Ethics and regulation of artificial intelligence in the light of Catholic social teaching
DOI:
https://doi.org/10.15633/acan.21208Keywords:
artificial intelligence, ethics, regulation, Catholic social teachingAbstract
This article examines the stance of Catholic social teaching on the development and use of artificial intelligence. In an era of the growing impact of modern technologies, this issue is becoming increasingly important. The paper discusses the Church’s approach to ethical and regulatory questions in this field, with particular attention to the teaching of Pope Francis and Pope Leo XIV. It highlights the note “Antiqua et nova”, which offers the most comprehensive presentation of the Church’s position on this matter. The article also addresses the Church’s social teaching on the regulation of this technology: what form AI regulation should take in light of this teaching, why—and to what extent—it is necessary to govern this phenomenon, and why responsibility and cooperation, including at the international level, are essential. The author analyzed official Church documents, in particular those expressing papal teaching in this area. The analysis shows that the Church has actively engaged in the debate on the ethics and regulation of artificial intelligence. In light of Church teaching, AI ethics should focus on protecting human dignity and countering the “technocratic paradigm.” The Church also unequivocally supports the need to create regulations governing the operation of this technology in society. Moreover, this issue is among the priority themes of the Church’s contemporary social teaching.
References
Benedykt XVI, Encyklika Deus caritas est, 25.12.2005.
Benedykt XVI, Przemówienie podczas wizyty Ojca Świętego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim, Watykan, 21.10.2006.
Chow A., Pope Leo’s Name Carries a Warning About the Rise of AI, „Time” 15.05.2025, https://time.com/7285449/pope-leo-artificial-intelligence
Cunderlík Cerbová V., Veronika, Artificial Intelligence, ethics, and the catholic church, w: I. Florek, I. Laki (red.), Human Rights – From reality to the virtual world, Józefów 2021, s. 20–31.
Dykasteria ds. Doktryny Wiary i Dykasteria ds. Kultury i Edukacji, Nota dotycząca relacji między sztuczną inteligencją a inteligencją ludzką Antiqua et nova, Watykan, 14.01.2025, https://www.ekai.pl/wp-content/uploads/2025/04/PL_Nota-Antiqua-et-nova.pdf
Franciszek, Adhortacja apostolska Laudate Deum, Rzym, 4.10.2023.
Franciszek, Encyklika Fratelli Tutti o braterstwie i przyjaźni społecznej, Asyż, 3.10.2020.
Franciszek, Miej nadzieję i działaj ze stworzeniem. Orędzie na Obchody Światowego Dnia Modlitw o Ochronę Świata Stworzonego, Rzym, 27.06.2024.
Franciszek, Przemówienie do członków Narodowej Konfederacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego (CONFAP), Watykan, 3.05.2024.
Franciszek, Przemówienie do członków Stowarzyszenia na rzecz Pomocniczości i Modernizacji Samorządów Lokalnych (ASMEL), Watykan, 20.01.2024.
Franciszek, Przemówienie do uczestników „Dialogów Minewry”, Watykan, 27.03.2023.
Franciszek, Przemówienie do uczestników międzynarodowej konferencji Fundacji „Centesimus Annus Pro Pontifice”, Watykan, 22.06.2024.
Franciszek, Przemówienie do uczestników konferencji organizowanej przez Papieską Akademię Życia, Watykan, 16.01.2024.
Franciszek, Przemówienie do uczestników spotkania „Rome Call” promowanego przez fundację Renaissance, Watykan, 10.01.2023.
Franciszek, Przemówienie podczas sesji G7 na temat sztucznej inteligencji, Borgo Egnazia, 14.06.2024.
Franciszek, Przemówienie podczas spotkania z władzami, społeczeństwem obywatelskim i korpusem dyplomatycznym w trakcie podróży apostolskiej do Indonezji, Papui Nowej Gwinei, Timoru Wschodniego i Singapuru, Singapur, 12.09.2024.
Franciszek, Przemówienie z okazji spotkania z uczestnikami Zgromadzenia Plenarnego Papieskiej Akademii Życia, Watykan, 28.02.2020.
Franciszek, Przesłanie do Prezydenta Republiki Francji z okazji „AI Action Summit” w Paryżu, 11.02.2025, Watykan, 7.02.2025.
Franciszek, Przesłanie do uczestników zgromadzenia „AI Ethics for Peace”, Hiroszima, 9–10.07.2024.
Franciszek, Przesłanie na 150. rocznicę ogłoszenia św. Alfonsa Marii de Liguori doktorem Kościoła, Rzym, 23.03.2021.
Franciszek, Przesłanie na Światowe Forum Ekonomiczne 2025, Watykan, 14.01.2025.
