Medialne patronaty świętych. Patroni mediów czy ludzi mediów?
DOI:
https://doi.org/10.15633/ps.30309Słowa kluczowe:
dziennikarstwo, Internet, mass media, patronat, święciAbstrakt
W historii Kościoła kult świętych związany był ze zwyczajem patronatu, czyli oddawania grup osób — mieszkańców danego terytorium, członków stowarzyszeń czy grup zawodowych — pod opiekę świętego. Patron stawał się ważnym elementem tożsamościowym danej wspólnoty i przypominał o etycznej odpowiedzialności za wykonywaną pracę. W 1923 roku Pius XI ustanowił św. Franciszka Salezego patronem pisarzy katolickich, w 1952 roku ogłoszono św. Gabriela Archanioła patronem telekomunikacji, a w 1958 roku św. Klarę — patronką telewizji. Niniejszy artykuł podejmuje kwestię patronatu w świetle wypowiedzi papieży od jego ogłoszenia. W realizacji zamierzonego celu wykorzystano metodę magisterialną. Głównym motywem ogłaszania tych patronatów miała być nadprzyrodzona opieka świętych. Patronat miał też służyć za pouczenie, święci zostali wskazani jako duchowi przewodnicy dziennikarzy i wzór etycznej odpowiedzialności i wiarygodności w procesie komunikacji społecznej. Nie ulega też wątpliwości, że patronat — nawet jeśli odnoszony jest do urządzeń telekomunikacyjnych — dotyczy osób.
Bibliografia
All’Associazione di S. Francesco di Sales. La circolare del Comitato — Statuto — Iscrizioni, „L’Osservatore Romano” 65 (1925) n. 78, s. 2.
Baragli E., Comunicazione, comunione e Chiesa, Roma 1973.
Benedykt XVI, Orędzie na XLV Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, 24.01.2011, „L’Osservatore Romano” (wyd. pol.) 32 (2011) n. 3, s. 8–10.
Codex iuris canonici Pii X Pontificis Maximi iussu digestus, Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, 27.05.1917, „Acta Apostolicae Sedis” 9 (1917) pars 2, s. 1–593.
Controverses de S. François de Sales, evesque de Geneve […] Edition première, A Paris, Chez Frederic Leonard, 1672.
Cronaca contemporanea. Cose italiane, „Civiltà Cattolica” 76 (1925) n. 2, s. 176–182.
Decreta authentica Congregationis Sacrorum Rituum: ex actis eiusdem collecta eiusque auctoritate promulgata sub auspiciis SS. Domini Nostri Leonis Papae XIII, vol. 1: 1588–1705, Romae 1898.
Estaunié É., Traité pratique de télécommunication électrique, Paris 1904.
Euzebiusz z Cezarei, Historia kościelna, tłum. A. Caba, A. Lisiecki, Kraków 2013.
Filippo Soccorsi SJ do kard. Clemente Micara, 20.11.1950, Archivio Storico del Dicastero delle Cause dei Santi, R 56/50.
Franciszek, List apostolski Totum amoris est w czterechsetną rocznicę śmierci świętego Franciszka Salezego, 28.12.2022, https://www.vatican.va/content/francesco/pl/apost_letters/documents/20221228-totum-amoris-est.html (30.12.2025).
Franciszek, Orędzie na LV Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, 23.01.2021, https://www.vatican.va/content/francesco/pl/messages/communications/documents/papa-francesco_20210123_messaggio-comunicazioni-sociali.html (30.12.2025).
Franciszek, Orędzie na LVII Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, 24.01.2023, https://www.vatican.va/content/francesco/pl/messages/communications/documents/20230124-messaggio-comunicazioni-sociali.html (30.12.2025).
Franciszek Salezy, Filotea. Wprowadzenie do życia pobożnego, tłum. H. Libiński, Kraków 2024.
Giovanni Paolo II, Discorso ad un gruppo di giornalisti cattolici, 10.02.1989, https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/it/speeches/1989/february/documents/hf_jp-ii_spe_19890210_giornalisti-cattolici.html (20.02.2026).
Joannes PP. XXIII, [Allocutiones] Ad scriptorum collegium ephemeridis „L’Osservatore Romano” aliosque catholicos diurnarios scriptores a Beatissimo Patre coram admissos, 27.01.1963, „Acta Apostolicae Sedis” 55 (1963), s. 99–105.
Joannes PP. XXIII, [Allocutiones] Iis qui interfuerunt Conventui III Nationali de catholicorum scriptis, cotidie vel in dies certos vulgatis, 4.05.1959, „Acta Apostolicae Sedis” 51 (1959), s. 359–362.
