Hedonism reconsidered — again
DOI:
https://doi.org/10.15633/lie.31203Słowa kluczowe:
dobro wewnętrzne, dobrostan, hedonizm, percepcyjna interpretacja przyjemności, przyjemnośćAbstrakt
Niniejszy artykuł oferuje wielowymiarową i krytyczną analizę hedonizmu, podważając jego fundamentalne założenia z nowej, głębszej perspektywy, która bada naturę przyjemności. Według autorów rzetelna dyskusja o hedonizmie wymaga rozpatrywania przyjemności nie zaledwie jako zwykłego odczucia, ale jako formy świadomości dobra lub „odczuwalnych ewaluacji”, zgodnie z koncepcją przedstawioną przez Bennetta Helma i innych. Przyjęcie tego podejścia prowadzi do wniosku, że przyjemność, postrzegana głównie jako dobro instrumentalne, nie może być jedynym ani najwyższym dobrem wewnętrznym, co podważa kluczowe założenia hedonizmu. W artykule dokonano systematycznej oceny różnych form hedonizmu, od jego klasycznej postaci po hedonizm związany z dobrostanem, jednocześnie odpowiadając na potencjalne argumenty obrońców tych teorii. Proponowana w artykule percepcyjna interpretacja przyjemności wpływa na implikacje hedonistycznych twierdzeń, prowadząc do odrzucenia zarówno klasycznych, jak i zmodyfikowanych wersji hedonizmu. Artykuł stanowi istotny wkład w debatę filozoficzną, oferując pogłębioną, wnikliwą i opartą na szczegółowej analizie konceptualnej przyjemności krytykę hedonizmu oraz otwiera nowe pole do rozważań nad rolą przyjemności w dyskursie etycznym.
Bibliografia
Alston W. P., Pleasure, in: The encyclopedia of philosophy, ed. P. Edwards, New York 1996, pp. 341–347.
Anscombe G. E. M., Intention, Cambridge–London 2000.
Bentham J., An introduction to the Principles of Morals and legislation, New York 2012.
Bolender J., A two-tiered cognitive architecture for moral reasoning, “Biology and Philosophy” 16 (2001), pp. 339–356.
Brandt R., The explanation of moral language, in: Morality, reason, and truth: New essays on the foundations of ethics, eds. D. Copp, D. Zimmerman, Totowa 1985.
Broad C. D., Five types of ethical theory, London 1930.
Crisp R., Hedonism reconsidered, “Philosophy and Phenomenological Research” 73 (2006) no. 3, pp. 619–645.
Feldman F., The intrinsic value of pleasure, “Ethics” 107 (1997) no. 3, pp. 448–466.
Feldman F., The good life: A defense of attitudinal hedonism, “Philosophy and Phenomenological Research” 65 (2002) no. 3, pp. 604–628.
Feldman F., Pleasure and the good life: On the nature, varieties, and plausibility of hedonism, Oxford 2004.
Gosling J. C. B., Pleasure and desire: The case of hedonism reviewed, Oxford 1969.
Graham G., Eight theories of ethics, London 2004.
Heathwood C., Desire satisfaction and hedonism, “Philosophical Studies” 128 (2006), pp. 539–563.
Helm B. W., Emotional and practical reason: Rethinking evaluation and motivation, “Noûs” 35 (2001) no. 2, pp. 190–213.
Helm B. W., Emotional reason: Deliberation, motivation and the nature of value, Cambridge 2001.
Helm B. W., Emotions as evaluative feelings, “Emotion Review” 1 (2009) no. 3, pp. 248–255.
Helm B. W., Felt evaluations: A theory of pleasure and pain, “American Philosophy Quarterly” 39 (2002) no. 1, pp. 13–30.
Helm B. W., The significance of emotions, “American Philosophical Quarterly” 31 (1994) no. 4, pp. 319–331.
Kagan S., The limits of well-being, “Social Philosophy & Policy” 9 (1992) no. 2, pp. 169–189.
Locke J., An essay concerning human understanding, London 1998.
Moore G. E., Principia ethica, Cambridge 1993.
Pianalto M., Against the intrinsic value of pleasure, “The Journal of Value Inquiry” 43 (2009), pp. 33–39.
Plato, Philebus, transl. J. C. B Gosling, Oxford 1975.
Roberts R. C., Emotions: An essay in aid of moral psychology, Cambridge 2003.
Roberts R. C., Emotions in the moral life, Cambridge 2013.
Ross W. D., The right and the good, Oxford 1930.
Russell D., Plato on pleasure and the good life, Oxford 2005.
Ryle G., The concept of mind, London 2009.
Ryle G., Dilemmas: The tarner lectures, Cambridge 2015.
Sidgwick H., The methods of ethics, London 1962.
Singer I., The nature of love, vol. 2: Courtly and romantic, Chicago 1984.
Tappolet C., Emotions, values, and agency, Oxford 2016.
Tully I., Is pleasure merely an instrumental good? Reply to Pianalto, “Journal of Value Inquiry” 52 (2018) no. 1, pp. 135–138.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Artur Szutta, Paweł Sikora, Błażej Szymichowski, Stanisław Kamiński, Krzesimir Cholewa, Ewelina Grądzka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
