Miejsce czy miejsca? Kilka uwag na temat propozycji Romana Ingardena dotyczących łączenia intencjonalnych i rzeczywistych miejsc w dziele literackim

Autor

  • Karol Petryszak Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

DOI:

https://doi.org/10.15633/lie.4173

Słowa kluczowe:

Roman Ingarden, filozofia literatury, miejsce, dzieło literackie, Hilary Putnam, Józef Bańka, ziemia bliźniacza, recentywizm

Abstrakt

W artykule została przedstawiona propozycja uzupełnienia filozofii literatury Romana Ingardena. Fenomenolog ten zakładał, że między miejscem rozgrywania się akcji w dziele literackim a faktycznym miejscem – jeśli na takie miejsce wskazywałoby dzieło literackie (np. ul. Grodzka w Krakowie) – zachodzi pewna tożsamość lub pewna łączność. W oparciu o poszerzoną na potrzeby tematu argumentację Hilarego Putnama i metafizyczne aspekty recentywizmu Józefa Bańki przedstawiono argumenty wskazujące, że nie jest możliwe utrzymanie twierdzenia o łączności między miejscami intencjonalnymi w dziele literackim a miejscami rzeczywistymi. Przedstawiono również konsekwencje takiego uzupełnienia wskazanego punktu filozofii literatury Ingardena.

Biogram autora

Karol Petryszak - Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Karol Petryszak – asystent w Katedrze Filozofii Kultury Wydziału Filozoficznego UPJPII w Krakowie. W prowadzonych badaniach zajmuje się filozofią literatury, filozofią kultury, ontologią oraz współczesnymi ideologiami. Zwraca szczególną uwagę na precyzyjne stosowanie terminologii fachowej oraz założenia kryjące się za poszczególnymi koncepcjami. Autor m.in.: Ontologia kultury. Badania nad kulturą w oparciu o zmodyfikowaną ontologię Romana Ingardena (2021), Ogród Eden na wschodzie, czyli materializm dialektyczny w „Drugiej płci” autorstwa Simone de Beauvoir (2019).

Bibliografia

Bańka J., Sermonizm jako stanowisko recentywizmu w sporze o powszechniki, „Folia Philosophica” 26 (2008), s. 199–220.

Głowiński M., O konkretyzacji, w: M. Głowiński, Style odbioru: szkice o komunikacji literackiej, Kraków 1977, s. 91–109.

Ingarden R., O dziele literackim. Badania z pogranicza ontologii, teorii języka i filozofii literatury, Warszawa 1960.

Ingarden R., O poznawaniu dzieła literackiego, Warszawa 1976.

Ingarden R., O pytaniach esencjalnych, w: R. Ingarden, Z teorii języka i filozoficznych podstaw logiki, Warszawa 1972.

Ingarden R., Spór o istnienie świata, t. 2/1, Warszawa 1987.

Pelc J., Quasi-sądy a dzieło literackie, „Pamiętnik Literacki” 54 (1963) 3, s. 61–79.

Petryszak K., Ontologia kultury. Badania nad kulturą w oparciu o zmodyfikowaną ontologię Romana Ingardena, Kraków 2021, doi: 10.15633/9788374387767.

Popper K., Wszechświat otwarty. Argumenty na rzecz indeterminizmu, Kraków 1996.

Putnam H., Mózgi w naczyniu, w: H. Putnam, „Wiele twarzy realizmu” i inne eseje, Warszawa 1998, s. 295–324.

Putnam H., Znaczenie wyrazu „znaczenie”, w: H. Putnam, „Wiele twarzy realizmu” i inne eseje, Warszawa 1998, s. 93–184.

Rosiak M., Spór o substancjalizm. Studia z ontologii Ingardena i metafizyki Whiteheada, Łódź 2003.

Rosiak M., Zagadnienie postaktualności. Z ontologii egzystencjalnej tego, co przeminęło, „Lectiones & Acroases Philosophicae” 5 (2012) 2, s. 33–46.

Słownik terminów literackich, pod red. M. Głowińskiego, T. Kostkiewiczowej, A. Okopień-Sławińskiej, J. Sławińskiego, Wrocław 2008.

Stępień A.B., Uwagi o Ingardenowskiej koncepcji ontologii, w: Spór o Ingardena, pod red. J. Dębowskiego, Lublin 1994, s. 17–26.

Stróżewski W., Wokół piękna, Kraków 2002.

Szczepańska A., Estetyka Romana Ingardena, Warszawa 1989.

Świderski E., Pewne główne rysy ontologii Ingardena, „Studia Philosophiae Christianae” 14 (1978) nr 1, s. 89–108.

Ulicka D., Ingardenowska filozofia literatury. Konteksty, Warszawa 1992.

Ziomek J., Fikcyjne pole odniesienia a problem quasi-sądów, w: Wypowiedź literacka a wypowiedź filozoficzna, pod red. M. Głowińskiego i J. Sławskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1992, s. 199–209.

Pobrania

Opublikowane

2021-12-16

Numer

Dział

Artykuły