Franciszek, Przesłanie z okazji Międzynarodowego Dnia Alfabetyzacji 2023 podpisane przez Kard. Sekretarza Stanu P. Parolina, Paryż, 2023.
Franciszek, Sztuczna inteligencja i mądrość serca: dla komunikacji w pełni ludzkiej. Orędzie na LVIII Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, Rzym, 24.01.2024.
Franciszek, Sztuczna inteligencja i pokój. Orędzie na 57. Światowy Dzień Pokoju, Watykan, 8.12.2023.
Franciszek, The Future we want, the United Nations we need: reaffirming our collective commitment to multilateralism – confronting COVID-19 through effective multilateral action. Przesłanie na 75. Posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 25.09.2020.
Giordano E., Leo rejects plan for AI pope, „Politico” 19.09.2025, https://www.politico.eu/article/pope-leo-rejects-plans-for-an-ai-pope.
Glatz C., Pope Francis: Without human control, AI could show its „fearsome” side, „The Catholic Register” 11.02.2025, https://www.catholicregister.org/item/1719-pope-francis-without-human-control-ai-could-show-its-fearsome-side.
Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji, Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji, Bruksela, kwiecień 2019.
Hulicki M., The principles of algorithmic justice in the digital market, w: D. Collins, M. Geist (red.), Research Handbook on Digital Trade, Edward Elgar Publishing 2023, s. 345–368, https://doi.org/10.4337/9781800884953.00032.
Kietliński K., Ocena ideologii technokratycznej w perspektywie nauczania Kościoła katolickiego, „Media Biznes Kultura” 2019 nr 1 (6), s. 141–152, https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.19.013.10715.
Komisja Etyki COMECE, A European Call for Responsibility. Ethical demands for a human-centric artificial intelligence, Bruksela, 1.02.2024.
Kozerska E., Scheffler T., Papież Franciszek i Dykasteria ds. Kultury i Edukacji o wpływie nowych technologii na dziedzictwo kulturowe, „Santander Art and Culture Law Review” 11 (2025) nr 1, s. 205–228, https://doi.org/10.4467/2450050XSNR.25.010.21966.
Kloch J., Ludzka inteligencja różni się od AI. Glosa do dokumentu „Antiqua et nova”, „L’Osservatore Romano” wydanie polskie 2025 nr 1 (469), s. 15–16.
Kloch J., Sztuczna inteligencja – mądrze i etycznie wykorzystywana – może stać się wielką pomocą, rozm. przepr. A. Rasińska, KAI, 28.05.2025, https://upjp2.edu.pl/aktualnosci/ks-prof-dr-hab-jozef-kloch-o-sztucznej-inteligencji-i-dokumencie-stolicy-apostolskiej-28-v-2025-2919.html.
Kloch J., To nie sztuczna inteligencja jest niebezpieczna, tylko człowiek, rozm. przepr. T. Królak, tysol.pl, 30.1.2025, https://www.tysol.pl/a134713-wywiad-ks-prof-kloch-to-nie-sztuczna-inteligencja-jest-niebezpieczna-tylko-czlowiek.
LeMonde, AP, AFP, Pope Leo XIV lays out vision of his papacy, identifies AI as a main challenge, „LeMonde” 10.05.2025, https://www.lemonde.fr/en/religions/article/2025/05/10/pope-leo-xiv-lays-out-vision-of-his-papacy-identifies-ai-as-a-main-challenge_6741126_63.html.
Leon XIV, Czuwanie modlitewne pod przewodnictwem Ojca Świętego Leona XIV. Jubileusz Młodzieży, Tor Vergata, 2.08.2025.
Leon XIV, Katecheza z okazji 60. rocznicy soborowej Deklaracji Nostra aetate, Watykan, 29.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie do biskupów Konferencji Episkopatu Włoch, Watykan, 17.06.2025.
Leon XIV, Przemówienie do członków Międzynarodowej Unii Międzyparlamentarnej z okazji Jubileuszu Rządzących, Watykan, 21.06.2025.
Leon XIV, Przemówienie do Kolegium Kardynalskiego, Watykan, 10.05.2025.
Leon XIV, Przemówienie do przedstawicieli CONFEMEL, Watykan, 2.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie do przedstawicieli mediów, Watykan, 12.05.2025.
Leon XIV, Przemówienie do Przełożonych Generalnych Towarzystwa Jezusowego, Watykan, 24.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników konferencji „Artificial Intelligence and Care of our Common Home”, Watykan, 5.12.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników konferencji międzynarodowego stowarzyszenia MINDS, Watykan, 9.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników konferencji „The Dignity of Children and Adolescents in the Age of Artificial Intelligence”, Watykan, 13.11.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników „Seminario de Etica en el Gerenciamiento de Empresas del Sector Salud”, Watykan, 17.11.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników seminarium promowanego przez Papieską Akademię Teologii, Watykan, 13.09.2025.
