Analiza etyczna fenomenu uczciwości na podstawie powieści Fiodora Dostojewskiego Bracia Karamazow

Agnieszka Janas

Abstrakt


W artykule została zastosowana metoda analizy etycznej w celu przedstawienia znaczenia fenomenu uczciwości na przykładzie powieści Fiodora Dostojewskiego Bracia Karamazow. Etyka nikomachejska oraz Etyka wielka Arystotelesa zostały wykorzystane do dokonania oceny etycznej bohaterów powieści i ich działań. Ranga poruszanych przez pisarza problemów umożliwia interpretację dzieła jako powieści – tragedii. W ostatniej części artykułu została przedstawiona charakterystyka jednego z tytułowych bohaterów powieści, Dymitra, z uwzględnieniem cech umożliwiających uznanie go za bohatera tragedii, którego czyny nie wynikają z nikczemności i podłości, ale z powodu „zbłądzenia”. Celem artykułu jest ukazanie analizy etycznej dzieł literackich jako sposobu ­interpretowania i odbioru samego dzieła przez pryzmat ukazanych w nim wartości.


Słowa kluczowe


uczciwość; Fiodor Dostojewski; Arystoteles; etyka; literatura

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arystoteles, Etyka nikomachejska, w: Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 5, przeł. D. Gromska, Warszawa 2000, s. 77–300.

Arystoteles, Etyka wielka, w: Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 5, przeł. W. Wróblewski, Warszawa 2000, s. 301–383.

Arystoteles, Poetyka, przeł. H. Podbielski, Wrocław 1983.

Bachtin M., Problemy poetyki Dostojewskiego, Warszawa 1970.

Brzoza H., Dostojewski – myśl a forma, Łódź 1984.

Brzoza H., Dostojewski. Między mitem, tragedią i apokalipsą, Toruń 1995.

Burke K., Filozofia formy literackiej, przeł. E. Rajewska, Gdańsk 2014.

Chyrowicz B., O sytuacjach bez wyjścia w etyce, Kraków 2008.

Dilthey W., O istocie filozofii i inne pisma, tłum. i wstęp E. Paczkowska-Łagowska, Warszawa 1987.

Dostojewski F., Bracia Karamazow, przeł. A. Wat, oprac. J. Smaga, Wrocław 2013.

Galewicz W., Z Arystotelesem przez greckie tragedie, Kraków 2003.

Głąb A., Literatura a poznanie moralne, Lublin 2016.

Herbut J., Elementy metodologii filozofii, Lublin 2004.

Leksykon filozofii klasycznej, red. nauk. J. Herbut, Lublin 1997.

Podrez E., Rola wyobraźni w kształtowaniu świadomości moralnej, w: Wyobraźnia jako jaźń twórcza. Studia z etyki, literatury i sztuki, red. nauk. E. Podrez, A. Czyż, Warszawa 2002.

Sofokles, Antygona, przeł. K. Morawski, Wrocław 1995.

Stanisz M., Pytania o światopogląd gatunków literackich, w: Filozofia w literaturze. Literatura w filozofii, red. nauk. A. Iskra-Paczkowska, S. Gałkowski, M. Stanisz, Rzeszów 2013.

Urbankowski B., Dostojewski: dramat humanizmów, Warszawa 1994.




Copyright (c) 2019 Agnieszka Janas