A reclaimed city: The process of annexing Krakow’s post-industrial spaces for high culture
DOI:
https://doi.org/10.15633/fhc.32117Keywords:
Krakow, post-industrial revitalization of industrial heritage, Skład Solny, Podgórze, Zabłocie, „Miraculum”Abstract
This text explores the phenomenon of artists temporarily taking over Krakow’s industrial sites and implementing projects within them over the past 25 years. The examples of artistic and cultural activities analyzed come from the Zabłocie district – part of Krakow’s 13th district, Podgórze – the premises of the Miraculum Cosmetics Factory, and the Salt Warehouse. The author argues that although these activities were ephemeral in nature, their participation made them broad in scope and their themes socially significant. While they did not contribute to preserving the industrial character of the entire district or counteracting its gentrification, they contributed to the revitalization of individual industrial heritage sites and to the discussion in this area.
References
Bodnar R., Chet ha’egel, 2009, tekst niepublikowany, archiwum Doroty Hadrian.
Ciępka P., Przebudowa ulicy Dolnych Młynów w Krakowie − rewaloryzacja czy gentryfikacja?, 13.11.2024, A&B, https://www.architekturaibiznes.pl/dolne-mlyny-przebudowanoho,36732.html?srsltid=AfmBOoqOFajXw2vURgjupnus0x1A9J0RKfd7p5DQBlzgHQcXwLdYAuw1 (20.12.2024).
Drożyńska M., Modny Drobiazg, Nowy Jork 2031 [miejsce i data fikcyjne], Warszawa: Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej 2017.
Drożyńska M., Prace. Uszyj dom kultury, https://monika.drozynska.pl/artworks/uszyj-dom-kultury/ (03.01.2025).
Drożyńska M., Prace. Modny drobiazg, https://monika.drozynska.pl/artworks/modny-drobiazg/ (03.01.2025).
Dudka M., Kraków żegna Miraculum. Najpierw leżakowała tu Pani Walewska, potem nastała era twórców i przedsiębiorców. Teraz będą sypialnie, 17.07.2015, Weekend.Gazeta.Pl, https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177334,18363636,krakow-zegna-miraculum-najpierw-lezakowala-tu-pani-walewska.html (03.01.2025).
Dziś są moje urodziny, http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/521603 (12.11.2014).
Gazur Ł., Fabryka, która produkuje sztukę, „Dziennik Polski” 16.07.2010, https://dziennikpolski24.pl/fabryka-ktora-produkuje-sztuke/ar/c3-2798746 (03.01.2025).
Gazur Ł., Wszystko dla Polski, Sir!, „Dziennik Polski” 16.04.2011, s. 5.
Gminna ewidencja zabytków, pdf, poz. 6043, 4231, 3718 (ul. Zabłocie 23), Miasto Kraków BIP, https://www.bip.krakow.pl/zalaczniki/dokumenty/n/505678/karta (15.02.2025).
Jagodzińska K., Czas muzeów w Europie Środkowej. Muzea i centra sztuki współczesnej (1989–2014), Kraków 2014.
Jakubowski W., „Planeta Lem” odwołana, Nasze Miejsce, https://naszemiejsce.krakow.pl/2025/08/15/krakow-rezygnuje-z-planety-lem/ (08.09.2025).
Jasiołek K., Opakowania, czyli perfumowanie śledzia. O grafice, reklamie i handlu w PRL-u, Warszawa 2021.
Klimek P., Springer F., Polska industrialna, Bielsko-Biała 2018.
Krakowski przemysł elektrotechniczny – UNITRA-TELPOD, https://upadektechnikikrakowa.blogspot.com/2018/02/krakowski-przemys-elektrotechniczny.html (10.09.2025).
Kubisztal P., „Sól Zabłocia” w dawnym składzie solnym, Stowarzyszenie Podgórze.Pl, 12.14.2016, https://podgorze.pl/sol-zablocia-w-dawnym-skladzie-solnym/ (3.06.2025).
Malik C., Ikonostas Miasto, https://zderzak.pl/pl/art-event/2009-ikonostas-miasto/ (03.06.2025).
Maria Wasilewska, Artinfo.pl, http://www.artinfo.pl/?pid=events&id=14978&lng=1 (12.10.2014).
Międzobrodzka M., Kazimierski-podgórski skład solny (XVI–XIX w.), „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 31 (2016), s. 9–59.
Międzobrodzka M., Kubisztal P., Skład Solny, w: Zabłocie. Przewodnik, red. G. Ciepły, Kraków 2014, s. 12–14.
Nowa Huta od NATURY strony, red. E. Urbańska-Kłapa, J. Klaś, Kraków 2020.
O firmie, Miraculum, https://miraculum.pl/pl/i/O-firmie/8 (20.12.2024).
„Pani Walewska” w świecie sztuki, Stowarzyszenie Podgórze.Pl, http://podgorze.pl/%E2%80%9Epani-walewska%E2%80%9D-w-swiecie-sztuki/ (30.10.2016).
Planeta Lem 2018, https://planetalem.pl/planeta-lem/ (03.06.2025).
Romańczyk K., Pułapki rewitalizacji. Przypadek Krakowa, „Studia Regionalne i Lokalne” 2018, nr 4 (74), s. 5–25, https://studreg.uw.edu.pl/dane/web_sril_files/625/2018_4_romanczyk.pdf (03.06.2025).
Skład Solny – 25 lat oddolnej kultury!, https://skladsolny.pl/centrum-sztuki-wspolczesnej-wiewiorka/ (15.02.2025).
Sól Zabłocia z główną nagrodą Krakersa, https://cswwiewiorka.tumblr.com/post/185033101320/s%C3%B3%C5%82-zab%C5%82ocia-zdobywa-g%C5%82%C3%B3wn%C4%85-nagrod%C4%99-krakers-art (05.07.2025).
Stano B., Krakowskie Zabłocie – rewitalizacja poprzez sztukę przestrzeni poprzemysłowej, w: Historia – pamięć – tożsamość w edukacji humanistycznej. Pamięć człowieka, pamięć miejsca, miejsca pamięci, red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, A. Słaby, Kraków 2015, s. 515–530.
Stano B., Artysta w FABRYCE. Dwa oblicza mecenatu przemysłowego w PRL, Kraków 2019.
Stano B., SZTUKA w industrii. Plenery „przemysłowe” na XXI wiek, Kraków 2025.
Strupek, https://www.blogger.com/profile/02564741427093775875 (03.01.2025).
Szyłak A., Żywe doświadczenie, które było doświadczeniem transformującym, w: Błędnik codzienności. Książka praktyk Alternativa, red. A. Szyłak, K. Sikorska, Gdańsk 2015, s. 86–123.
Szymański W., Różowe i czarne, tekst kuratorski niepublikowany, archiwum prywatne autora.
Zbiornik Kultury, http://mik.krakow.pl/?dzialania=zbiornik-kultury (30.05.2016).
W KOŃCU zapraszamy!, Zbiornik Kultury, http://zbiornikkultury.blogspot.com/2010/07/ (03.01.2025).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Bernadeta Stano
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright and full publishing rights without restrictions, and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
