„Ius post bellum”. O współczesnym rozumieniu pokoju jako oczekiwanym kresie wojny w teorii „bellum iustum”

Abstrakt

Współczesność przesycona jest wojnami. Coraz to nowsze formy konfliktu stanowią wyzwania dla państw i społeczeństw, konfrontując wyobrażenia o wojnie z faktem wojny, stanowiąc wyzwania dla ustanowionych teorii, praw i obyczajów. Wyzwania te dotyczą również zakończenia wojny. Święty Augustyn pisał, że „upragnionym zakończeniem wojny jest pokój, bo wszyscy szukają pokoju, nawet prowadząc wojnę”. Ów pokój okazuje się dziś problematyczny i trudny do osiągnięcia, gdyż nie może być stanem ustalonym jako „pokój zwycięzcy” czy „pokój haniebny”, mogący stanowić zarzewie kolejnej wojny. W odpowiedzi na to wyzwanie warto przyglądnąć się współczesnym propozycjom sprawiedliwego pokoju, rozważającym minimalistyczną i maksymalistyczną teorię „ius post bellum” (sprawiedliwego pokoju).