Pierwszeństwo czy zwierzchnictwo? Jak postrzegano prymat biskupa Rzymu w drugiej połowie III w. na podstawie korespondencji Cypriana z Kartaginy z biskupami Rzymu: Korneliuszem i Stefanem
DOI:
https://doi.org/10.15633/sts.3205Słowa kluczowe:
biskup Rzymu, jedność, korespondencja, Korneliusz, listy, prymat, Stefan, św. CyprianAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie rozumienia pojęcia prymatu i roli biskupa Rzymu w drugiej połowie III w. Analizując korespondencję między Cyprianem z Kartaginy a biskupami rzymskimi, Korneliuszem i Cyprianem, można stwierdzić, że prymat biskupa Rzymu był oczywisty, lecz w Kartaginie postrzegano go w kategoriach pierwszeństwa, a w Rzymie – zwłaszcza za biskupstwa Stefana – w kategoriach zwierzchnictwa. W artykule przedstawiono także dwa zagadnienia szczegółowe: kontekst, w jakim powstawała korespondencja między Rzymem a Kartaginą, a także jej analiza. Listy Cypriana były skierowane do trzech podmiotów: kleru rzymskiego, biskupa Korneliusza i biskupa Stefana.
Bibliografia
Źródła drukowane
Cyprian św., Listy, tłum. W. Szołdrski, oprac. E. Stanula, Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy 1, Warszawa 1969.
Cyprian, O upadłych, tłum. J. Czuj, Poznań 1937.
Euzebiusz z Cezarei, Historia kościelna, Kraków 2013.
Hartel G., S. Thasci Caecili Cypriani opera omnia, vol. 3, part. 1, Vindobone 1868.
Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych. Opracował Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 2000 (Biblia Tysiąclecia, wyd. 5).
Stephanus I, Decretum Supra Omnibus Episcopis Scripta, Patrologiae Cursus Completus. Series Latina 3, accurante J.P. Migne, Parisiis 1844, k. 1002.
Źródła internetowe
Ratzinger J., Bertone T., Prymat Następcy Piotra w tajemnicy Kościoła. Uwagi Kongregacji Nauki Wiary, https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_19981031_primato-successore-pietro_pl.html [dostęp: 30.XI.2025 r.].
Opracowania
Badeni J., Święty Cyprian kartagiński i karność Kościoła w III wieku, Kraków 2017.
Czuj J., Św. Cyprian na tle epoki, Kraków 1937.
Myszor W., Zagadnienie herezji w listach św. Cypriana, „Warszawskie Studia Teologiczne” 9 (1971), nr 1, s. 147–190.
Schatz K., Prymat papieski od początków do współczesności, Kraków 2004.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Michał Staszewski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