Ks. Joseph Schneuwly do ks. Albino Galletto, 3.01.1957, Archivio Apostolico Vaticano, Anno 1950 SGG, Curia Romana, pos. 179, k. 7.
Leksykon liturgii, oprac. B. Nadolski, Poznań 2006.
Leon XIV, Encyklika Magnifica humanitas o trosce o osobę ludzką w dobie sztucznej inteligencji, 15.05.2026, https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html (20.05.2026).
Lettera della Segreteria di Stato, w: E. Baragli, Comunicazione, comunione e Chiesa, Roma 1973, s. 442–443.
List bp. Stanisława Adamskiego do dyrektora Polskiego Radia Romana Starzyńskiego, 3.09.1937, Archiwum Archidiecezjalne w Katowicach, KBA 82, k. 97.
List bp. Stanisława Adamskiego do kard. Augusta Hlonda, 18.09.1937, Archiwum Archidiecezjalne w Katowicach, KBA 82, k. 101.
McLuhan M., Galaktyka Gutenberga. Tworzenie człowieka druku, tłum. A. Wojtasik, Warszawa 2019.
Moro E., La storia di Carlo Acutis, il santo patrono di Internet (nonché primo santo Millennial della storia della Chiesa), Elle, 08.09.2025, https://www.elle.com/it/magazine/a66010492/storia-carlo-acutis-canonizzato-papa-leone/ (24.03.2026).
Nota iniziale, 30.05.1955, Archivio Apostolico Vaticano, Anno 1950 SGG, Curia Romana, pos. 179, k. 2.
Paolo VI, Discorso ai membri dell’Unione Cattolica Stampa Italiana, 23.01.1969, https://www.vatican.va/content/paul-vi/it/speeches/1969/january/documents/hf_p-vi_spe_19690123_stampa-cattolica.html (20.03.2026).
Paulus PP. VI, Epistula apostolica Sabaudiae gemma, 29.01.1967, „Acta Apostolicae Sedis” 59 (1967), s. 113–123.
Pius PP. IX, Breve Dives in misericordia, 16.11.1877, „Acta Sanctae Sedis” 10 (1877), s. 411–415.
Pius PP. XI, Litterae encyclicae Rerum omnium perturbationem, 26.01.1923, „Acta Apostolicae Sedis”, 15 (1923) nr 2, s. 49–63; tłum. pol. Encyklika Rerum omnium perturbationem, tłum. P. Borkowski, „Rocznik Tomistyczny” 12 (2023) nr 1, s. 283–293.
Pius PP. XII, Litterae apostolicae Clarius explendescit, 14.02.1958, „Acta Apostolicae Sedis” 50 (1958), s. 512–513.
Pius PP. XII, Litterae apostolicae Quoniam omne datum, 12.01.1952, „Acta Apostolicae Sedis” 44 (1952), s. 216–217.
Pius PP. XII, Litterae encyclicae De re cinematographica, radiophonica ac televisifica Miranda Prorsus, 8.09.1957, „Acta Apostolicae Sedis” 49 (1957), s. 765–805; tłum. pol. Kościół a kultura masowa, red. F. Adamski, Kraków 1984, s. 237–261.
Rutkowski A., Patron, w: Encyklopedia katolicka, t. 15, E. Gigilewicz, Lublin 2011, kol. 59–60.
Seweryniak H., Teologie na „progu domu”, „Kultura — Media — Teologia” 2010 nr 1, s. 9–22.
Sobór Watykański II, Dekret Inter mirifica o środkach społecznego przekazywania myśli, 4.12.1963.
Św. Izydor — patron Internetu, internautów, informatyków, programistów, Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy w Łodzi, https://katolickie.media.pl/index.php/publikacje/komunikaty-i-informacje/9349-w-izydor-p-a-t-r-o-n-internetu-internautow-informatykow-programistow (24.03.2026).
Traité de l’Amour de Dieu. Par Mgr François de Sales Evêque & Prince de Genève. A Lyon, Chez Pierre Rigaud, 1616; tłum. pol.: Święty Franciszek Salezy, Traktat o miłości Bożej, tłum. M. B. Bzowska, Kraków 2002.
.1375. rocznica narodzin dla Nieba św. Izydora z Sewilli — Patrona Internetu i Internautów, https://www.ekai.pl/rocznica-narodzin-dla-nieba-sw-izydora-z-sewilli-patrona-internetu-i-internautow/ (24.03.2026).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Maciej Szczepaniak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
