Papal Bull Vixdum Poloniae Unitas. Origin, Resolutions, and Effects
DOI:
https://doi.org/10.15633/sts.3201Keywords:
Papal bull "Vixdum Poloniae Unitas", Polish metropolises, Polish diocesesAbstract
In over a thousand years of Polish history, there have been several reforms related to territorial changes in the Roman Catholic Church. One of them took place in 1925. This article is an attempt to present the circumstances of the creation of the papal bull Vixdum Poloniae Unitas, promulgated on October 28, 1925. The origins of this document are shown, both in the ecclesiastical and political context of the Church in Poland after World War I. In addition, the issue of the important work related to the preparation for the reorganization of church structures is explained. And finally, the provisions of the bull are discussed as well as the new organization of the Roman Catholic Church in Poland established in 1925.
References
Printed Sources
Bulla Vixdum Poloniae Unitas. Reprodukcje stron. Tekst łaciński. Tłumaczenie na język polski, ed. P. Stanko, Katowice 2015.
Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Rzymie dn. 10 lutego 1925 r., Artykuł IX, w: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z 1925 r., nr 47, item 324, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19250720501/O/D19250501.pdf (accessed: April 15, 2025).
Kościół katolicki w Polsce 1918–1990. Rocznik statystyczny, ed. L. Adamczuk, W. Zdaniewicz, Warszawa 1991, pp. 104–106.
Dekret wykonawczy J. E. Nuncjusza Apostolskiego w Warszawie o nowych granicach diecezji sandomierskiej z 11.11.1925 r., „Kronika Diecezji Sandomierskiej”18(1925), nr 12, pp. 291–293.
Elaborations
Banaszak M., Historia Kościoła Katolickiego. Czasy najnowsze 1914–1978, t. 4, Warszawa 1992.
Budziarek M., Wrzeszcz M., Łódzka diecezja, w: Encyklopedia katolicka, t. 11, ed. E. Ziemann, Lublin 2006, coll. 555–558.
Frasik T., Historia Kościoła katolickiego w Polsce, Kraków 2021.
Jakubowski W., Solarczyk M., Rzymskokatolicka administracja kościelna na ziemiach polskich, Warszawa 2007.
Kłoczowski J., Mullerowa L., W niepodległej Polsce (1918–1980), in: Zarys dziejów Kościoła katolickiego w Polsce, ed. J. Kłoczowski, L. Mullerowa, J. Skarbek, Kraków 1986, pp. 292–334.
Konieczny M., Vixdum Poloniae Unitas, in: Encyklopedia katolicka, t. 20, ed. E. Gigilewicz, Lublin 2014, coll. 106.
Kopiec J., Prymas, in: Encyklopedia katolicka, t. 16, ed. E. Gigilewicz, Lublin 2012, coll. 577–579.
Kozyrska A., Mohylewska metropolia, in: Encyklopedia katolicka, t. 13, ed. E. Gigilewicz, Lublin 2009, coll. 43–45.
Kucharczyk G., Polska. Dzieje państwa i narodu, Warszawa 2022.
Kujawski W., Straty terytorialne diecezji włocławskiej w następstwie bulli cyrkumskrypcyjnej Vixdum Poloniae Unitas z 1925 r., „Teologia i Człowiek” 19 (2012), nr 1, pp. 257–276.
Kumor B., Projekty zmian w organizacji metropolitarnej i diecezjalnej w Polsce (1918–1925), in: Kościół w II Rzeczypospolitej, ed. Z. Zieliński, S. Wilk, Lublin 1980, p. 53–62.
Kumor B., Historia Kościoła, part 8, Lublin 2001.
Nowak A., Czas walki z Bogiem. Kościół na straży polskiej wolności, part 4, Kraków 2011.
Olszar H., Kościół w Polsce w okresie międzywojennym (1918–1939), „Sympozjum”8 (2004), nr 1, pp. 7–48.
Stanko P., Vixdum Poloniae Unitas z 28 października 1925 r. Geneza, znaczenie, dzieje, edycja, Katowice 2015.
Wisłocki J., Konkordat polski z 1925 r., Poznań 1977.
Wójcik W., Konkordat polski z 1925 roku. Próba oceny, in: Kościół w II Rzeczypospolitej, ed. Z. Zygmunt, S. Wilk, Lublin 1980, pp. 17–21.
Wyczawski H., Organizacja kościelna, in: Historia Kościoła w Polsce, ed. B. Kumor, Z. Obertyński, t. 2, part 2, Poznań–Warszawa 1979, pp. 22–43
Wyczawski H., Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, 2nd edition, ed. T. Moskal, A.K. Sitnik, Kalwaria Zebrzydowska 2013.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Rafał Piekarski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
