Cisza jako (anty)wartość w świecie konsumpcji

Abstrakt

Dzieckiem świata konsumpcji jest „cywilizacja krzyku”. Cisza jako wartość egzystencjalna, społeczna i aksjologiczna stała się deficytowa. Deficyt ciszy dotyka podstawowych warunków możliwości myślenia, wolności i godności człowieka. W perspektywie ekologii akustycznej brak ciszy pokazuje degradację pejzażu dźwiękowego nadmiarem antropogenicznych dźwięków oraz proces desensytyzacji człowieka, który staje się pod wpływem hałasu obojętny na świat i innych ludzi. Jednocześnie cisza ma charakter ambiwalentny: jest źródłem lęku w kulturze zdominowanej przez logikę produktywności i aktywności. Szczególnym problemem jest proces utowarowienia ciszy, która z dobra powszechnego przekształca się w luksusowy towar dostępny za opłatą i dla nielicznych. Niezbędne jest powszechne chronienie prawa do ciszy i uznanie braku ciszy za szkodliwe zanieczyszczenie, które czyni człowieka chorym i zniewolonym. Cisza jawi się jako niezbędny warunek bycia myślącym i wolnym.