Organisational changes to religion lessons in Polish schools as a challenge for the Church

Authors

DOI:

https://doi.org/10.15633/ps.29406

Keywords:

religion lesson, religious instruction, religion teacher, education law, Catholic Education Commission, Ministry of Education

Abstract

The unlawful changes being introduced between 2024 and 2025 by the Polish Government concern various aspects of the organisation of religion lessons at school. Among these options are the possibility of combining pupils into inter-class groups, limiting religion lessons to one hour per week, excluding religion grades from the average score, and scheduling religion classes during the first or last class hour of the day. These changes give rise to new educational and pastoral tasks. They call for deeper reflection and the development of new proposals for the organisation of religion lessons. Particularly important are the indications addressed to teachers of religion, which include concrete proposals for working with students in inter-class groups and guidelines for the implementation of the religious education curriculum in a situation where religion lessons are limited to one hour per week. Such activities have an educational dimension. They need to be supplemented by searching for new forms of dialogue between the Church and students and their parents, also outside school (e.g., in social media, in the community of the Church). At the same time, a positive image of religion lessons in the media should be created, indicating the didactic and educational value of religion teaching, including the important contribution of religion teachers to the implementation of the assumptions of holistic education and upbringing. It is competent religion teachers, involved in educational, upbringing, and preventive activities at school, who become a sign of hope and a guarantor of the implementation of educational and pastoral tasks. However, they need spiritual, psychological, substantive, and methodical support in the new and difficult organisational situation of religion lessons at school.

References

Biskupi: katecheza parafialna potrzebuje charyzmatycznych duszpasterzy, https://www.ekai.pl/biskupi-katecheza-parafialna-potrzebuje-charyzmatycznych-duszpasterzy/ (11.06.2025).

Chałupniak R., Konfesyjność nauczania religii. Zarys problematyki, „Paedagogia Christiana” 2 (2000), s. 31–51.

Dłuska K., Nauka religii w szkole publicznej — kościelny przywilej czy służba demokracji?, „Nurt SVD” 142.2 (2017), s. 336–353.

Katecheo, https://katecheo.pl/ (09.06.2025).

Katecheza2.0., https://www.katechezadwazero.pl/ (07.05.2025).

Komunikat Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie realizacji podstawy programowej i programu nauczania religii w roku szkolnym 2025/2026, https://opoka.news/komunikat-komisji-wychowania-katolickiego-kep (07.06.2025).

Konferencja Episkopatu Polski, Dyrektorium katechetyczne Kościoła katolickiego w Polsce, Kraków 2001, s. 81–85.

Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską podpisany w dniu 28 lipca 1993 r., Dziennik Ustaw z 1998 nr 51, poz. 318.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dziennik Ustaw z 1997 nr 78, poz. 483.

Krzywkowska J., Uregulowania prawne i praktyka w zakresie nauczania religii w szkołach publicznych w Polsce, „Studia Prawnoustrojowe” 38 (2017), s. 355–368.

Kucharczak F., Ponad 10 tysięcy nauczycieli religii może wkrótce stracić pracę, https://www.gosc.pl/doc/9259183.Ponad-10-tysiecy-nauczycieli-religii-moze-wkrotce-stracic-prace (2.06.2025).

Mezglewski A., Polski model edukacji religijnej w szkołach publicznych, Lublin 2009.

Misiaszek K., Koncepcja nauczania religii katolickiej w publicznej szkole polskiej, Warszawa 2010.

Nowacki J., Organizacja procesu nauczania w klasach łączonych, Warszawa 1985.

Od 2027 roku nowa podstawa programowa lekcji religii w szkole, https://www.ekai.pl/od-2027-r-nowa-podstawa-programowa-lekcji-religii-w-szkolach/ (10.06.2025).

Pawlak B., Kształcenie zintegrowane w klasach łączonych — możliwości, ograniczenia, wyzwania, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/12709/pm784--10--pawlak--ksztalcenie-zintegrowane.pdf?sequence=1&isAllowed=y (12.05.2025).

