“Caritas Pastoralis” as a mirror of the virtue of fortitude in selected works of Saint Joseph Sebastian Pelczar
DOI:
https://doi.org/10.15633/ps.29105Keywords:
virtue of fortitude, consistency, courage, pastoral theology, practical theology, pastoral love, caritas pastoralisAbstract
The paper discusses the issue of reinterpreting the concept of courage (the virtue of fortitude) in selected works of Saint Joseph Sebastian Pelczar. Referring to the tools of retrospective analysis, it was first asked about the virtue of fortitude definition as proposed by Pelczar. Then the practical implications of implementing the virtue of fortitude in light of the pastoral challenges of the Church, as seen from the perspective of the Bishop of Przemyśl, were sought. The task was also assumed to ‘actualize’ Pelczar’s recorded spiritual experience on the ground of practical theology, in the “caritas pastoralis” perspective, making the virtue of fortitude viable in the realities of Church life. Based on the study’s results, key conclusions and recommendations were also formulated. The ‘pastoral call’, a treasure of Joseph Sebastian Pelczar’s spiritual meditations, addressed to his contemporaries, but also to today’s pastors, is still relevant. It is not ‘so much’ and not ‘only’ about courage alone, but about courage flowing from love, and consistency combined with gentleness, which constitute the authenticity of “caritas pastoralis”.
References
Bujak G., Przemyskie synody diecezjalne biskupa Józefa Sebastiana Pelczara w 1902, 1908 i 1914 roku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 110 (2018), s. 77–91, https://doi.org/10.31743/abmk.2018.110.05.
Casalis G., Für Menschen — unmöglich!, “Concilium” 22 (1986), s. 349–356.
Chmielewski M., Leksykon duchowości katolickiej, Lublin–Kraków 2002.
Franciszek, Adhortacja apostolska Evangelii gaudium, 24.11.2013.
Franciszek, List apostolski w formie motu proprio: Ad theologiam promovendam, https://www.vatican.va/content/francesco/it/motu_proprio/documents/20231101-motu-proprio-ad-theologiam-promovendam.html (01.06. 2024).
Franciszek, Przemówienie do Kurii Rzymskiej. Rachunek sumienia, 22.12.2014, „L’Osservatore Romano” wydanie polskie 1 (2015), s. 38–43.
Franciszek, Spotkanie z członkami Kurii Rzymskiej, Sala Klementyńska,
https://www.vatican.va/content/francesco/pl/speeches/2014/december/documents/papa-francesco_20141222_curia-romana.htm (01.06. 2024).
Góralczyk P., Cnota, w: Leksykon duchowości katolickiej, red. M. Chmielewski, Lublin–Kraków 2002, s. 142–145.
Grabijas K., Wanat L., Budować miasto miłości. Świętego Augustyna i współczesne refleksje o budowaniu wspólnoty, która tworzy miasto, „Międzynarodowy Przegląd Teologiczny Communio” 26 (2006) nr 5 (155: Miasto jako wyzwanie dla chrześcijanina), s. 26–39.
Jan Paweł II, Posynodalna adhortacja apostolska o formacji kapłanów we współczesnym świecie Pastores dabo vobis, 25.03.1992.
Kamiński R., Teologia pastoralna, t. 1, Lublin 2000.
Kupczewska J., Biskupa Józefa Sebastiana Pelczara „Mój życiorys”, w: J. S. Pelczar, Święty Józef Sebastian Pelczar (1842–1924) rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i biskup przemyski, red. A. Kubiś, J. Wołczański, Kraków 2005, s. 21–204 (Studia do Dziejów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, 17).
Ludwicki M., Biskup : rzecz o św. Józefie Sebastianie Pelczarze, Ząbki 2004 (Victores).
Leksykon teologii pastoralnej, red. R. Kamiński, W. Przygoda, M. Fiałkowski, Lublin 2006.
Neuner P., Zulehner M., Zrozumieć Kościół. Eklezjologia praktyczna, Poznań 2016.
Ołdakowski K., Papież: autorytet zdobywa się poprzez spójność w życiu,
https://www.vaticannews.va/pl/papiez/news/2020-01/papiez-franciszek-msza-dom-sw-marty-14-stycznia.html (28.07.2024).
Pelczar J. S., Jezus Chrystus wzorem i mistrzem kapłana. Rozmyślania dla kapłanów, cz. 1: Jezus Chrystus w życiu swojem ukrytem jest wzorem i mistrzem kapłana, t. 1, Przemyśl 1909.
Pelczar J. S., Mowy i kazania 1877–1899, red. C. Niezgoda, Ł. Kamykowski, A. Kubiś, Kraków 1998 (Studia do Dziejów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, 7).
Pelczar J. S., Święty Józef Sebastian Pelczar (1842–1924) rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i biskup przemyski, red. A. Kubiś, J. Wołczański, Kraków 2005 (Studia do Dziejów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, 17).
Pelczar J. S., Religia katolicka, jej podstawy, jej źródła, jej prawdy wiary, Warszawa 2019.
Pelczar J. S., Rozmyślania o życiu kapłańskiem, czyli ascetyka kapłańska, cz. 2, Kraków 1907.
Pelczar J. S., Rozmyślania o życiu kapłańskim, czyli ascetyka kapłańska, Poznań 2003.
Pelczar J. S., Rozmyślania o życiu zakonnym dla zakonnic, Kraków 1915.
Pelczar J. S., Życie duchowe, t. 1, Kraków 2003.
Pelczar J. S., Życie duchowe, t. 2, Kraków 2012.
Pelczar J. S., Życie duchowne, czyli doskonałość chrześcijańska według najcelniejszych mistrzów duchowych, Przemyśl 1924.
Pines A. M., Wypalenie — w perspektywie egzystencjalnej, w: Wypalenie zawodowe. Przyczyny i zapobieganie, red. H. Sęk, Warszawa 2010.
Potkański T., Wanat L., Chudobiecki J., Leadership in Time of Crisis or Crisis of Leadership? Implications for Regional Development, „Intercathedra” 27 (2011) nr 4, s. 45–52.
Psychologia kliniczna, t. 1, red. H. Sęk, Warszawa 2005.
Ravasi G., Królestwo i gwałt, „Przewodnik Katolicki” (2013) nr 43, https://www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2013/Przewodnik-Katolicki-43-2013/Przewodnik-liturgiczny/Krolestwo-i-gwalt (21.05.2024).
Rodrycjusz A., O postępowaniu w doskonałości, cz. 1, tłum. z języka hiszpańskiego K. Riedl TJ, Kraków 1929.
Sancti Aurelii Augustini, De civitate Dei, Turnhout 1955 (Corpus Christianorum. Series Latina, 47).
Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, t. 21: Męstwo, Warszawa 1962.
Wąchol G., Wanat L., Perspektywa λόγος i ἀρετή w procesie integracji osób z dysfunkcjami psychicznymi, „Paideia/Παιδεία” (2023) nr 5, s. 67–88.
Zulehner P. M., Pastoraltheologie, t. 1: Fundamentalpastoral. Kirche zwischen Auftrag und Erwartung, Düsseldorf 1989.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Jan Klimek

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).