, sens, złoAbstrakt
W pracy tej poddaję namysłowi zagadnienie związku pytania o sensowność bytu jako takiego oraz ludzkiej egzystencji z kategorią dobra — zarówno w jej etycznej, jak i ontologicznej (metafizycznej) interpretacji. Wyróżnioną płaszczyzną rozważań jest tutaj ontoteologia chrześcijańska (katolicka). Szczegółowymi zaś punktami odniesienia są: opozycja dobra i zła, zagadnienie relacji kategorii dobra i miłości (w tym krytyka koncepcji moralności „miłości do najdalszych” Nicolaia Hartmanna). Motywem zaś spajającym prowadzone tu rozważania jest przeświadczenie-teza o autoteliczności i odwieczności dobra jako najwyższej wartości. Ontyczną zaś podstawą tego rozpoznania byłaby absolutna wola Boga, który odwiecznie chce swego istnienia i uznaje je za dobre. Tak przynajmniej zakłada się w perspektywie teistycznej. Artykuł ten ma charakter systematycznej refleksji autorskiej i jako taki nie jest historycznofilozoficznym przeglądem postawionego zagadnienia. Jeśli chodzi o — z konieczności wybiórczą — literaturę przedmiotu, to koncentruję się tu głównie na źródłach współczesnych; stosunkowo liczne są także odniesienia do myśli Georga Wilhelma Friedricha Hegla.
Bibliografia
Abelard P., Etyka, czyli poznaj samego siebie, w: P. Abelard, Rozprawy, tłum. L. Joachimowicz, Warszawa 1969.
Adam K., Natura katolicyzmu, tłum. P. Lisicki, Warszawa 1999.
Augustyn św., Wyznania, tłum. Z. Kubiak, Warszawa 1992.
Conrad J., Zwycięstwo, tłum. A. Zagórska, Warszawa 1973.
Fichte J. G., Powołanie człowieka, tłum. A. Zieleńczyk, Kraków 2023.
Goutierre M.-D., Człowiek w obliczu własnej śmierci. Absurd czy zbawienie?, tłum. A. Kuryś, Kraków 2001.
Guardini R., Koniec czasów nowożytnych. Świat i osoba. Wolność, łaska, los, tłum. Z. Włodkowa, M. Turowicz, J. Bronowicz, Kraków 1969.
Halík T., Listy do papieża. Zachęta do szukania nowych dróg, tłum. A. Babuchowski, Kraków 2024.
Hartmann N., Miłość do najdalszych, tłum. P. Korobczak, „Ruch Filozoficzny” 67 (2010) nr 4, s. 771–790.
Hegel G. W. F., Encyklopedia nauk filozoficznych, tłum. Ś. Fl. Nowicki, Warszawa 1990.
Hegel G. W. F., Nauka logiki, t. 2, tłum. A. Landman, Warszawa 1967.
Hegel G. W. F., Pisma wczesne z filozofii religii, tłum. G. Sowinski, Kraków 1999.
Heidegger M., Bycie i czas, tłum. B. Baran, Warszawa 1994.
Hoye W. J., Teologiczne błędy myślowe, tłum. P. Kolińska, Kraków 2011.
Lévinas E., Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, Warszawa 1998.
Maloney G. A., SJ, Chrystus kosmiczny. Od Pawła do Teilharda, tłum. T. Mieszkowski, Warszawa 1986.
Maritain J., Nauka i mądrość, tłum. M. Reutt, Warszawa-Ząbki 2005.
Marks K., Różnica między demokrytejską a epikurejską filozofią przyrody, tłum. I. Krońska, Warszawa 1966.
Meillassoux Q., Potencjalność i wirtualność, „Kronos: metafizyka, kultura, religia” 2012 nr 1, s. 5–18.
Niemczuk A., Stosunek wartości do bytu. Dociekania metafizyczne, Lublin 2005.
Paź B., Filium cognitionis. Przemiany nowożytnej metafizyki w ontologię od Suareza do Kanta, Warszawa 2019.
Possenti V., Nihilizm teoretyczny i „śmierć metafizyki”, tłum. J. Merecki SDS, Lublin 1998.
Rahner K., O możliwości wiary dzisiaj, tłum. A. Morawska, Kraków 1965.
Rama-Czaraka J., Dżnani-Joga. Joga Mądrości. Książka o najwyższych naukach jogów, tłum. W. Dunin Goździkowski, Warszawa 1932.
Ratzinger J., Eschatologia — śmierć i życie wieczne, tłum. M. Węcławski, Poznań 1984.
Rohr R., Nieśmiertelny diament. W poszukiwaniu prawdziwego ja, tłum. M. Chojnacki, Kraków 2013.
Schulz B., Sklepy cynamonowe. Sanatorium pod Klepsydrą, Warszawa 1999.
Tillich P., Religia biblijna a poszukiwanie ostatecznej rzeczywistości, tłum. J. Korpanty, Kraków 2023.
Wierzbicki P., Zapis świata. Traktat metafizyczny, Warszawa 2009.
Wójcik B., Wojna i motłoch. Sprzeczności nowoczesne w filozofii Hegla, Warszawa 2022.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Marek Łagosz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