Pęczkowski R., Efektywność nauczania w klasach łączonych na poziomie edukacji wczesnoszkolnej, Problemy Wczesnej Edukacji 14 (2018) nr 1, s. 40–49.

Pęczkowski R., Funkcjonowanie klas łączonych w polskim systemie edukacji, ORE, https://www.ore.edu.pl/component/phocadownload/category/162-zarzdzanie-owiat-ii?download=-2824:funkcjonowanie-klas-czonych-w-polskim-systemie-edukacji (10.05.2025).

Pęczkowski R., Kształcenie w grupie zróżnicowanej wiekowo w edukacji wczesnoszkolnej — zarys koncepcji, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” 34 (2015) nr 2, s. 54–62.

Pisarek M., Obecność nauczania religii w publicznym systemie oświaty w świetle obowiązującego prawa, Rzeszów 2013.

Polska Agencja Prasowa, Biskupi napisali list do premiera w sprawie lekcji religii, https://www.pap.pl/aktualnosci/biskupi-napisali-list-do-premiera-w-sprawie-lekcji-religii (2.06.2025).

Rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, Dziennik Ustaw z 2024, poz. 438.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Dziennik Ustaw z 1992 nr 36, poz. 433 ze zm.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, Dziennik Ustaw z 2007 nr 83, poz. 562.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Dziennik Ustaw z 2025, poz. 66.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Dziennik Ustaw z 2024, poz. 1158.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Dziennik Ustaw z 2024, poz. 1158.

Rządowe Centrum Legislacji, Stanowiska zgłoszone w ramach opiniowania, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12390003/katalog/13084339#13084339 (02.06.2025).

Stanisz P., Walencik D., Tryb nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 27 (2024), s. 361–379.

Tak dla lekcji religii i etyki w szkole, https://takdlareligiiwszkole.pl/ (19.05.2025).

Trwają prace nad dokumentem roboczym „Wytycznych ds. katechezy parafialnej w Polsce”, https://www.ekai.pl/trwaja-prace-nad-dokumentem-roboczym-wytycznych-ds-katechezy-parafialnej-w-polsce/ (21.05.2025).

Trybunał Konstytucyjny, Nauka religii w publicznych przedszkolach i szkołach, https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/nauka-religii-w-publicznych-przedszkolach-i-szkolach-8 (27.05.2025).

Trybunał Konstytucyjny, Nauka religii w publicznych przedszkolach i szkołach, https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/nauka-religii-w-publicznych-przedszkolach-i-szkolach-9 (5.05.2025).

Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dziennik Ustaw z 2024, poz. 750.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dziennik Ustaw z 2024 poz. 737, 854.

Więckowski R., Pedagogika wczesnoszkolna, Warszawa 1993.

Zellma A., Buchta R., Cichosz W., The (non) transgressive character of religious education for children and young people in Polish schools, “British Journal of Religious Education 44 (2022) no 3, p. 223–237.

Zellma A., Kształcenie nauczycieli religii rzymskokatolickiej w Polsce — między formacją teologiczno-katechetyczną a pedagogizacją, „Studia Ełckie” 23 (2021) nr 4, s. 501–512.

Zellma A., Nauczanie religii w kontekście reformy systemu edukacji, „Studia Pastoralne” 13 (2017), s. 98–108.

Zellma A., Profesjonalny rozwój nauczyciela religii, Olsztyn 2013.

Zellma A., (Re) vision of Religious Education of Children and Youth in Secularized Polish Society, “Verbum Vitae” 42 (2024) no 1, s. 255–269.

Downloads

Published

2025-12-31

Issue

Section

Articles

How to Cite

Zellma, A. (2025). Organisational changes to religion lessons in Polish schools as a challenge for the Church. Polonia Sacra, 29(4), 109-128. https://doi.org/10.15633/ps.29406

Similar Articles

1-10 of 110

You may also start an advanced similarity search for this article.