Two kinds of empirical truth, and realism about idealized laws
DOI:
https://doi.org/10.15633/lie.31201Słowa kluczowe:
idealizacja, prawda opisowa, prawda przybliżona, prawda referencjalna, semantyczna teoria prawdyAbstrakt
Z semantycznego punktu widzenia prawda empiryczna jest prawdziwością zdań, których terminy mają odniesienia empiryczne. Jednakże tylko niektóre takie odniesienia bezpośrednio i bez zniekształceń odnoszą się do rzeczywistych zjawisk; inne odnoszą się do nich poprzez ich idealizacje. W pierwszym przypadku mówimy o prawdzie opisowej, a w drugim o prawdzie przybliżonej. Niniejszy artykuł ma na celu rozjaśnienie tego rozróżnienia za pomocą pewnej wersji semantycznej teorii prawdy i poprzez odwołanie się do kontekstu debaty realizm/antyrealizm w kwestii praw idealizacyjnych. Artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza nieformalnie wyjaśnia szczegóły tego rozróżnienia i krytykuje powszechne przekonanie, że wyidealizowane prawa lub związane z nimi założenia są fałszywe. Druga przedstawia formalno-semantyczne ujęcie, w którym wyidealizowane prawa są zarówno referencyjnie prawdziwe (w wyidealizowanym modelu), jak i w przybliżeniu prawdziwe (w odniesieniu do struktury docelowego systemu).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Andrzej Biłat

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.