Leon XIV, Przemówienie do uczestników Światowego Spotkania Ruchów Ludowych, Watykan, 23.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie do wychowawców z okazji Jubileuszu Świata Wychowania, Watykan, 31.10.2025.
Leon XIV, Przemówienie podczas spotkania z światem filmu, Watykan, 15.11.2025.
Leon XIV, Przemówienie podczas spotkania z władzami, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i korpusem dyplomatycznym w trakcie podróży apostolskiej do Turcji i do Libanu z pielgrzymką do Izniku z okazji 1700. rocznicy pierwszego Soboru Nicejskiego, Ankara, 27.11.2025.
Leon XIV, Przesłanie do uczestników II Dorocznej Konferencji na temat Sztucznej Inteligencji, Etyki i Ładu Korporacyjnego, Watykan, 17.06.2025.
Leon XIV, Przesłanie do uczestników „Builders AI Forum”, Etyki i Ładu Korporacyjnego, Watykan, 3.11.2025.
Leon XIV, Przesłanie z okazji „AI for Good Summit 2025” podpisane przez Kard. Sekretarza Stanu P. Parolina, Genewa, 10.07.2025.
List Konferencji Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych do Kongresu USA, AI Principles and Priorities, Waszyngton, 9.06.2025, https://www.usccb.org/resources/AI%20Principles%20and%20Priorities%20Ltr%206%209%2025.pdf
McCarthy J. i in., A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence, 31.08.1955, „AI Magazine” 27 (2006) nr 4, s. 12–14, https://doi.org/10.1609/aimag.v27i4.1904.
Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna, Ethics and governance of artificial intelligence for health, 2.06.2022, FG-AI4H DEL01.
Mleczko W., Jak ewangelizować świat cyfrowy? Wskazania Benedykta XVI w orędziach na Światowe Dni Środków Społecznego Przekazu, „Studia Socialia Cracoviensia” 6 (2014) nr 1, s. 197–208, https://doi.org/10.15633/ssc.765.
Morciniec P., Etyka sztucznej inteligencji – fakty i perspektywy, „Family Forum” 15 (2025), https://doi.org/10.25167/FF/5800.
Papieska Rada ds. Kultury, Jubilee for Men and Women from the World of Learning, Watykan, 25.05.2000, https://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_councils/cultr/documents/rc_pc_cultr_doc_10121999_jubilaeum-scient_en.html
Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu, Ethics in Internet, Watykan, 22.02.2002.
Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu, The Church and Internet, Watykan, 22.02.2002.
Papieska Rada Iustitia et Pax, Kompendium nauki społecznej Kościoła, Kielce 2005.
Paweł VI, Adhortacja apostolska Evangelii nuntiandi, Watykan, 8.12.1975.
Perolin P., Przemówienie podczas 41. Konferencji Generalnej UNESCO, Paryż, 12.11.2021.
Reisenauer Guidotti B., A pope for an algorithmic age? Pope Leo XIV and artificial intelligence, „National Catholic Reporter” 29.07.2025, https://www.ncronline.org/opinion/pope-algorithmic-age-pope-leo-xiv-and-artificial-intelligence
Rome Call for AI Ethics, https://www.romecall.org/the-call.
Samuelson P., Five challenges for regulating the Global Information Society, „Social Science Research Network” 2000, https://ssrn.com/abstract=234743
Slattery J. P., Vukov J., Next Steps on A. I.: Can Pope Francis help chart a way forward?, „America. The Jesuit Review of Faith and Culture” March 2025, s. 32–38.
Sobór Watykański II, Dekret o środkach społecznego przekazu Inter mirifica, Watykan, 4.12.1963.
Synod Biskupów, XV Zwyczajne Walne Zgromadzenie, Młodzi Ludzie, Wiara i Rozeznanie Powołania, Instrumentum Laboris, Watykan 2018.
Tridente G., Evaluating Church Communications in the Era of Artificial Intelligence, „Roczniki Nauk Społecznych” 52 (2024) nr 3, s. 23–41, https://doi.org/10.18290/rns2024.0015.
Turing A. M., Computing machinery and intelligence, „Mind” 59 (1950), s. 433–460, https://doi.org/10.1093/mind/LIX.236.433.
UNESCO, Recommendation on the ethics of artificial intelligence, Paryż 2022.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Maciej Hulicki
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
